Kamienne krzyże: Różnice pomiędzy wersjami

Z Silesiacum
Przejdź do nawigacjiPrzejdź do wyszukiwania
Nie podano opisu zmian
Nie podano opisu zmian
Linia 1: Linia 1:
<div style="float: right;">{{MKK}}</div>
<div style="float: right;">{{MKK}}</div>
'''Kamienne krzyże na Śląsku i Łużycach'''  
'''Kamienne krzyże na Śląsku i Łużycach'''<br> 
Na terenie Polski jest ok. 600 kamiennych krzyży wykonanych z jednego bloku kamienia (krzyże monolitowe). Większość z nich odnajdujemy na Śląsku.  Związane  jest to z dostępnością surowca i co za tym szło, relatywnie powszechną umiejętnością jego obróbki. Takie krzyże sięgają tam prawdopodobnie  XIV wieku ale ze względu na prostotę ich wykonania w większości przypadków nie da się określić czasu powstania. Może je uznać za twórczość ludową, a ta nie charakteryzuje się stylem pozwalającym odróżnić epoki.  Bardzo prawdopodobne, że zdarzały się ma Śląsku nawet w wieku XIX ([[Kapliczki i kamienny krzyż w Starowicach w powiecie nyskim|Starowice]]). O "ludowej ponadczasowości" świadczą osiemnasto- i dziwiętnastowieczne krzyże z  [[Bruśnieński ośrodek kamieniarski|ośrodka kamieniarskiego]] nie różniące się wyglądem od najstarszych krzyży śląskich. Można je odnaleźć dużych ilościach  na starych, często opuszczonych, cmentarzach unickich i prawosławnych oraz cerkwiach w północo-wschodniej części woj. podkarpackiego i południowo-wschodniej lubelskiego. Pojedyncze monolitowe krzyże spotyka się na Podlasiu (kilka w ok. Białej Podlaskiej i jeden w pow. sokólskim).
<br>
<br>
== Kamienne krzyże w województwach śląskich ==
== Kamienne krzyże w województwach śląskich ==

Wersja z 01:19, 27 lip 2024

Kamienne krzyże na Śląsku i Łużycach
Na terenie Polski jest ok. 600 kamiennych krzyży wykonanych z jednego bloku kamienia (krzyże monolitowe). Większość z nich odnajdujemy na Śląsku. Związane jest to z dostępnością surowca i co za tym szło, relatywnie powszechną umiejętnością jego obróbki. Takie krzyże sięgają tam prawdopodobnie XIV wieku ale ze względu na prostotę ich wykonania w większości przypadków nie da się określić czasu powstania. Może je uznać za twórczość ludową, a ta nie charakteryzuje się stylem pozwalającym odróżnić epoki. Bardzo prawdopodobne, że zdarzały się ma Śląsku nawet w wieku XIX (Starowice). O "ludowej ponadczasowości" świadczą osiemnasto- i dziwiętnastowieczne krzyże z ośrodka kamieniarskiego nie różniące się wyglądem od najstarszych krzyży śląskich. Można je odnaleźć dużych ilościach na starych, często opuszczonych, cmentarzach unickich i prawosławnych oraz cerkwiach w północo-wschodniej części woj. podkarpackiego i południowo-wschodniej lubelskiego. Pojedyncze monolitowe krzyże spotyka się na Podlasiu (kilka w ok. Białej Podlaskiej i jeden w pow. sokólskim).

Kamienne krzyże w województwach śląskich

Krzyże zaginione

Kamienne krzyże w Polsce poza Śląskiem

Inne

Przykładowe poza Polską

Kamienne krzyże w Niemczech, Czechach czy Polsce uważane są za tzw. krzyże pokutne, czy też krzyże pojednania. Właściwie określenia krzyż kamienny i krzyż pokutny (krzyż pojednania) stały się w całkowicie nieuprawniony sposób synonimami.

Przypisy

  1. Paul Kutzer, Steinkreuze in Schlesien, Schlesien. Illustrierte Zeitschrift für die Pflege heimatlicher Kultur, Bd 7, H1, 1913, s. 9-15.