Gmerki mieszczan wrocławskich: Różnice pomiędzy wersjami

Wersja z 15:37, 30 maj 2026

Znak handlowy na suknie importowanym przez Petera Beyera i Petera Schwarza (ok. 1360); zob. Katastrofa morska w pobliżu Helsingborgu ok. 1360 roku.
W 1423 r. Hans Banke, jako skarbnik miejski (Kämmerer, kamlarz), pieczętował się jeszcze gmerkiem (Hausmarke). Rodzina przyjęła później herb.
Gmerk na pieczęci (1423) Johannesa Benewicza seniora rady w 1423 r. Johannes Benewicz (Bennewitz) był bogatym kupcem; posiadał komorę w sukiennicach. Wieloletni rajca i ławnik. W latach 1421 1423 senior (starszy) rady i tym samym starosta księstwa wrocławskiego.
Znak użyty przez Dominika Dompniga w 1483 w prywatnym liście^[1].
Gmerk na sklepieniu Izby Seniora Rady (1484-1485) reprezentuje ławnika Mathiasa Foyta
Gmerk Matthiasa Foyta na kapliczce Foyta z 1491 r. błędnie nazywanej kapliczką Dompniga
Gmerk Hansa Hölczela (zm. 1512) na tarczy.
Gmerk na płycie nagrobnej Alexiusa Popplau zm. 1429; kościół świętych Piotra i Pawła w Legnicy
Gmerk Hansa Popplau, jednego z witryków fary elżbietańskiej. To jeden z aniołów z tarczami herbowymi fundatorów (Scheuerlein, Wrocław - św. Jan Chrzciciel, Hörnig i Popplau).
Popplau na sklepieniu pod emporą w zachodnim przęśle nawy głównej (XV w.) fary elżbietańskiej
Sakramentarium Tauchena w farze elżbietańskiej; na tarczy z lewej znak identyfikowany z gmerkiem Josta Tauchena^[2]

Gmerk (herb?) Georga von Althoff zwanego Scholtzem (1517-1604); plakieta pod epitafium Krappów, ok. 1580
a. Beck(e) - gmerk w formie Schriftzeichen (znaki o charakterze pisma) (Schellenberg 1938, tab. 36,93.)
b. Gmerk na epitafium Adama Becka (zm. 1623); elewacja wschodnia kościoła św. Barbary. Adam Beck posługiwał się gmerkiem o charakterze pisarskim (Schriftzeichen), mającym formę znaku przypominającego cyfrę 4, z wpisanymi w nią literami AB. Patrz też poprzednie zdjęcie.
Pieczęć architekta i budowniczego Christopha Hacknera (1663–1741) używana do 1705 r.; później stosował pieczęć z herbem (por. Herby mieszczan – Hackner).
Gmerk sukiennika Georga Wutge na epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii (kościół św. Barbary)
Gmerk sukiennika Johanna Hubera na epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii (kościół św. Barbary)
Gmerk sukiennika Johanna Schumanna na epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii (kościół św. Barbary)
Gmerk N.N. sukiennika na epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii (kościół św. Barbary)
Gmerk sukiennika Davida Hermanna na epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii (kościół św. Barbary)
Gmerk sukiennika Johanna Straussa na epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii (kościół św. Barbary)

Gmerk na sklepieniu pod emporą w zachodnim przęśle nawy głównej (XV w.) fary elżbietańskiej
Gmerk na zworniku sklepienia kaplicy kaplicy Smedechinów w farze elżbietańskiej. Być może Mathiasa Smedchina lub jego syna (XV w.?)
Herb wrocławskiego mieszczanina o inicjałach W. H. (patrz obok)
Plac Dominikański. Fot. prawdopodobnie I poł. lat 20. XX w. Na prawo od wejścia do kościoła św. Wojciecha epitafium z 1507 r. mieszczanina o inicjałach W. H. Elementy tego epitafium: św. Anna Samotrzecia i zmarły jako orant w Muzeum Narodowym we Wrocławiu. Gmerk w tarczy herbowej był na zaginionej konsoli pod św. Anną.
Niezidentyfikowany gmerk (Hausmarke) na portalu kamienicy Rynek 3

↑ Według Hermanna Luchsa w Heraldik eine Hülfswissenschaft der Kunstgeschichte. w: Jahresbericht der höheren Töchterschule am Ritterplatz zu Breslau 1864. Breslau: 1864, s. 15 jest to znak użyty przez Dominika Dompniga (Dominicus Domnick) w prywatnym liście (skrypcie dłużnym). Autor listu stwierdza, że jest to jego "prawa pieczęć". List pochodzi z 1483 r. i był przechowywany w Elisabeth-Kirchen-Archiv Nr. 466. Luchs uważa, że jest to starszy znak (gmerk, Hausmarke) Dompnigów, którego rodzina nadal nieraz używała obok swojego herbu. Herb w formie krokwi istniał jednak już co najmniej w początku XV w. Jest np. na zworniku sklepienia kaplicy Dompnigów w farze elżbietańskiej, a musiał tam powstać przed 1415 r., bo wtedy patronat kaplicy przestał należeć do Dompnigów. Według przekazów rodzina została uszlachcona w XIV w. przez Karola IV. Dominik (zm. 1526) jest bratem straconego seniora rady Heinza.
↑ Gromadzki Jan. Sakramentarium w kościele św. Wawrzyńca i św. Elżbiety we Wrocławiu. Historia i ikonografia. Roczniki Sztuki Śląskiej, XXIV, Wrocław 2016, s. 27-59.

@@ Linia 34: / Linia 34: @@
 <gallery mode=packed heights=210px>
 Plik:N.N. sklepienie pod emporą.jpg|<div style='text-align:justify;>Gmerk na sklepieniu pod emporą w zachodnim przęśle nawy głównej (XV w.) fary elżbietańskiej</div>
+Plik:Gmerk kaplica Smedchina.jpg|Gmerk na zworniku sklepienia kaplicy [[Epitafia_i_płyty_nagrobne_we_wrocławskiej_farze_elżbietańskiej#Kaplica_rodziny_Smedchin_(Xa)|kaplicy Smedechinów]] w farze elżbietańskiej. Być może  Mathiasa Smedchina lub jego syna (XV w.?)
 Plik:N.N. 1507.jpg|Herb wrocławskiego mieszczanina o inicjałach W. H. (patrz obok)
 Plik:Epitafium W. H.jpg|Plac Dominikański. Fot. prawdopodobnie I poł. lat 20. XX w. Na prawo od wejścia do kościoła św. Wojciecha epitafium z 1507 r. mieszczanina o inicjałach W. H. Elementy tego epitafium: św. Anna Samotrzecia i zmarły jako orant w Muzeum Narodowym we Wrocławiu. Gmerk w tarczy herbowej był na zaginionej konsoli pod św. Anną.