Epitafia i płyty nagrobne we wrocławskiej farze elżbietańskiej

Kościół pw. św. Elżbiety we Wrocławiu to jedna z dwóch wrocławskich far, stąd wiele epitafiów i płyt nagrobnych wrocławskich mieszczan. Współcześnie to kościół garnizonowy z tytułem bazyliki mniejszej.

Kaplica rodziny Saurmann

cBW 20 s. 137

Pierwsza kaplica od wschodu po południowej stronie kościoła, przypuszczalnie pierwotnie pod wezwaniem św. Andrzeja, od drugiej połowy XV wieku należała do rodziny Saurman (Sauermann, Sawermann, Freiherren oder Grafen von Sauerma (Saurma). Od 28 września 2014 r. jest kaplicą Mauzoleum Pamięci Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej.

Jest w niej teraz (listopad 2022) tylko jedno epitafium umieszczone na południowej ścianie (prawa od wejścia). To upamiętnienie Konrada Saurmanna zm. 1561, właściciela Jelcza i kilku innych majątków. Jak ojciec o tym samym imieniu był kupcem, a szczęśliwie prowadzone interesy pozwoliły mu pomnożyć majątek. Dwukrotnie żonaty. 1. W 1518 z Anną von Haunold ze starej patrycjuszowskiej rodziny wrocławskiej. 2. W 1548 r. z Kunegundą von Motschelnitz, córką Sebastianaj pana na Pełczynie koło Wołowa. Miał z pierwszego małżeństwa sześcioro dzieci (3 synów i 3 córki), a z drugiego syna Hansa (1558-1602), który zrobił karierę na dworach habsburskich arcyksiążąt i został podniesiony przez cesarza Rudolfa II on oraz jego bracia, a także bracia stryjeczni, do godności dziedzicznego barona "von und zu der Jeltsch".

• 

  Epitafium Konrada Saurmanna

• 

  Herby na epitafim Konrada Saurmanna; od lewej: Haunold, Saurmann, Motschelnitz

'

114 Kościół pw. św. Elżbiety 1569

W pierwszej kaplicy, po prawej stronie epitafium Konrada Saurmanna1) . Piaskowiec. W zwieńczeniu pod łukiem inskrypcja datacyjna (A). Poniżej inskrypcja (B) i herb zmarłego podtrzymywany po bokach przez geniusze, którzy odpowiednio w prawym i lewym ręku trzymają płonącą pochodnię, a u ich stóp widnieją kolejne dwa herby. U dołu flankowana konsolami inskrypcja (C), pod którą w owalnym polu siedząca personifikacja wiary. Wymiary: wys.: 284 cm, szer.: 128 cm.

A 1569a) B SEMEN MVLIERIS CONCVL CABIT CAPVT SERPENTISb) C ANNO 1561 IST GESTORBEN: / DER · EDLE · EHRENVEST(E)c) · WOL/BENAMBT(E)c)d) HERR KUNRATH: / SAVRMAN(N) AVF DER IELTSCH, / ALHIER WARTVND DER FRÖ/LICHEN: AVFERSTEHVNGf) / ·IN CHRISTO · g) Tłum.: Nasienie niewiasty zdepcze głowę węża [Gen. 3.15] (A). W roku 1561 zmarł szlachetny, czcigodny i szanowany pan Konrad Saurmann, pan na Jeltsch. Tutaj oczekuje radosnego zmartwychwstania w Chrystusie (C).

{{{1}}}

• 

  Plan kaplic w kościele św. Elżbiety we Wrocławiu

Literatura

• Gołaszewski J., Górski A. Życie, śmierć i zbawienie. Inskrypcje kościoła św. Elżbiety we Wrocławiu w świetle rękopisu z 1649 roku. Wrocław, 2016. (cBW 20)

___

• Kębłowski Janusz. Marmurowe płyty nagrobne Stanisława Sauera i Henryka Rybischa we Wrocławiu. Ze studiów nad renesansową rzeźbą na Śląsku Biuletyn Historii Sztuki Tom 21 ( 1959), Nr 2, s. 234-236. (cBW 47)
• Oszczanowski Piotr. O dwóch rzeźbach z początku wrocławskiego renesansu. Na marginesie twórczości Andreasa Walthera. Quart. Kwartalnik Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego, 2012, 4(26), s. 91-99. (cBW 48)

__

• Kębłowski Janusz. Nagrobki gotyckie na Śląsku. Poznań: 1969. (z)
• Kębłowski Janusz. Treści ideowe gotyckich nagrobków na Śląsku.. Poznań: 1970 (z)