Fryderyk Jakub Psarski: Różnice pomiędzy wersjami
Nie podano opisu zmian |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 2: | Linia 2: | ||
Przy wschodniej ścianie kościoła św. Maurycego na Przedmieściu Oławskim znajduje się nietypowe we Wrocławiu, bo Polaka, epitafium z 1806 r. To pomnik ufundowany przez żonę i dzieci Fryderykowi Jakubowi z Psar Psarskiemu prześladowanemu i więzionemu przez Prusaków w Kłodzku i Wrocławiu powstańcowi kościuszkowskiemu. | Przy wschodniej ścianie kościoła św. Maurycego na Przedmieściu Oławskim znajduje się nietypowe we Wrocławiu, bo Polaka, epitafium z 1806 r. To pomnik ufundowany przez żonę i dzieci Fryderykowi Jakubowi z Psar Psarskiemu prześladowanemu i więzionemu przez Prusaków w Kłodzku i Wrocławiu powstańcowi kościuszkowskiemu. | ||
'''Fryderyk Jakub Psarski''' herbu Jastrzębiec (ok. 1730 | '''Fryderyk Jakub Psarski''', pisał się z Psar, herbu Jastrzębiec (ur. ok. 1730, zm. 1805), podkomorzy wieluński, aktywny działacz polityczny w ostatnim okresie istnienia I Rzeczypospolitej, reformator społeczny. Reprezentant średniej szlachty w ziemi wieluńskiej w województwie sieradzkim, poseł na Sejmy, przywódca powstania kościuszkowskiego w swojej ziemi. | ||
Trzeci syn (z sześciu) stolnika wieluńskiego Franciszka Ksawerego (1691-1772) i Teresy, córki Stanisława Sielnickiego (Silnickiego). Podstawą działalności był majątek. Odziedziczył Bobrowniki z Kuźnicą i Tunię (Tonie) nad Prosną i Myślniew w powiecie ostrzeszowskim (drugi, obok wieluńskiego powiat ziemi). Miał też dobra w innych regionach województwa sieradzkiego: w powiecie radomskim (radomszczańskim) - Gawłów i Białą, w powiecie sieradzkim Wolę Szczawińską, w Piotrkowie miał pałacyk, a w przy wieluńskim Rynku dwie kamienice. Dzierżył dwie wsie należące do Wielunia, Kurow i Iurów, jako posesor zastawny (zastaw za udzieloną miastu pożyczkę z pobieraniem pożytków jak właściciel). Miał też dwa folwarki w województwie krakowskim: Wilkowiecko (pow. lelowski) i Wymysłów (pow. księski). Otrzymał też tenutę królewszczyzny. Była nią wieś królewską Tyczyn w pow. sieradzkim. Dlatego w jego tytułach pojawiał sie też "starosta tyczyński". | |||
Jego kariera polityczna rozpoczęła się od udziału w przedkonwokacyjnym sejmiku szadkowskim w 1764 roku, gdzie reprezentował stronnictwo Czartoryskich. W 1765 roku został pisarzem ziemskim wieluńskim, a w 1767 roku konsyliarzem konfederacji wieluńskiej. Psarski był aktywnym uczestnikiem Sejmu Czteroletniego, gdzie popierał Konstytucję 3 Maja. Został odznaczony Orderem Św. Stanisława w 1774 roku i mianowany podkomorzym wieluńskim w 1779 roku. | |||
W czasie okupacji pruskiej (1772-1773), Psarski był komisarzem województwa sieradzkiego i ziemi wieluńskiej, gdzie negocjował z gen. D. Lossowem w celu ograniczenia nadużyć wojsk pruskich. Aktywnie uczestniczył w organizacji i prowadzeniu insurekcji kościuszkowskiej w ziemi wieluńskiej w 1794 roku, wspierany przez rodzeństwo i dzieci. Po klęsce powstania został aresztowany przez Prusaków i osadzony w więzieniu wrocławskim, a następnie skazany na karę twierdzy w Glatzu, zamienioną na grzywnę. | |||
Fryderyk Jakub Psarski był żonaty z Ksawerą Bardzińską, córką Wojciecha Bardzińskiego, chorążego łęczyckiego. Miał z nią trzy córki: Konstancję, Mariannę i Eleonorę oraz pięciu synów: Mikołaja, Wojciecha, Józefa, Jakuba i Franciszka. Wszyscy synowie byli aktywnymi uczestnikami insurekcji kościuszkowskiej. Mikołaj, jako żołnierz pospolitego ruszenia, zmarł z ran odniesionych pod Ostródą w 1806 roku. Wojciech walczył w powstaniu antypruskim w 1806 roku i później został prezesem komisariatu wojskowego w departamencie płockim. | |||
Fryderyk Jakub Psarski zmarł we Wrocławiu w 1805 roku. Został pochowany na cmentarzu za Bramą Oławską przy kościele Św. Maurycego, gdzie jego dzieci wystawiły mu okazały pomnik, częściowo zniszczony w czasie oblężenia Wrocławia w 1945 roku. | |||
<center> | <center> | ||
Wersja z 12:38, 2 gru 2023
Przy wschodniej ścianie kościoła św. Maurycego na Przedmieściu Oławskim znajduje się nietypowe we Wrocławiu, bo Polaka, epitafium z 1806 r. To pomnik ufundowany przez żonę i dzieci Fryderykowi Jakubowi z Psar Psarskiemu prześladowanemu i więzionemu przez Prusaków w Kłodzku i Wrocławiu powstańcowi kościuszkowskiemu.
Fryderyk Jakub Psarski, pisał się z Psar, herbu Jastrzębiec (ur. ok. 1730, zm. 1805), podkomorzy wieluński, aktywny działacz polityczny w ostatnim okresie istnienia I Rzeczypospolitej, reformator społeczny. Reprezentant średniej szlachty w ziemi wieluńskiej w województwie sieradzkim, poseł na Sejmy, przywódca powstania kościuszkowskiego w swojej ziemi.
Trzeci syn (z sześciu) stolnika wieluńskiego Franciszka Ksawerego (1691-1772) i Teresy, córki Stanisława Sielnickiego (Silnickiego). Podstawą działalności był majątek. Odziedziczył Bobrowniki z Kuźnicą i Tunię (Tonie) nad Prosną i Myślniew w powiecie ostrzeszowskim (drugi, obok wieluńskiego powiat ziemi). Miał też dobra w innych regionach województwa sieradzkiego: w powiecie radomskim (radomszczańskim) - Gawłów i Białą, w powiecie sieradzkim Wolę Szczawińską, w Piotrkowie miał pałacyk, a w przy wieluńskim Rynku dwie kamienice. Dzierżył dwie wsie należące do Wielunia, Kurow i Iurów, jako posesor zastawny (zastaw za udzieloną miastu pożyczkę z pobieraniem pożytków jak właściciel). Miał też dwa folwarki w województwie krakowskim: Wilkowiecko (pow. lelowski) i Wymysłów (pow. księski). Otrzymał też tenutę królewszczyzny. Była nią wieś królewską Tyczyn w pow. sieradzkim. Dlatego w jego tytułach pojawiał sie też "starosta tyczyński".
Jego kariera polityczna rozpoczęła się od udziału w przedkonwokacyjnym sejmiku szadkowskim w 1764 roku, gdzie reprezentował stronnictwo Czartoryskich. W 1765 roku został pisarzem ziemskim wieluńskim, a w 1767 roku konsyliarzem konfederacji wieluńskiej. Psarski był aktywnym uczestnikiem Sejmu Czteroletniego, gdzie popierał Konstytucję 3 Maja. Został odznaczony Orderem Św. Stanisława w 1774 roku i mianowany podkomorzym wieluńskim w 1779 roku.
W czasie okupacji pruskiej (1772-1773), Psarski był komisarzem województwa sieradzkiego i ziemi wieluńskiej, gdzie negocjował z gen. D. Lossowem w celu ograniczenia nadużyć wojsk pruskich. Aktywnie uczestniczył w organizacji i prowadzeniu insurekcji kościuszkowskiej w ziemi wieluńskiej w 1794 roku, wspierany przez rodzeństwo i dzieci. Po klęsce powstania został aresztowany przez Prusaków i osadzony w więzieniu wrocławskim, a następnie skazany na karę twierdzy w Glatzu, zamienioną na grzywnę.
Fryderyk Jakub Psarski był żonaty z Ksawerą Bardzińską, córką Wojciecha Bardzińskiego, chorążego łęczyckiego. Miał z nią trzy córki: Konstancję, Mariannę i Eleonorę oraz pięciu synów: Mikołaja, Wojciecha, Józefa, Jakuba i Franciszka. Wszyscy synowie byli aktywnymi uczestnikami insurekcji kościuszkowskiej. Mikołaj, jako żołnierz pospolitego ruszenia, zmarł z ran odniesionych pod Ostródą w 1806 roku. Wojciech walczył w powstaniu antypruskim w 1806 roku i później został prezesem komisariatu wojskowego w departamencie płockim.
Fryderyk Jakub Psarski zmarł we Wrocławiu w 1805 roku. Został pochowany na cmentarzu za Bramą Oławską przy kościele Św. Maurycego, gdzie jego dzieci wystawiły mu okazały pomnik, częściowo zniszczony w czasie oblężenia Wrocławia w 1945 roku.
|
Illustri et magnifico in mundo domino |
Sławnemu i podziwianemu w świecie Panu |
-
Epitafium Fryderyka Jakuba Psarskiego z 1806 r.; kościół św. Maurycego we Wrocławiu
-
Jastrzębiec, herb Fryderyka Jakuba Psarskiego
