Almanach wroclawski

ALMANACH WROCŁAWSKI Serce nasze jest przy republice miejskiej, praktycznie niezależnym często mieście-państwie w okresie od pierwszych dziesięcioleci XIV do początków wieku XVI, ale jak to w almanachu ... Herb Wrocławia w XIV w. Wrocław w śląskiej krainie leżący, miasto jest wspaniałe, wysoko cenione zarówno przez Niemców, jako i przez Sarmatów. Leży nad Odrą, w niemieckiej prowincyjej od tej rzeki nawadnianej, która na północ płynie, a której oba brzegi przez lud niemiecki są zamieszkałe. Ale na ziemiach między jej dwoma odnóżami mowa polska częściej niż niemiecka używana jest. Od swoich początków Wrocław miastem ludnym był, z licznemi, szacownemi i podziwu godnemi budowlami, zwłaszcza miłemi oku domami Bożymi. Najświetniejszą z nich jest katedra biskupia pod wezwaniem świętego Jana, złotym klejnotem biskupstwa przez przodków zwana. W tem szacownem mieście wiele znamienitych klasztorów się znajduje. Augustianie przy świętej Dorocie siedzą, zakonnicy bosi przy świętym Jakubie, teraz przy świętym Bernardynie, ale innej obserwancji, kanonicy regularni u Najświętszej Maryi panny, premonstratensi przy świętym Wincentym w mieście, gdzie także połowa konwwentu świętego Krzyża się znajduje. Do najznakomitszych świątyń dwie fary należą, pod wezwaniem świętej Elżbiety i świętej Marii Magdaleny. Są tu jeszcze inne, mniejsze lecz piękne kościoły, jak świętej Barbary, świętego Krzysztofa i świętego Wawrzyńca. Miasto to u różnych książąt rozmaitych rządów doświadczało. Gdy Jan, ojciec cesarza Karola IV, ponownie Cheb zdobył, Wrocław, należący do księcia Henryka śląskiego, jako i Legnica i inne śląskie miasta w wojnę zostały wplątane. Za panowania króla czeskiego Wacława drugiego, także i w tem mieście podczas miejskich tumultów panów rajców z okien ratuszowych na Rynek wyrzucono i na śmierć zamęczono. Lecz już po kilku latach sprawcy tej zbrodni na rozkaz cesarza Zygmunta poćwiartowani zostali. Gdy wieść o tem do Pragi dotarła (gdzie wcześniej osiem podobnych zbrodni na rajcach miało miejsce), strach i rozpacz ogarnęły prowodyrów, którzy cesarza Zygmunta o łaskę i przebaczenie błagali, próbując tej samej kary co we Wrocławiu ujść. Miasto to bowiem niegdyś pod panowaniem czeskiem było, a później, po różnych wojnach z powodu niewierności Koronie Czeskiej, pod panowanie węgierskiego króla Macieja trafiło. Po jego śmierci z powrotem do królestwa czeskiego wróciło, gdzie Władysław jako najjaśniejszy król Czech i Węgier rządy objął. Miasto opasane jest podziwu godnemi murami, wzdłuż których Odra płynie, z tak grubych cegieł zbudowanymi, że trudno by je pociskami zburzyć. Liczne wieże na murach stoją, przed które wysunięte są wykusze i basteje. W mieście są wygodne trakty i krzyżujące się ulice, wzdłuż których piękne domy stoją, jeden obok drugiego równomiernie tak ustawione, że jeden drugiemu urody nie ujmuje. Przy wielkim Rynku ratusz stoi z wysoką wieżą, z której strażnik miejski na rogu godziny i pory posiłków wygrywa. Hartmann Schedel, Das Buch der Chroniken und Geschichten, Nürnberg 1493. Artykuły Ostatnia Wieczerza; obraz z 1537 r. - portret zbiorowy patrycjuszy wrocławskich ukazanych jako uczestnicy ostatniej wieczerzy. Ludzie Herby wrocławskich rodzin mieszczańskich, Herby mieszkańców Wrocławia, Dompnigowie, Heinz Dompnig, Szczątki Henryka IV Probusa, Peter Eschenloer, Filipiec Jan, Matthias Foyt, Henryk VI Dobry, Hoffmann von Hoffmannswaldau Christian, Köler Christoph, Krebel Hieronim, Krebel Mikołaj, Lindner Mikołaj, Luchs Hermann, Morenberg Gregor, Klątwa Nankera, Piotr z Głogowa, Pipples, Nikolaus von Popplau, Prockendorff Hans, Fryderyk Jakub Psarski, Rösler Bonaventura, Stein Bartholomäus, Straubinger Oswald, Georg von Stein, Tauchen Jost, Wuttke Georg, Ostatnia Wieczerza; obraz 1537 r., Epitafia na kościele w Żernikach (Wrocław) Miasto Almanach śląski, Almanach wrocławski, Dawne pomniki Wrocławia, Gmerki mieszczan wrocławskich, Herby wrocławskich rajców i ławników na sklepieniu Izby Seniora Rady w Ratuszu, Herby na sklepieniu nawy zachodniej Sali Wielkiej Ratusza, Herby na wrocławskich kamienicach, Herby na epitafiach mieszczan wrocławskich, Herby na prezbiterium kościoła św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława, Ikonografia Wrocławia, Kapliczka Foyta uważana błędnie za kapliczkę Dompniga, Kamienne krzyże pod Wrocławiem (Die steinernen Kreuze vor Breslau), Epitafia z cmentarza i kościoła św. Barbary, Kościół św. Krzysztofa we Wrocławiu - epitafia, Stary Wrocław - wybrane fotografie, Tympanon Jaksy, Ulica Łaciarska (Altbüsserstraße), Wrocław fotografie, Wrocławskie ciekawostki (Kleine Merkwürdigkeiten Breslaus), Wrocławski żarłok Fara elżbietańska Epitafia i płyty nagrobne; fara elżbietańska, Epitafia i płyty nagrobne na zewnętrznych ścianach wrocławskiej fary elżbietańskiej, Znaki kamieniarskie w farze elżbietańskiej, Epitafium Krappów,Epitafium Konrada Sauermanna, Epitafium Hansa Scholze, Epitafium Hieronima von Uthmann und Rathen i jego żony Ewy z domu Morenberg, Inskrypcja o zarazie w 1568 r., Katastrofa budowlana w kościele św. Elżbiety we Wrocławiu w 1857 r., Płyta nagrobna Jana Holczela, Grobowiec Nimptschów, Płyta nagrobna Piotra Rothe młodszego, Podstawa ołtarza Prockendorffów Historia Kampania ziębicka w 1467 roku, Karol IV Luksemburski, Katastrofa morska w pobliżu Helsingborgu ok. 1360 roku, Königlicher Mann, Księstwo wrocławskie, Orzeł śląski, Proces o zdradę stanu we Wrocławiu w 1490 roku, Ugoda we Wrocławiu w 1423 r. w sprawie zabójstwa Lorenca Kopeschke von Poduschewicz, Wizyty Karola IV we Wrocławiu, Wrocław jako orędownik niemczyzny w średniowieczu, Wrocław pod koniec XV w., Wyścigi kobiet po futro Wrocławskie kapliczki, figury i krzyże Anioł z urną w Parku Zachodnim, Chaczkar przy ul. Klemensa Janickiego, Figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem na ul. Katedralnej, Figura Matki Boskiej przy ul. Traugutta, Figura św. Franciszka na ul. Sudeckiej, Figura św. Jana Nepomucena na Ołtaszynie, Figura św. Jana Nepomucena na Przedmieściu Oławskim, Figura św. Jana Nepomucena przy Fürstenstrasse, Figura św. Jana Nepomucena sprzed Bramy Mikołajskiej, Kapliczka Dompniga, Kapliczka nadrzewna przy ogródkach działkowych na Sołtysowicach, Kapliczka nadrzewna przy ul. Rdestowej, Kapliczka nadrzewna w Parku Staszica, Kapliczka skrzynkowa na ul. Pasterskiej, Kapliczka skrzynkowa przy ul. Złotnickiej, Kapliczka skrzynkowa w Parku Słowackiego, Kapliczka skrzynkowa w Praczach Odrzańskich, Krzyż kamienny na Klecinie, zaginiony, Kamienna kapliczka słupowa w Ołbinie pod Wrocławiem, Kamienne krzyże przy drodze od Bramy Mikołajskiej do kościoła pw. św. Mikołaja, Krzyż kamienny w Parku Szczytnickim, Krzyż kamienny na Żernikach, Krzyż kamienny przy placu Orląt Lwowskich, zaginiony, Krzyż kamienny na Placu Królewskim (Plac Jana Pawła II), zaginiony, Krzyż przy Moście Trzebnickim Północnym, Krzyż przydrożny na wale przeciwpowodziowym na Osobowicach, Krzyż przy ul. Żywopłotowej na Osobowicach, Krzyż przydrożny przy rondzie Piotra Bednarza na Wojszycach, Krzyż przy ul. Przystankowej na Wojszycach, Krzyż przydrożny przy ul. Partynickiej, Krzyż z Chrystusem z blachy na cmentarzu św. Maurycego, Krzyż z Chrystusem z blachy przy kościele w Praczach Widawskich, nieistniejący, Kurek Wrocławski, Pomnik papieża Jana XXIII, Pomnik Pomordowanych na Kresach Południowo-Wschodnich, Pomnik św. Edyty Stein, Święty Wacław na zachodnim przedsionku portalowym wrocławskiej katedry, Wrocławskie kapliczki, krzyże i figury przydrożne, Wrocławskie kapliczki, krzyże i figury przydrożne - resume Mapa wrocławskich kapliczek, krzyży i figur Św. Wacław, katedra we Wrocławiu Herby Rehdiger, Schilling, Reichel na jednym z epitafiów w farze elżbietańskiej Pomnik Pomordowanych na Kresach Południowo-Wschodnich Kamienny krzyż na Żernikach we Wrocławiu Wrocław Kleczków - kapliczka skrzynkowa na ul. Pasterskiej Kapliczka Dompniga Wrocław Osobowice, krzyż na Placu Wyzwolenia Ostrów Tumski we Wrocławiu, figura Matki Boskiej przed katedrą Wrocław Ołtaszyn, figura św. Jana Nepomucena Wrocław Przedmieście Oławskie, św. Jan Nepomucen Kapliczka skrzynkowa w Parku Słowackiego we Wrocławiu Zaginiony krzyż kamienny przy placu Orląt Lwowskich we Wrocławiu Krzyż przy Moście Trzebnickim Północnym we Wrocławiu Kapliczka skrzynkowa przy ul. Złotnickiej we Wrocławiu Herb Wrocławia od 1530 r. Mikolaj Utmann und Schmolz z rodziną; epitafium w kościele garnizonowym we Wrocławiu Figura św. Franciszka na ul. Sudeckiej we Wrocławiu Kapliczka Dompniga Kamienny krzyż w Parku Szczytnickim we Wrocławiu Epitafium Konrada Sauermanna Wykusz w domu Langera Herby na prezbiterium kościoła św. Stanisława, św. Doroty i św. Wacława we Wrocławiu Katastrofa budowlana w kościele św. Elżbiety we Wrocławiu w 1857 r.