Herby mieszczan

Z Silesiacum
Przejdź do nawigacjiPrzejdź do wyszukiwania

Każda osoba, każda rodzina, każda grupa i społeczność mogła i może przyjąć herb według własnego uznania, z wyjątkiem herbów już istniejących, i używać go tak jak chce.

Herby wrocławskich mieszczan. W sensie ścisłym herb mieszczański (Bürgerliche Wappen) to herb mieszczanina (obywatela miasta), a więc osoby nieposiadającej szlachectwa. Jednak wiele rodzin mających obywatelstwo Wrocławia należało też do stanu szlacheckiego. Działo się tak, gdy nabycie nieruchomości w mieście uzależnione było od ubiegania się o jego obywatelstwo i przyjęcia go. Część szlacheckich rodzin przenosiła się do miasta całkowicie, stając się realnymi mieszczanami i wtapiając się w miejskie środwisko. Z drugiej strony wiele rodzin wrocławskiego patrycjatu, czy to za zasługi, czy też za pieniądze, uzyskiwało nobilitacje[1]. Pokazane są więc herby mieszczan wrocławskich zarówno w sensie herbów mieszczańskich sensu stricto, jak i szlacheckie herby rodzin mających wrocławskie obywatelstwo. Są pewne różnice w wyglądzie herbów mieszczańskich w sensie ścisłym i herbów rodowych (szlacheckich), zwłaszcza w wersji pełnej. W herbie mieszczańskim stosowano hełm turniejowy, czyli zamknięty (bez przyłbicy) tzw. żabi pysk. Herb taki nie był też zwieńczany koroną rangową. Nie są to cechy bezwzględnie wymagane nawet w Niemczech, gdzie rodzaje herbów regulowały przepisy, i zdarzały się herby mieszczańskie nawet z koroną rangową.

Banke

von Banke, Bancke, Bank, Bankaw

  • Herbik mieszczański Banke

    Herb rodziny von Banke (Stein[2])

Baumgarten

von Baumgarten, de Pomerio

  • Herb mieszczański Baumgarten

    Herb rodziny von Baumgarten (Stein[2])

Beer

Beer, Ber

  • Herb mieszczański Beer, Wrocław

    Herb rodziny Beer (Stein[2])

Beyer

Beyer, Bavarus

  • Hauswappen Beyer, Wrocław

    Herb rodziny Beyer (Stein[2])

Biedau

von Biedau, Beda

  • Hauswappen Biedau, Wrocław

    Herb rodziny von Biedau (Stein[2])

Braun

von Braun, Bruno von Oels, Brunonis, von Brun

  • Herb rodziny von Braun (Stein[2])

    Herb rodziny von Braun (Stein[2])

Burg

von Burg, Borg, Bork

  • Herb domowy Burg

    Herb rodziny von Burg (Stein[2])

Cölln

von Cölln

  • Herb rodziny von Cölln (Stein[2])

    Herb rodziny von Cölln (Stein[2])

Conrad

Conrad, Cunradi, Konrad

  • Herbik Conrad, Wrocław

    Herb mieszczański Conrad (Stein[2])

Dompnig

Dompnig, Dombnig, Dominici, Dominicus, Domnig

  • herb rodziny Dompnigów

    1. Herb rodziny Dompnig na zworniku sklepienia kaplicy Dompnigów (Trzech Króli) w kościele pw. św. Elżbiety we Wrocławiu

  • 2. Dompnig na sklepieniu Izby Seniora Rady (1484-1485), reprezentuje Heinza Dompniga

    2. Dompnig na sklepieniu Izby Seniora Rady (1484-1485), reprezentuje Heinza Dompniga

  • 3. Dompnig na epitafium Hernigów (1533), druga tablica na lewo od wejścia do północno-zachodniej kruchty kościoła pw. św. Elżbiety we Wrocławiu, od strony ul. św. Elżbiety: 2. od lewej

    3. Dompnig na epitafium Hernigów (1533), druga tablica na lewo od wejścia do północno-zachodniej kruchty kościoła pw. św. Elżbiety we Wrocławiu, od strony ul. św. Elżbiety: 2. od lewej

  • Herb domowy Dompnig

    4. Herb rodziny Dompnig (Stein[2])

Döring

von Döring, Dorynk, Thuringus

  • Herb domowy rodziny Dorynk

    Herb rodziny von Döring (Stein[2])

Eisenreich

Eysenreich

Erfort

von Erfort

  • Herb rodziny Erfort (Stein[2])

    Herb rodziny Erfort (Stein[2])

Foyt

Gellhorn

von Gellhorn, Gelhor

  • Herbik

    Herb rodziny von Gellhorn (Stein[2])

Görlitz

  • Herb rodziny Görlitz (Stein[2])

    Herb rodziny Görlitz (Stein[2])

Gremmel

Haunold

von Haunold I, Hawnold, Hawnolt, Ritter von Haunold

Heide

von Heide, de Heyda, von Heydebrand, und der Lasa

  • Herbik meszczański

    Herb rodziny von Heide (Stein[2])

Herdegen

Herdeni, Herdein, Herdan von Teichenau

  • Herb rodziny Herdegen (Stein[2])

    Herb rodziny Herdegen (Stein[2])

Heugel

Hildebrand von Mylnow

Hildebrand von Mylnow, Hildebrandus, Hyltenbrandt

  • Herb mieszczan we Wrocławiu

    Herb rodziny Hildebrand von Mylnow (Stein[2])

Hörnig

Hörnig, von Hornig, Harnig, Hoernig, Horning

  • Herb rodziny Hernigów

    1. Na epitafium Hernigów (1533), druga tablica na lewo od wejścia do północno-zachodniej kruchty kościoła pw. św. Elżbiety we Wrocławiu, od strony ul. św. Elżbiety: 1,3,5 i 7

  • Herb rodziny wrocławskiej von Hornig

    Herb rodziny von Hornig (Stein[2])

Jenkwitz

Jenkwitz, Jenckewitz, Jancowicz, von Jenkwitz, Posadowsky

  • Herb mieszczański we Wrocławiu

    Herb rodziny Jenkwitz (Stein[2])

Jentsch

Kanth

von Kanth, Sechsbecher, Ganczke

  • Herb patrycjuszowskiej rodziny wrocławskiej

    Herb rodziny von Kanth (Stein[2])

Kemmerer

Kemmerer, von Rasselwitz

  • Herb patrycjuszowskiej rodziny mieszczańskiej Kemmerer

    Herb mieszczański rodziny Kemmerer (Stein[2])

Krakau

von Krakau, de Cracovia, także Wirsink

  • Herb patrycjuszowskiej rodziny mieszczańskiej Krakau

    Herb rodziny von Krakau (Stein[2])

Krapff

Crapff, Crapp, Krapp, Krappe

Krapff II

Crapff, Crapp, Krapp, Krappe

Krebel

Crebel, Crebil, Krebil, Krebel

Krickau

von Krickau, Crigk, Crikow, Krieg

  • Herb patrycjuszowskiej rodziny mieszczańskiej Krickau

    Herb rodziny von Krickau (Stein[2])

Lebe

Lemberg

Lewenberg

Löwenberg

von Löwenberg

  • Hofzeichen, Breslau

    Herb rodziny Löwenberg (Stein[2])

Maurer

Maurer, Mewerer, Maurerus

  • Gmerk, Wrocław

    Herb mieszczański rodziny Maurer (Stein[2])

Meisner

Meisener, Meißner (Meissner), Meysener

Merboth

Merboth, Merbotho, von Merboth

  • Hofzeichen, Herb domowy Merboth

    Herb rodziny Merboth (Stein[2])

Mollensdorf

von Mollensdorf, Molstorf, Möllendorff

  • Herb rodziny von Mollensdorf (Stein[2])

    Herb rodziny von Mollensdorf (Stein[2])

Mühlheim

von Mühlheim, Mulheym, Molheim

  • Herb rodziny von Mühlheim (Stein[2])

    Herb rodziny von Mühlheim (Stein[2])

Münsterberg

von Münsterberg, Munstirberg, Monsterbergk

  • Herb rodziny Münsterberg (Stein[2])

    Herb rodziny Münsterberg (Stein[2])

Oppeln

von Oppeln, Opoln, Opul

  • Herb rodziny von Oppeln (Stein[2])

    Herb rodziny von Oppeln (Stein[2])

Pasterwitz

Pasteriz, von Pasterwitz

  • Hausmarke in Bresalu

    Herb rodziny Pasterwitz (Stein[2])

Poppel

Poppel, von Popplau, Poppelau, Popplow

Preuße

Preuße (Preusse), Prewsse

  • Hausmarke in Bresalu

    Herb mieszczański rodziny Preuße (Stein[2])

Promnitz

  • Herb Promnitzów

    1. Promnitz na epitafium Hernigów (1533), druga tablica na lewo od wejścia do północno-zachodniej kruchty kościoła pw. św. Elżbiety we Wrocławiu, od strony ul. św. Elżbiety; 4. od lewej

Protschky

Protschky, Pratschke, Proczky, Pratzky

Reichel

von Reichel, Reychell, Richil

Reichenbach

von Reichenbach, Richinbach

  • Herb mieszczański, Wrocław Reichenbach

    Herb rodziny von Reichenbach (Stein[2])

Rothe

Rothe, Rote, Roth

  • Hauszeichen Rothe, Wrocław Reichenbach

    Herb rodziny Rothe (Stein[2])

Rothe

von Rothe, Rote, Roth, Ruffus, von Rotenhan gen. Rothe

  • Hauszeichen Rothe, Wrocław

    Herb rodziny von Rothe (Stein[2])

Rulke

von Rulke, Rulconis, Ruelcke

  • Hauszeichen Rulke, Breslau

    Herb rodziny von Rulke (Stein[2])

Sachse

Sachse, Saxo

  • Gmerk mieszczański rodziny Sachse, Wrocław

    Herb rodziny Sachse (Stein[2])

Salmon

von Salomo, von Salmon

  • Gmerk mieszczański, Wrocław

    Herb rodziny Salmon (Stein[2])

Saurman

  • Herb rodziny Saurmanów

    1. Saurman na epitafium Hernigów (1533), druga tablica na lewo od wejścia do północno-zachodniej kruchty kościoła pw. św. Elżbiety we Wrocławiu, od strony ul. św. Elżbiety; 8. od lewej

Schebitz

von Schebitz, Schewitz

  • Hausmarke, Wrocław

    Herb rodziny von Schebitz (Stein[2])

Scholz

Scholz von Rosentahl, Scholz, Schultis

  • Hausmarke, Breslau

    Herb rodziny Scholz von Rosentahl (Stein[2])

Schwarz

von Schwarz, Schwartz, zwany Niger

  • Hausmarke, Breslau

    Herb rodziny von Schwarz (Stein[2])

Schweidnitz

von Schweidnitz, Swidenicz

  • Herb rodziny von Schweidnitz (Stein[2])

    Herb rodziny von Schweidnitz (Stein[2])

Senitz

von Senitz, Senicz

  • Herb mieszczański, Wrocław

    Herb rodziny von Senitz (Stein[2])

Sitten

Sitten, von Sittin, Setten, Siczhen, de Zitschen

  • Herb mieszczan Sitten

    Herb rodziny Sitten (Stein[2])

Skopp

von Skopp, Scoppo, Schkop, Schkopp

  • HGmerk mieszczan Skopp

    Herb rodziny von Skopp (Stein[2])

Steinkeller

von Steinkeller, Steynkelir

  • Herb mieszczański we Wrocławiu

    Herb rodziny von Steinkeller (Stein[2])

Stengel

Stengel, Stengil

  • Herb mieszczański Stengel, gmerk

    Herb rodziny Stengel (Stein[2])

Stillevogt

Stillevoit, Stillvogt, von Waldau

  • Wrocław, herb rodziny mieszczańskiej

    Herb w Stein, Der Rat und die Ratsgeschlechter ...[2]

Znaczący ród w początkach Wrocławia jako miasta powstającego na prawie niemieckim i kształtowania się jego samorządowego zarządu (XIII, XIV) w. Jego protoplasta Godinus był pierwszym "burmistrzem" wrocławskich niemieckich osadników już w 1214, a Heinrich zasadźcą podczas lokacji miasta w 1242 r. i został wójtem. Jeden z wrocławskich Stillevogtów (Gedko) był też zasadźcą Krakowa (1257) i jego wójtem. Samo nazwisko jest właściwie przydomkiem związanym z tymi zdarzeniami. Stillevogt oznacza zastępcę wójta (dialekt średnio-górno-niemiecki[3]. Kojeni Stillvogtowie w II poł. XIII i XIV w. zasiadali często w Radzie i ławie Wrocławia. Jeszcze w XIII w. jeden z synów wójta Heinricha, również Heinrich był właścicielem Waldau w regionie Brzegu. Ta gałąź rodziny pod nazwą von Waldau istniała do 1841 r., mając posiadłości głównie w okolicach Brzegu i Ząbkowic Śląskich.

Stosch

Stosh

  • Herb rodziny Stoschów

    1. Stosch na epitafium Hernigów (1533), druga tablica na lewo od wejścia do północno-zachodniej kruchty kościoła pw. św. Elżbiety we Wrocławiu, od strony ul. św. Elżbiety; 6. od lewej

Strachwitz

von Strachwitz

  • Herb mieszczan wrocławskich

    Herb rodziny von Strachwitz (Stein[2])

Stronchen

von Stronchen, Stränchin, Strönichen

  • Wappen Stronchen, Breslau

    Herb rodziny von Stronchen (Stein[2])

Sydenberg

Sydenberg, von Seidenberg, Zydinberg.

  • Hausmarke Sydenberg, Breslau

    Herb rodziny Sydenberg (Stein[2])

Thiele

  • Herb rodziny Thiele (Stein[2])

    Herb rodziny Thiele (Stein[2])

Tinczmann

Wazenrode

von Wazenrode, Goblo

  • Herby wrocławskich mieszczan Wazenrode

    Herb rodziny von Wazenrode (Stein[2])

Willusch

Willusch, Willichius

  • Herby wrocławskich mieszczan Willusch

    Herb rodziny Willusch (Stein[2])

Yban

Iban

Zacharias

von Zacharias, von Sachenkirch

  • Herby wrocławskich mieszczan

    Herb rodziny Zacharias (Stein[2])

Zindel

von Zindel, von Zindal, Zindalski, Cyndato

  • Herb wrocławskich mieszczan Zindel

    Herb rodziny von Zindel (Stein[2])

Przypisy

  1. ↑ Należy mieć na uwadze, że Wrocław był od lokacji po połowie XIII w. miastem faktycznie niemieckim zarówno pod względem językowym jak i niedługo potem przynależności państwowej. Mieszkała w nim trudna do określenia ilościowego grupa ludności polskiej. Był to jednak plebs niemający w ogóle praw miejskich, a wśród mieszczan Polacy stanowili głównie pospólstwo, czyli warstwę rzemieślników, drobnych kupców, kramarzy. Zajmowanie się niektórymi z tych zajęć groziło utratą szlachectwa (Adelsverlust). Władze miejskie zdominowane były przez praktycznie jednolicie niemiecki patrycjat, czyli warstwę najbogatszą, a więc wielcy kupcy (hurtowi, międzynarodowi), najbogatsi rzemieślnicy, bankierzy, właściciele gruntów miejskich. I to niemieckiego patrycjatu dotyczą herby szlacheckie. Mamy więc do czynienia z niemieckim prawem stanowym, w którym stan szlachecki nie był jednolity jak w Polsce, lecz składał się z wielu warstw.
  2. ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 2,19 2,20 2,21 2,22 2,23 2,24 2,25 2,26 2,27 2,28 2,29 2,30 2,31 2,32 2,33 2,34 2,35 2,36 2,37 2,38 2,39 2,40 2,41 2,42 2,43 2,44 2,45 2,46 2,47 2,48 2,49 2,50 2,51 2,52 2,53 2,54 2,55 2,56 2,57 2,58 2,59 2,60 Stein Rudolf. Der Rat und die Ratsgeschlechter des alten Breslau. Würzburg: Holzner-Verlag, 1963.
  3. ↑ Gedko Stilvogt w Polski Słownik Biograficzny, t. 7. 1948

Literatura

Źródło: „https://silesiacum.pl/w/index.php?title=Herby_mieszczan&oldid=12205”