ALMANACH WROCŁAWSKI
Symboliczny kartusz herbowy we wrocławskim ratuszu. Od prawej: herb księstwa wrocławskiego; czeski lew trzymający proporzec z herbem króla Czech co symbolizuje królewskiego starostę księstwa wrocławskiego, którym w tym czasie często była Rada Miejska Wrocławia; herb Rady Miejskiej (św. Jan Ewangelista), który do 1530 r. można identyfikować z herbem miasta; koniec XIV w. Do 1945 r. Wrocław był miastem w większości protestanckim, dlatego w jego krajobrazie nie ma tak charakterystycznych dla Krakowa czy Poznania starych kapliczek i krzyży. Dotyczy to również byłych wsi i miasteczek włączonych w XX w. w granice miasta, a także podmiejskich miejscowości będących częścią aglomeracji. Wyjątkowa jest kapliczka Dompniga , powstała jeszcze przed wybuchem reformacji (niestety nie stoi in situ , lecz znajduje się w kościele). Podobnie kilka kamiennych monolitowych krzyży, które legenda określa jako krzyże pokutne , pochodzi najpewniej ze średniowiecza. Przedwojenne krzyże spotkać można incydentalnie w dzielnicach zamieszkanych kiedyś przez katolicką mniejszość, np. na Osobowicach .
Powojenna wymiana ludności zmieniła nie tylko narodowy, ale i wyznaniowy charakter miasta, prosowiecka władza nie pozwalała jednak na "skatolicyzowanie" krajobrazu kapliczkami i krzyżami. Dopiero od końca lat 80. XX w. powstawały kapliczki przydomowe, pojawiały się kapliczki skrzynkowe na drzewach. Każda parafia miała ambicję postawienia chociaż jednego krzyża w swoich granicach. Nadal jednak "nasycenie" miasta takimi obiektami jest małe.
Trochę inaczej było z wolno stojącymi figurami. Habsburski Śląsk, podobnie jak całe władztwo Habsburgów, nasycony był pomnikami, takimi jak kolumny maryjne i Trójcy Świętej czy figury św. Jana Nepomucena. Barokowa rzeźba monumentalna była w okresie kontrreformacji argumentem w "dyskusji ideologicznej" wspieranego przez władców Kościoła katolickiego z protestantami, dlatego takie obiekty ustawiane były w centrach miast, najczęściej w Rynku. Silny Wrocław, mimo że leżał w księstwie bezpośrednio należącym do króla Czech, nie dał sobie narzucić takiego pomnika koło ratusza. Byłby to codzienny dotkliwy widok dla dumnych wrocławskich rajców wyznających ikonoklastyczną religię. Z tych samych względów statui takich nie ma przy miejskich farach, czyli kościele pw. św. Elżbiety i świątyni pw. św. Marii Magdaleny. Powstawały przy kościołach, które zostały w rękach biskupa wrocławskiego i zakonów oraz na stanowiącym kościelną enklawę w Mieście Ostrowie Tumskim. To tu, być może w ramach prestiżowej rekompensaty, stanął imponujący, największy w świecie, pomnik św. Jana Nepomucena.
Artykuły
Ostatnia Wieczerza; obraz z 1537 r. - portret zbiorowy patrycjuszy wrocławskich ukazanych jako uczestnicy ostatniej wieczerzy.
Herby wrocławskich rodzin mieszczańskich , Herby mieszkańców Wrocławia , Dompnigowie , Heinz Dompnig , Szczątki Henryka IV Probusa , Peter Eschenloer , Filipiec Jan , Matthias Foyt , Henryk VI Dobry , Hoffmann von Hoffmannswaldau Christian , Köler Christoph , Krebel Hieronim , Krebel Mikołaj , Lindner Mikołaj , Luchs Hermann , Morenberg Gregor , Klątwa Nankera , Piotr z Głogowa , Pipples , Nikolaus von Popplau , Prockendorff Hans , Fryderyk Jakub Psarski , Rösler Bonaventura , Stein Bartholomäus , Straubinger Oswald , Georg von Stein , Tauchen Jost , Wuttke Georg , Ostatnia Wieczerza; obraz 1537 r. , Epitafia na kościele w Żernikach (Wrocław)
Almanach śląski , Almanach wrocławski , Dawne pomniki Wrocławia , Gmerki mieszczan wrocławskich , Herby wrocławskich rajców i ławników na sklepieniu Izby Seniora Rady w Ratuszu , Herby na sklepieniu nawy zachodniej Sali Wielkiej Ratusza , Herby na wrocławskich kamienicach , Herby na epitafiach mieszczan wrocławskich , Herby na prezbiterium kościoła św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława , Ikonografia Wrocławia , Kapliczka Foyta uważana błędnie za kapliczkę Dompniga , Kamienne krzyże pod Wrocławiem (Die steinernen Kreuze vor Breslau) , Epitafia z cmentarza i kościoła św. Barbary , Kościół św. Krzysztofa we Wrocławiu - epitafia , Stary Wrocław - wybrane fotografie , Tympanon Jaksy , Ulica Łaciarska (Altbüsserstraße) , Wrocław fotografie , Wrocławskie ciekawostki (Kleine Merkwürdigkeiten Breslaus) , Wrocławski żarłok
Epitafia i płyty nagrobne; fara elżbietańska , Epitafia i płyty nagrobne na zewnętrznych ścianach wrocławskiej fary elżbietańskiej , Znaki kamieniarskie w farze elżbietańskiej , Epitafium Krappów ,Epitafium Konrada Sauermanna , Epitafium Hansa Scholze , Epitafium Hieronima von Uthmann und Rathen i jego żony Ewy z domu Morenberg , Inskrypcja o zarazie w 1568 r. , Katastrofa budowlana w kościele św. Elżbiety we Wrocławiu w 1857 r. , Płyta nagrobna Jana Holczela , Grobowiec Nimptschów , Płyta nagrobna Piotra Rothe młodszego , Podstawa ołtarza Prockendorffów
Kampania ziębicka w 1467 roku , Karol IV Luksemburski , Katastrofa morska w pobliżu Helsingborgu ok. 1360 roku , Königlicher Mann , Księstwo wrocławskie , Orzeł śląski , Proces o zdradę stanu we Wrocławiu w 1490 roku , Ugoda we Wrocławiu w 1423 r. w sprawie zabójstwa Lorenca Kopeschke von Poduschewicz , Wizyty Karola IV we Wrocławiu , Wrocław jako orędownik niemczyzny w średniowieczu , Wrocław pod koniec XV w. , Wyścigi kobiet po futro
Wrocławskie kapliczki, figury i krzyże
Anioł z urną w Parku Zachodnim , Chaczkar przy ul. Klemensa Janickiego , Figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem na ul. Katedralnej , Figura Matki Boskiej przy ul. Traugutta , Figura św. Franciszka na ul. Sudeckiej , Figura św. Jana Nepomucena na Ołtaszynie , Figura św. Jana Nepomucena na Przedmieściu Oławskim , Figura św. Jana Nepomucena przy Fürstenstrasse , Figura św. Jana Nepomucena sprzed Bramy Mikołajskiej , Kapliczka Dompniga , Kapliczka nadrzewna przy ogródkach działkowych na Sołtysowicach , Kapliczka nadrzewna przy ul. Rdestowej , Kapliczka nadrzewna w Parku Staszica , Kapliczka skrzynkowa na ul. Pasterskiej , Kapliczka skrzynkowa przy ul. Złotnickiej , Kapliczka skrzynkowa w Parku Słowackiego , Kapliczka skrzynkowa w Praczach Odrzańskich , Krzyż kamienny na Klecinie, zaginiony , Kamienna kapliczka słupowa w Ołbinie pod Wrocławiem , Kamienne krzyże przy drodze od Bramy Mikołajskiej do kościoła pw. św. Mikołaja , Krzyż kamienny w Parku Szczytnickim , Krzyż kamienny na Żernikach , Krzyż kamienny przy placu Orląt Lwowskich, zaginiony , Krzyż kamienny na Placu Królewskim (Plac Jana Pawła II), zaginiony , Krzyż przy Moście Trzebnickim Północnym , Krzyż przydrożny na wale przeciwpowodziowym na Osobowicach , Krzyż przy ul. Żywopłotowej na Osobowicach , Krzyż przydrożny przy rondzie Piotra Bednarza na Wojszycach , Krzyż przy ul. Przystankowej na Wojszycach , Krzyż przydrożny przy ul. Partynickiej , Krzyż z Chrystusem z blachy na cmentarzu św. Maurycego , Krzyż z Chrystusem z blachy przy kościele w Praczach Widawskich, nieistniejący , Kurek Wrocławski , Pomnik papieża Jana XXIII , Pomnik Pomordowanych na Kresach Południowo-Wschodnich , Pomnik św. Edyty Stein , Święty Wacław na zachodnim przedsionku portalowym wrocławskiej katedry , Wrocławskie kapliczki, krzyże i figury przydrożne , Wrocławskie kapliczki, krzyże i figury przydrożne - resume
Artykuły
Ostatnia Wieczerza; obraz z 1537 r. - portret zbiorowy patrycjuszy wrocławskich ukazanych jako uczestnicy ostatniej wieczerzy.
Herby wrocławskich rodzin mieszczańskich , Herby mieszkańców Wrocławia , Dompnigowie , Heinz Dompnig , Szczątki Henryka IV Probusa , Peter Eschenloer , Filipiec Jan , Matthias Foyt , Henryk VI Dobry , Hoffmann von Hoffmannswaldau Christian , Köler Christoph , Krebel Hieronim , Krebel Mikołaj , Lindner Mikołaj , Luchs Hermann , Morenberg Gregor , Klątwa Nankera , Piotr z Głogowa , Pipples , Nikolaus von Popplau , Prockendorff Hans , Fryderyk Jakub Psarski , Rösler Bonaventura , Stein Bartholomäus , Straubinger Oswald , Georg von Stein , Tauchen Jost , Wuttke Georg , Ostatnia Wieczerza; obraz 1537 r. , Epitafia na kościele w Żernikach (Wrocław)
Almanach śląski , Almanach wrocławski , Dawne pomniki Wrocławia , Gmerki mieszczan wrocławskich , Herby wrocławskich rajców i ławników na sklepieniu Izby Seniora Rady w Ratuszu , Herby na sklepieniu nawy zachodniej Sali Wielkiej Ratusza , Herby na wrocławskich kamienicach , Herby na epitafiach mieszczan wrocławskich , Herby na prezbiterium kościoła św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława , Ikonografia Wrocławia , Kapliczka Foyta uważana błędnie za kapliczkę Dompniga , Kamienne krzyże pod Wrocławiem (Die steinernen Kreuze vor Breslau) , Epitafia z cmentarza i kościoła św. Barbary , Kościół św. Krzysztofa we Wrocławiu - epitafia , Stary Wrocław - wybrane fotografie , Tympanon Jaksy , Ulica Łaciarska (Altbüsserstraße) , Wrocław fotografie , Wrocławskie ciekawostki (Kleine Merkwürdigkeiten Breslaus) , Wrocławski żarłok
Epitafia i płyty nagrobne; fara elżbietańska , Epitafia i płyty nagrobne na zewnętrznych ścianach wrocławskiej fary elżbietańskiej , Znaki kamieniarskie w farze elżbietańskiej , Epitafium Krappów ,Epitafium Konrada Sauermanna , Epitafium Hansa Scholze , Epitafium Hieronima von Uthmann und Rathen i jego żony Ewy z domu Morenberg , Inskrypcja o zarazie w 1568 r. , Katastrofa budowlana w kościele św. Elżbiety we Wrocławiu w 1857 r. , Płyta nagrobna Jana Holczela , Grobowiec Nimptschów , Płyta nagrobna Piotra Rothe młodszego , Podstawa ołtarza Prockendorffów
Kampania ziębicka w 1467 roku , Karol IV Luksemburski , Katastrofa morska w pobliżu Helsingborgu ok. 1360 roku , Königlicher Mann , Księstwo wrocławskie , Orzeł śląski , Proces o zdradę stanu we Wrocławiu w 1490 roku , Ugoda we Wrocławiu w 1423 r. w sprawie zabójstwa Lorenca Kopeschke von Poduschewicz , Wizyty Karola IV we Wrocławiu , Wrocław jako orędownik niemczyzny w średniowieczu , Wrocław pod koniec XV w. , Wyścigi kobiet po futro
Wrocławskie kapliczki, figury i krzyże
Anioł z urną w Parku Zachodnim , Chaczkar przy ul. Klemensa Janickiego , Figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem na ul. Katedralnej , Figura Matki Boskiej przy ul. Traugutta , Figura św. Franciszka na ul. Sudeckiej , Figura św. Jana Nepomucena na Ołtaszynie , Figura św. Jana Nepomucena na Przedmieściu Oławskim , Figura św. Jana Nepomucena przy Fürstenstrasse , Figura św. Jana Nepomucena sprzed Bramy Mikołajskiej , Kapliczka Dompniga , Kapliczka nadrzewna przy ogródkach działkowych na Sołtysowicach , Kapliczka nadrzewna przy ul. Rdestowej , Kapliczka nadrzewna w Parku Staszica , Kapliczka skrzynkowa na ul. Pasterskiej , Kapliczka skrzynkowa przy ul. Złotnickiej , Kapliczka skrzynkowa w Parku Słowackiego , Kapliczka skrzynkowa w Praczach Odrzańskich , Krzyż kamienny na Klecinie, zaginiony , Kamienna kapliczka słupowa w Ołbinie pod Wrocławiem , Kamienne krzyże przy drodze od Bramy Mikołajskiej do kościoła pw. św. Mikołaja , Krzyż kamienny w Parku Szczytnickim , Krzyż kamienny na Żernikach , Krzyż kamienny przy placu Orląt Lwowskich, zaginiony , Krzyż kamienny na Placu Królewskim (Plac Jana Pawła II), zaginiony , Krzyż przy Moście Trzebnickim Północnym , Krzyż przydrożny na wale przeciwpowodziowym na Osobowicach , Krzyż przy ul. Żywopłotowej na Osobowicach , Krzyż przydrożny przy rondzie Piotra Bednarza na Wojszycach , Krzyż przy ul. Przystankowej na Wojszycach , Krzyż przydrożny przy ul. Partynickiej , Krzyż z Chrystusem z blachy na cmentarzu św. Maurycego , Krzyż z Chrystusem z blachy przy kościele w Praczach Widawskich, nieistniejący , Kurek Wrocławski , Pomnik papieża Jana XXIII , Pomnik Pomordowanych na Kresach Południowo-Wschodnich , Pomnik św. Edyty Stein , Święty Wacław na zachodnim przedsionku portalowym wrocławskiej katedry , Wrocławskie kapliczki, krzyże i figury przydrożne , Wrocławskie kapliczki, krzyże i figury przydrożne - resume