Georg Wutge

Gmerk Georga Wutge na epitafium sukienników z 1713 r. i na jego kopii

Epitafium sukienników z 1713 r. i na jego kopia

Pierwszy gmerk na epitafium cechu sukienników z kościoła i cmentarza św. Barbary we Wrocławiu należy do sukiennika Georga Wutge, trzeciego znanego Georga w tej rzemieślniczej wrocławskie rodzinie, aspirującej do górnych warstw pospólstwa stolicy księstwa wrocławskiego.

Georg III Wutge, nazwisko zapisywane w źródłach także jako Wuttke, Wutke i Wuttky, był wrocławskim sukiennikiem (Tuchmacher), żyjącym w II połowie XVII wieku. Rodzina pochodziła z księstwa legnickiego.

Pradziadek Georga III, Jakob (ur. ok. 1540, zm. przed 1604), był właścicielem dziedzicznej karczmy (Erbkretschmer – dziedziczne prawo karczemne przypisane do konkretnej nieruchomości) w Zamienicach koło Chojnowa. Jego syn, Georg I (ur. w Zamienicach w 1575, zm. we Wrocławiu 1 III 1639), przeniósł się do Wrocławia. Tutaj w 1603 r. zmarła mu pierwsza żona, Barbara nieznanego nazwiska, z którą miał dwóch synów: Hansa – karczmarza, króla kurkowego w 1639 r., oraz Matthiasa; nie można wykluczyć, że dzieci było więcej, jednak źródła potwierdzają jedynie tych dwóch jako dorosłych.

Kolejne małżeństwa były już wrocławskie i związane z karierą zawodową, charakterystyczną jej ścieżką dla przedstawicieli rzemiosł, którzy osiągnęli sukces. Przybysz z księstwa legnickiego został mistrzem piekarskim, a drogą do tego – obok czeladnikowania w tym fachu – był ożenek z Kathariną Mittmann (ur. we Wrocławiu w 1585, zm. tamże w 1613), córką Paula Mittmanna (ur. 1553, zm. 14 grudnia 1604), posiadającego wrocławskie prawa miejskie od 1581 r., mistrza piekarskiego i starszego cechu piekarzy. Ślub odbył się 28 września 1604 r. w kościele św. Marii Magdaleny, tej z dwóch miejskich far, która wówczas przypisana była bardziej wrocławskiemu pospólstwu. To w niej znajdowały się kaplice cechów rzemieślniczych, m.in. od I ćwierci XV w. piekarzy.

Nie wiadomo, na jakim etapie kariery zawodowej znajdował się wówczas Georg I ani kiedy nabył wrocławskie prawa miejskie. Z trwającego dziewięć lat małżeństwa dorosłości dożyło trzech synów: Melchior (1605–1635), handlarz bydłem i starszy cechu rzeźników, który w 1634 r. był ławnikiem; Jakob (1606–1657), kupiec; oraz Christoph (ur. 1607, zm. 1683), który przeniósł się do księstwa oleśnickiego, gdzie nabył m.in. Neuhof (Nowy Dwór koło Sycowa?), a 10 sierpnia 1678 r. został wyniesiony przez cesarza Leopolda I do czeskiego stanu szlacheckiego.

Następna żona Georga I również była związana ze środowiskiem piekarzy. W 1614 r. poślubił on Marię Hauff, córkę mieszczanina i mistrza piekarskiego Jakoba Hauffa. Ostatnim i chyba najmłodszym znanym synem Georga I był Georg II. Nie jest jasne, której z żon był synem. Genealog wrocławskich mieszczan Oskar Pusch podaje, że został on ochrzczony 21 XII 1612 r. w kościele św. Elżbiety, ale jednocześnie i w sprzeczności z tym twierdzi, że to jest dziecko z ostatnią żoną poślubioną według niego w 1614 r., a poprzednia żona miała umrzeć w 1613 r. O tym synu wiadomo tylko, że był sukiennikiem, prawdopodobnie przynajmniej jakiś czas w Kościanie. Utrzymywał związek z Wrocławiem, a jego jedyny znany potomek, Georg III, był sukiennikiem we Wrocławiu, uwiecznionym epitafium wraz z pięcioma innymi sukiennikami.

Jak widać, nikt z potomków Georga I nie kontynuował rzemiosła piekarniczego. Ojciec zagwarantował im jednak podstawy bytu - wiadomo, że był właścicielem kilku nieruchomości (domów). Czterej najstarsi bracia byli dobrze sytuowanymi ustosunkowanymi wrocławskimi rzemieślnikami.

Karczmarz Hans w 1639 r. został królem kurkowym.

Nie jest jasne, czym zajmował się Matthias, ale ożenek z Marthą Klausnitz (ur. 1593), córką Sebastiana Klaussnitza, właściciela Trestna koło Wrocławia oraz Kotowic (prawodpodnie tych koło Obronik Ślaskich), Kreis i Marii Thomann świadczą, że jego pozycja w lokalnej społeczności była znaczna. Klausnitzowie to niezbyt zamożna rodzina, ale uszlachcona w poprzednim pokoleniu i jej członkowie byli pastorami, urzędnikami, wchodzili też w koligacje z wrocławskimi rzemieślnikami.

Nie żyjący długo, bo 30 lat Melchior, ochrzczony w kościele św. Marii Magdaleny 14 VIII 1605, zmarł we Wrocławiu 10 II 1635 jako ławnik. Był nim wtedy pierwszy rok i zasiadał na miejscu przeznaczonym dla członków cechów (11). Zajmował się handlem bydłem, był też starszym cechu rzeźników. Był żonaty z Marią, córką karczmarza Eliasa Geislera i Anny Marthy Uber, prawdopodobnie ze szlacheckiej rodziny. Ochrzczona we Wrocławiu 14 XII 1617 r. Maria przeżyła pierwszego męża o 25 lat (zm. 16 VI 1660), a po jego śmierci wyszła za bogatego kramarza Christopha Grundmanna. Melchior pozostawił dwie córki.
Martha (ochrzczona 21 XI 1632, zm. 12 X 1710) dwukrotnie wyszła za mąż za przedstawicieli zawodu ojca, co może świadczyć, że pozostawił on jakąś materialną wartość w tym zakresie, np. prawo do jatki i córka to dziedziczyła. Za handlarza bydłem i rzeźnika Daniela Pohla wyszła w wieku 20 lat. Po dwudziestu jeden latach poślubiła 30 V 1573 r. Melchiora Schlechta (ochrzczony we Wrocławiu 21 VIII 1614, zm. 29 XIII 1686, w 73. roku życia), starszego cechu rzeźników, a od od 1665 rajcę aż do śmierci. Jego epitafium zachowało się w farze elżbietańskiej.
Maria miała aż trzech mężów. Jest jakaś niezgodność metrykalna, gdyż jako data jej chrztu w farze magdaleńskiej podawana jest data 12 X 1632 r., czyli półtora miesiąca wcześniej od siostry. Być może bliźniaczki, a może pomyłka w datach rocznych. Zmarła we Wrocławiu 9 III 1710 r. Jej kolejni mężowie to: I. Poślubiony 17 V 1653 r. w farze magdaleńskiej Georg Schneider (ur. we Wrocławiu 17 V 1617, zm. tamże 14 XI 1678, pochowany w farze elżbietańskiej), kupiec i kuśnierz. II. N. Techner. III. Pięćdziesięciodwuletnia dwukrotna wdowa poślubiła 11 XI 1684 r. dwukrotnego wdowca, pastora Friedricha Vicciusa (ur. we Wrocławiu 9 IX 1629, zm. tamże 27 I 1697). Ten mąż był pastorem i proboszczem w kościele św. Elżbiety, magistrem, udekorowany poetyckim laurem, inspektor kościołów i szkół we Wrocławiu.

Jakob Jakob (1606, zm. po 1657 był kupcem we Wrocławiu. Poślubił wdowę po Johannie Christophie von Schickfusie (ur. 1609, zm. we Wrocławiu 18 III 1633 i pochowany w farze magdaleńskiej) Dorotheę Susannę Henscher (ur. we Wrocławiu 16 XII 1609, zm. tamże i pochowana w farze magdaleńskiej 28 VIII 1642). Była to córka syndyka Wrocławia Christopha Henschera (1568-1620, pochowany w farze elżbietańskiej), doktora prawa, radcy królewskiego, syndyka miasta Wrocławia, nadradcy ziemskiego (wicekanclerza) księstwa wrocławskiego, oraz Dorothei Quicker. Ich urodzona w 1634 r. córka wyszła w 1651 r. za Konstantina Von Niemitza, a 15 XI 1661 r. drugim mężem został Hans Sachs von Löwenheim (1631-1686), kupiec we Wrocławiu. Jego ojciec 8 VIII 1645 r. został wyniesiony do dziedzicznego czesko-austriackiego stanu szlacheckiego z predykatem „von Löwenheim” (6 grudnia 1572 r. został wystawiony na rodzinę cesarski list herbowy).

Opisane skrawki życiorysów i koligacje czterech stryjów Georga III świadczą o tym, że rodzina, choć nowa we Wrocławiu, zdążyła już mocno osadzić się w górnych warstwach pospólstwa. Piąty stryj, Christoph (ur. we Wrocławiu 10 IX 1607, zm. w Bielawie koło Długołęki 13 IX 1683), został protoplastą szlacheckiej linii rodu. Został nobilitowany do czeskiego stanu szlacheckiego 10 VIII 1678 z predykatem von Wuthgenau (Wuttky von Wuthgenau).