Ugoda we Wrocławiu w 1423 r. w sprawie zabójstwa
Breslauer Signaturbüch[1]
CXIII. a. 1423. p. 58.
18. Juni.
Tegoż dnia (piątek przed świętem Jana Chrzciciela) stawili się Niclas Sachewicz, Alexius Banke, Paschke Reynbabe i Stanke von Cadelaw i oświadczyli, że między Bożem Mertinem ze Smolewicz (Boze Mertin von Smolewicz) z jednej strony, a dziećmi Lorenza Kopeszke z Poduszewicz (Lorencz Copeschke von Poduschewicz) i jego bratem Greogrem Kopeszke (Gregor Copeschke) z drugiej strony, poczyniono pełne i ostateczne porozumienie oraz rozstrzygnięcie w sprawie zabójstwa, którego dopuścił się wspomniany Boże Mertin na wymienionym Lonenzu Kopeszke. W związku z tym Boże Mertin ma zapłacić dzieciom zabitego Lorenza sześć marek groszy[2] ... i ma zamówić trzydzieści mszy za spokój jego duszy oraz wpisać go do księgi zmarłych, a także postawić kamienny krzyż jako pamiątkę. Ponadto zobowiązał się przekazać dziedzicom dwa firtle[3] świdnickiego piwa do najbliższego dnia św. Michała. Tym samym sprawa zabójstwa została ostatecznie zakończona i nigdy więcej nie ma być poruszana.
Jednacze, świadkowie.
Alexius Banke (zm. 1454), patrycjusz wrocławski, kupiec, inwestor kredytowy i inwestor w nieruchomości. W tym czasie rozpoczynał też działalność polityczną. W 1427 r. został asesorem w sądzie ziemskim księstwa wrocławskiego (Königlicher Mann), co było wstępem do wejścia potem do rady miasta[4]
Niclas Sachewicz, wrocławski patrycjusz, kupiec. Od 1414 r. z przerwami rajca wrocławski. Zmarł po roku 1439[5]
Paschke Reynbabe, szlachcic w księstwie śląskim z księstwa wrocławskiego. Brał udział w bitwie pod Grunwaldem po stronie krzyżackiej (prawdopodobnie ze swoim bratem lub kuzynem Hannusem Reynbabe). W 1414 r. wzmiankowany na jakimś urzędzie królewskim w Środzie Śląskiej. Znany też jako świadek na dokumentach wroławskich klarysek (1423) i wrocławskiej katedry. Był właścicielem Wilkostowa (Wolfsdorf) koło Środy Śląskiej (wzmianka z 1434 r., ale nie wiadomo od kiedy)[6]
Strony.
Boze Mertin von Smolewicz - zabójca. Smolewicze to prawdopodobnie Schmellwitz, czyli Śmiałowice w pow. świdnickim, gm. Marcinowice lub Chmielów w pow. średzkim gm. Kostomłoty. Bardziej prawdopodobna jest druga miejscowość. Wszystkie zidentyfikowane osoby wymienione w dokumencie pochodzą z księstwa wrocławskiego. W nim też leżał Chmielów, w wiechbildzie średzkim. Śmiałowice były w księstwie świdnickim. Za dodatkową wskazówkę można uznać, że z weichbildem średzkim związany był jako królewski urzędnik Paschke Reynbabe, co predestynuje go do roli jednacza w sprawie zabójcy z tego okręgu.
-
Gmerk (Hausmarke) rodziny Banke
Patrz też Kutzer Paul. Alte Steinkreuze in Schlesien. Schlesische Heimat-Blätter: Zeitschrift für schlesische Kultur. 3. Jg., 1909/10. s. 409-413 i 446-450. (c. 21 kk)
Przypisy
- ↑ z Mittheilungen aus Breslauer Signaturbüchern.
Von Professor Dr. Stobbe.
(Fortsetzung.)
w Zeitschrift des Vereins für Geschichte und Alterthum Schlesiens 1866, Bd. 7, H. 2, s. 349, 350. - ↑ Prawdopodobnie chodzi o markę (grzywnę) obrachunkową liczącą 48 groszy, czyli byłoby to 288 groszy. To mało, bo w tym czasie koń kosztował ok. 300 groszy. Być może ta kwota nie konsumuje wergeldu lecz jest do niego dodatkiem.
- ↑ Fiertel, ćwierć. Miara objętości. Istniała polska ćwiertnia. Najpospolitsza ćwiertnia krakowska po 1565 wynosiła ok. 139,9 litra. Niemiecki Viertel przeliczono na system metryczny w 1865 r. na 7,2455 litrów. Trudno ustalić, o jaką miarę chodzi. 15 litrów wydaje się mało w takiej umowie. Beczka miała w tamtych czasach najczęściej pojemność 128 do 144 litrów. Może więc chodzić o ćwiertnię w pierwszym (polskim rozumieniu), czyli dwie beczki.
- ↑ Pusch Oskar, Die Breslauer Rats- und Stadtgeschlechter in der Zeit von 1241 bis 1741. Bd 1 (A-F), Dortmund 1986, s. 80.
- ↑ Pusch Oskar, Die Breslauer Rats- und Stadtgeschlechter in der Zeit von 1241 bis 1741, Bd 4 (S-U), Dortmund 1990, s. 27.
- ↑ Sękowski Roman, Herbarz szlachty śląskiej, Tom VIII, Reich–Rz, Opole 2020.
