Herby mieszczan: Różnice pomiędzy wersjami

Z Silesiacum
Przejdź do nawigacjiPrzejdź do wyszukiwania
Nie podano opisu zmian
Linia 6: Linia 6:


'''Herby wrocławskich mieszczan.''' W sensie ścisłym '''herb mieszczański''' (''Bürgerliche Wappen'') to herb mieszczanina (obywatela miasta), a więc osoby nieposiadającej szlachectwa. Jednak wiele rodzin mających obywatelstwo Wrocławia należało też do stanu szlacheckiego. Działo się tak, gdy nabycie nieruchomości w mieście uzależnione było od ubiegania się o jego obywatelstwo  i przyjęcia go. Część szlacheckich rodzin przenosiła się do miasta całkowicie, stając się realnymi mieszczanami i wtapiając się w miejskie środwisko. Z drugiej strony wiele rodzin wrocławskiego patrycjatu, czy to za zasługi, czy też za pieniądze, uzyskiwało nobilitacje<ref>Należy mieć na uwadze, że  Wrocław był od lokacji po połowie XIII w. miastem faktycznie niemieckim zarówno pod względem językowym jak i niedługo potem przynależności państwowej. Mieszkała w nim trudna do określenia ilościowego grupa ludności polskiej. Był to jednak plebs niemający w ogóle praw miejskich, a wśród mieszczan Polacy stanowili głównie pospólstwo, czyli warstwę rzemieślników, drobnych kupców, kramarzy. Zajmowanie się niektórymi z tych zajęć groziło utratą szlachectwa (''Adelsverlust''). Władze miejskie zdominowane były przez praktycznie jednolicie niemiecki patrycjat, czyli warstwę najbogatszą, a więc wielcy kupcy (hurtowi, międzynarodowi), najbogatsi rzemieślnicy, bankierzy, właściciele gruntów miejskich. I to niemieckiego patrycjatu dotyczą herby szlacheckie. Mamy więc do  czynienia  z niemieckim prawem stanowym, w którym stan szlachecki nie był jednolity jak w Polsce, lecz składał się z wielu warstw.</ref>. Pokazane są więc herby mieszczan wrocławskich zarówno w sensie herbów mieszczańskich ''sensu stricto'', jak i szlacheckie herby rodzin mających wrocławskie obywatelstwo. Są pewne różnice w wyglądzie herbów mieszczańskich w sensie ścisłym i herbów rodowych (szlacheckich), zwłaszcza w wersji pełnej. W herbie mieszczańskim stosowano hełm turniejowy, czyli zamknięty (bez przyłbicy) tzw. żabi pysk. Herb taki nie był też zwieńczany koroną rangową. Nie są to cechy bezwzględnie wymagane nawet w Niemczech, gdzie rodzaje herbów regulowały przepisy, i zdarzały się herby mieszczańskie nawet z koroną rangową.   
'''Herby wrocławskich mieszczan.''' W sensie ścisłym '''herb mieszczański''' (''Bürgerliche Wappen'') to herb mieszczanina (obywatela miasta), a więc osoby nieposiadającej szlachectwa. Jednak wiele rodzin mających obywatelstwo Wrocławia należało też do stanu szlacheckiego. Działo się tak, gdy nabycie nieruchomości w mieście uzależnione było od ubiegania się o jego obywatelstwo  i przyjęcia go. Część szlacheckich rodzin przenosiła się do miasta całkowicie, stając się realnymi mieszczanami i wtapiając się w miejskie środwisko. Z drugiej strony wiele rodzin wrocławskiego patrycjatu, czy to za zasługi, czy też za pieniądze, uzyskiwało nobilitacje<ref>Należy mieć na uwadze, że  Wrocław był od lokacji po połowie XIII w. miastem faktycznie niemieckim zarówno pod względem językowym jak i niedługo potem przynależności państwowej. Mieszkała w nim trudna do określenia ilościowego grupa ludności polskiej. Był to jednak plebs niemający w ogóle praw miejskich, a wśród mieszczan Polacy stanowili głównie pospólstwo, czyli warstwę rzemieślników, drobnych kupców, kramarzy. Zajmowanie się niektórymi z tych zajęć groziło utratą szlachectwa (''Adelsverlust''). Władze miejskie zdominowane były przez praktycznie jednolicie niemiecki patrycjat, czyli warstwę najbogatszą, a więc wielcy kupcy (hurtowi, międzynarodowi), najbogatsi rzemieślnicy, bankierzy, właściciele gruntów miejskich. I to niemieckiego patrycjatu dotyczą herby szlacheckie. Mamy więc do  czynienia  z niemieckim prawem stanowym, w którym stan szlachecki nie był jednolity jak w Polsce, lecz składał się z wielu warstw.</ref>. Pokazane są więc herby mieszczan wrocławskich zarówno w sensie herbów mieszczańskich ''sensu stricto'', jak i szlacheckie herby rodzin mających wrocławskie obywatelstwo. Są pewne różnice w wyglądzie herbów mieszczańskich w sensie ścisłym i herbów rodowych (szlacheckich), zwłaszcza w wersji pełnej. W herbie mieszczańskim stosowano hełm turniejowy, czyli zamknięty (bez przyłbicy) tzw. żabi pysk. Herb taki nie był też zwieńczany koroną rangową. Nie są to cechy bezwzględnie wymagane nawet w Niemczech, gdzie rodzaje herbów regulowały przepisy, i zdarzały się herby mieszczańskie nawet z koroną rangową.   
== Artzat ==
Artzat, von Artzat
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Artzat, Stein.jpg|alt=House mark  Artzat|Herb  rodziny Artzat (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>


== Ashelm ==
== Ashelm ==
Linia 123: Linia 129:
Plik:Dompnig herb epitafium.jpg|Dompnig na epitafium Hernigów (1553), druga tablica na lewo od wejścia do północno-zachodniej kruchty kościoła pw. św. Elżbiety we Wrocławiu, od strony ul. św. Elżbiety: 2. od lewej
Plik:Dompnig herb epitafium.jpg|Dompnig na epitafium Hernigów (1553), druga tablica na lewo od wejścia do północno-zachodniej kruchty kościoła pw. św. Elżbiety we Wrocławiu, od strony ul. św. Elżbiety: 2. od lewej
Plik:Dompnig, Stein.jpg|alt=Herb domowy Dompnig|Herb rodziny Dompnig (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Dompnig, Stein.jpg|alt=Herb domowy Dompnig|Herb rodziny Dompnig (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
== Dobschütz ==
von Dobschütz, Dopschitz
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Dobschutz, Stein.jpg|alt=Herb domowy Dobschütz|Herb rodziny von Dobschütz (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 195: Linia 207:
Gossinger
Gossinger
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Gossinger, Stein.jpg|alt=Herbik mieszczński, Wrocław|Herb mieszczański rodziny Gossinger, Wrocław (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Gossinger, Stein.jpg|alt=Herbik mieszczński, Wrocław|Herb rodziny Gossinger, Wrocław (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 213: Linia 225:
Plik:Izba Seniora Haunold.jpg|Herb na  [[Herby wrocławskich rajców i ławników na sklepieniu Izby Seniora Rady w Ratuszu|sklepieniu Izby Seniora Rady]] (1484-1485) reprezentuje radnego  Hansa Haunolda   
Plik:Izba Seniora Haunold.jpg|Herb na  [[Herby wrocławskich rajców i ławników na sklepieniu Izby Seniora Rady w Ratuszu|sklepieniu Izby Seniora Rady]] (1484-1485) reprezentuje radnego  Hansa Haunolda   
Plik:Haunold I, Stein.jpg|alt=Herbik mieszczański|Herb rodziny von Haunold (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Haunold I, Stein.jpg|alt=Herbik mieszczański|Herb rodziny von Haunold (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
== Haunold-Sacherwitz ==
Haunold (II), Haunold-Sacherwitz
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Haunold II, Stein.jpg|alt=Herbik mieszczański|Herb rodziny Haunold-Sacherwitz (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 224: Linia 242:
Hemmerdey, von Hemmerdey
Hemmerdey, von Hemmerdey
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Hemmerdey, Stein.jpg|alt=Herb meszczański Hesse|Herb wrocławskiej rodziny Hemmerdey (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Hemmerdey, Stein.jpg|alt=Herb meszczański Hesse|Herb rodziny Hemmerdey (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 230: Linia 248:
Hertwig, von Hertwig
Hertwig, von Hertwig
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Hertwig, Stein.jpg|alt=Herb meszczański Hesse|Herb mieszczański wrocławskiej rodziny Hertwig (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Hertwig, Stein.jpg|alt=Herb meszczański Hesse|Herb rodziny Hertwig (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 236: Linia 254:
Heseler, von Hessler, Hesler von Waldau
Heseler, von Hessler, Hesler von Waldau
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Heseler, Stein.jpg|alt=Herb meszczański Hesse|Herb wrocławskiej rodziny Heseler (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Heseler, Stein.jpg|alt=Herb meszczański Hesse|Herb rodziny Heseler (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 324: Linia 342:
Kemmerer, von Rasselwitz
Kemmerer, von Rasselwitz
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Kemmerer, Stein.jpg|alt=Herb patrycjuszowskiej rodziny mieszczańskiej Kemmerer|Herb mieszczański rodziny Kemmerer (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Kemmerer, Stein.jpg|alt=Herb patrycjuszowskiej rodziny mieszczańskiej Kemmerer|Herb rodziny Kemmerer (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 330: Linia 348:
Kirstein, Kirstan
Kirstein, Kirstan
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Kirsten, Stein.jpg|Burgher arms Kirsten in Breslau||Herb mieszczański rodziny Kirstein (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Kirsten, Stein.jpg|Burgher arms Kirsten in Breslau||Herb rodziny Kirstein (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 336: Linia 354:
Knebel, Knebil
Knebel, Knebil
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Knebel, Stein.jpg|alt=Herb patrycjuszowskiej rodziny mieszczańskiej Knebel, Hausmarke|Herb mieszczański rodziny Knebel (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Knebel, Stein.jpg|alt=Herb patrycjuszowskiej rodziny mieszczańskiej Knebel, Hausmarke|Herb rodziny Knebel (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 348: Linia 366:
Koessler, Koseler, Koeßler, Kösler, von Koessler
Koessler, Koseler, Koeßler, Kösler, von Koessler
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Koeßler, Stein.jpg|alt=Herb patrycjuszowskiej rodziny mieszczańskiej Koeßler, Hausmarke|Herb mieszczański rodziny Koeßler (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Koeßler, Stein.jpg|alt=Herb patrycjuszowskiej rodziny mieszczańskiej Koeßler, Hausmarke|Herb rodziny Koeßler (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 380: Linia 398:
Plik:Krebel herb epitafium Hieroniumusa.jpg|Herb na epitafium [[Hieronimus Krebel|Hieronimusa Krebela]], 1509
Plik:Krebel herb epitafium Hieroniumusa.jpg|Herb na epitafium [[Hieronimus Krebel|Hieronimusa Krebela]], 1509
Plik:Krebel Peter herb na obrazie.jpg|Herb na portrecie [[Peter Krebel|Petera Krebela]] jako starosty księstwa wrocławskiego (obraz I poł. XVII w.)
Plik:Krebel Peter herb na obrazie.jpg|Herb na portrecie [[Peter Krebel|Petera Krebela]] jako starosty księstwa wrocławskiego (obraz I poł. XVII w.)
Plik:Krebel, Stein.jpg|alt=Herb patrycjuszowskiej rodziny mieszczańskiej Krebel|Herb wrocławskiej rodziny patrycjuszowskiej Krebel (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Krebel, Stein.jpg|alt=Herb patrycjuszowskiej rodziny mieszczańskiej Krebel|Herb rodziny Krebel (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 392: Linia 410:
von Kromayer, Cromer, Cromair, Krameir
von Kromayer, Cromer, Cromair, Krameir
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Kromayer, Stein.jpg|alt=Hofzeichen, Breslau|Herb rodziny wrocławskiej von Kromayer (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Kromayer, Stein.jpg|alt=Hofzeichen, Breslau|Herb rodziny von Kromayer (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 398: Linia 416:
Kurn, Kürn
Kurn, Kürn
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Kurn, Stein.jpg|alt=Herb domowy Kurn|Gmerk (''Hausmarke'') rodziny wrocławskiej Kurn (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Kurn, Stein.jpg|alt=Herb domowy Kurn|Gmerk (''Hausmarke'') rodziny Kurn (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 404: Linia 422:
von Lausnitz, Lausitz
von Lausnitz, Lausitz
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Lausnitz, Stein.jpg|alt=Hofzeichen, Breslau|Herb rodziny wrocławskiej von Lausnitz (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Lausnitz, Stein.jpg|alt=Hofzeichen, Breslau|Herb rodziny von Lausnitz (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 424: Linia 442:
Leubel, Leubelius, von Loeben
Leubel, Leubelius, von Loeben
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Leubel, Stein.jpg|alt=Gmerk, Wrocław|Herb mieszczański rodziny Leubel (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Leubel, Stein.jpg|alt=Gmerk, Wrocław|Herb rodziny Leubel (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
 
== Lindner ==
Lindner, Lindener, von Lindner
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Lindner, Stein.jpg|alt=Herb, Wrocław|Herb rodziny Lindner (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 436: Linia 460:
Mehl von Strehlitz, Melh
Mehl von Strehlitz, Melh
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Mehl, Stein.jpg|alt=Gmerk, Wrocław|Herb mieszczański rodziny Mehl von Strehlitz (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Mehl, Stein.jpg|alt=Gmerk, Wrocław|Herb rodziny Mehl von Strehlitz (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 474: Linia 498:
von Monau, Monaw.
von Monau, Monaw.
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Monau, Stein.jpg|Herb rodziny mieszczan wrocławskich von Monau (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Monau, Stein.jpg|Herb rodziny von Monau (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 480: Linia 504:
Morenberg (Schwab), von Morenberg
Morenberg (Schwab), von Morenberg
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Morenberg, Stein.jpg|Herb rodziny mieszczan wrocławskich Morenberg (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Morenberg, Stein.jpg|Herb rodziny Morenberg (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 548: Linia 572:
Pucher, Pucher von der Puch
Pucher, Pucher von der Puch
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Pucher, Stein.jpg|alt=Herb mieszczański, Wrocław Pucher|Herb mieszczański rodziny Pucher (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Pucher, Stein.jpg|alt=Herb mieszczański, Wrocław Pucher|Herb rodziny Pucher (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 570: Linia 594:
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Reichenbach, Stein.jpg|alt=Herb mieszczański, Wrocław Reichenbach|Herb rodziny von Reichenbach (Stein<ref name="Stein"/>)  
Plik:Reichenbach, Stein.jpg|alt=Herb mieszczański, Wrocław Reichenbach|Herb rodziny von Reichenbach (Stein<ref name="Stein"/>)  
</gallery>
== Reusner ==
Reußner, Reusner, Reussner, von Reussner
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Reusner, stein.jpg|alt=Herb mieszczański, Wrocław|Herb rodziny Reusner (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 636: Linia 666:
Scheuerlein, Schewirlin, Scheurl von Defersdorf
Scheuerlein, Schewirlin, Scheurl von Defersdorf
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Scheuerlein, Stein.jpg|alt=Gmerk mieszczński Wrocław|Herb mieszczański rodziny Scheuerlein z Wrocławia (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Scheuerlein, Stein.jpg|alt=Gmerk mieszczński Wrocław|Herb rodziny Scheuerlein z Wrocławia (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 661: Linia 691:
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Scholz, Stein.jpg|alt=Hausmarke, Breslau|Herb rodziny Scholz von Rosentahl (Stein<ref name="Stein"/>)  
Plik:Scholz, Stein.jpg|alt=Hausmarke, Breslau|Herb rodziny Scholz von Rosentahl (Stein<ref name="Stein"/>)  
</gallery>
== Schwab ==
Schwab, Schwab von Buchen, Schwab von Puchen
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Schwab, Stein.jpg|alt=Herb mieszczański we Wrocławiu|Herb rodziny Schwab von Buchen (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 696: Linia 732:
von Skal, Scal
von Skal, Scal
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Skal, Stein.jpg|Hofzeichen Skal in Breslau|Herb wrocławskiej rodziny von Skal (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Skal, Stein.jpg|Hofzeichen Skal in Breslau|Herb rodziny von Skal (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>


Linia 775: Linia 811:
Ungeraten, Ungerathen, Ungerotin
Ungeraten, Ungerathen, Ungerotin
<gallery mode=packed heights=230px>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Ungeraten, Stein.jpg|alt=Gmerk Ungeraten|Herb mieszczański wrocławskiej rodziny Ungeraten (Stein<ref name="Stein"/>)
Plik:Ungeraten, Stein.jpg|alt=Gmerk Ungeraten|Herb rodziny Ungeraten (Stein<ref name="Stein"/>)
</gallery>
</gallery>



Wersja z 19:09, 22 kwi 2022

Każda osoba, każda rodzina, każda grupa i społeczność mogła i może przyjąć herb według własnego uznania, z wyjątkiem herbów już istniejących, i używać go tak jak chce.

Herby wrocławskich mieszczan. W sensie ścisłym herb mieszczański (Bürgerliche Wappen) to herb mieszczanina (obywatela miasta), a więc osoby nieposiadającej szlachectwa. Jednak wiele rodzin mających obywatelstwo Wrocławia należało też do stanu szlacheckiego. Działo się tak, gdy nabycie nieruchomości w mieście uzależnione było od ubiegania się o jego obywatelstwo i przyjęcia go. Część szlacheckich rodzin przenosiła się do miasta całkowicie, stając się realnymi mieszczanami i wtapiając się w miejskie środwisko. Z drugiej strony wiele rodzin wrocławskiego patrycjatu, czy to za zasługi, czy też za pieniądze, uzyskiwało nobilitacje[1]. Pokazane są więc herby mieszczan wrocławskich zarówno w sensie herbów mieszczańskich sensu stricto, jak i szlacheckie herby rodzin mających wrocławskie obywatelstwo. Są pewne różnice w wyglądzie herbów mieszczańskich w sensie ścisłym i herbów rodowych (szlacheckich), zwłaszcza w wersji pełnej. W herbie mieszczańskim stosowano hełm turniejowy, czyli zamknięty (bez przyłbicy) tzw. żabi pysk. Herb taki nie był też zwieńczany koroną rangową. Nie są to cechy bezwzględnie wymagane nawet w Niemczech, gdzie rodzaje herbów regulowały przepisy, i zdarzały się herby mieszczańskie nawet z koroną rangową.

Artzat

Artzat, von Artzat

Ashelm

Ashelm, von Ashelm

Bankau

von Bankau, Banke II

Banke

von Banke, Bancke, Bank, Bankaw

Baumgarten

von Baumgarten, de Pomerio

Becherer

Becherer, Becher, Pecher

Beer

Beer, Ber

Bennewitz

Bennewitz, Benewicz

Beyer

Beyer, Bavarus

Biedau

von Biedau, Beda

Bock

von Bock, Bok, Bogkh, Pockow, Pock, Pak, von Bock und Polach

Bockwitz

von Bockwitz, Buckowicz, Pockwicz

Braun

von Braun, Bruno von Oels, Brunonis, von Brun

Brockendorff

von Brockendorff, Prockendorf

Bruck

von der Bruck zwanej Angermund

Burg

von Burg, Borg, Bork

Büttner

Büttner II, Buthner, von Büttner

Cölln

von Cölln

Conrad

Conrad, Cunradi, Konrad

Dompnig

Dompnig, Dombnig, Dominici, Dominicus, Domnig

Dobschütz

von Dobschütz, Dopschitz

Döring

von Döring, Dorynk, Thuringus

Dumlose

Dumlose, Dumeloze, (die Daumenlosen)

Eisenreich

von Eisenreich, Eysenreich, Ysenreich

Engelhart von Schnellenstein

Engelhart von Schnellenstein, von Engelhart, Engilhart

Erfort

von Erfort

Falkenhayn

von Falkenhayn, von Falckenhein
To przykład rodu szlacheckiego, którego jedna z rodzin osiadła we Wrocławiu i uzyskała jego prawa miejskie. Jej przedstawicie nie afiszowali się z tym (nie ubiegali się o urzędy w radzie) ale zawierali małżeństwa z przedstawicielami miejskiego patrycjatu. Rodziny takie, zajmujące się handlem, ich szlacheckie środowisko ironicznie nazywało Pfeffersäcke.

Foyt

Vogt, Foyt, Foit, Voyt, Vogt und Westerbach

Frankenstein

von Frankenstein, Franckensteyn

Froelich

Froelich, von Fröhlich, Fröhlich von Freudenfels

Gellhorn

von Gellhorn, Gelhor

Gossinger

Gossinger

Görlitz

Gremmel

Haunold

von Haunold I, Hawnold, Hawnolt, Ritter von Haunold

Haunold-Sacherwitz

Haunold (II), Haunold-Sacherwitz

Heide

von Heide, de Heyda, von Heydebrand, und der Lasa

Hemmerdey

Hemmerdey, von Hemmerdey

Hertwig

Hertwig, von Hertwig

Heseler

Heseler, von Hessler, Hesler von Waldau

Hesse

Heugel

von Heugel, Hewgil, Hewgel, Heygel, von Heugel und Polockwitz

Heilandt

Heilandt, von Heilandt

Herdegen

Herdeni, Herdein, Herdan von Teichenau

Heugel

Hildebrand von Mylnow

Hildebrand von Mylnow, Hildebrandus, Hyltenbrandt

Hirsch

Hirsch, Hirscha von Kaltenbrunn

Hörnig

Hörnig, von Hornig, Harnig, Hoernig, Horning

Gutteter

Gutteter, von Gutteter

Jenkwitz

Jenkwitz, Jenckewitz, Jancowicz, von Jenkwitz

Jenkwitz-Posadovsky

Posadowsky

Jentsch

Jentsch, Jentsche, Jentcz, Gencz

Kanth

von Kanth, Sechsbecher, Ganczke

Kemmerer

Kemmerer, von Rasselwitz

Kirsten

Kirstein, Kirstan

Knebel

Knebel, Knebil

Kober von Kobersberg

Kober, Kober von Kobersberg

Koeßler

Koessler, Koseler, Koeßler, Kösler, von Koessler

Krakau

von Krakau, de Cracovia, także Wirsink

Krapff

Krapff, Krappe, Crapff, Cruyff, Crapp, Krapp, Krappe, Krapph, Krapphe

Gmerk (Hausmarke)
Herb

Krebel

Crebel, Crebil, Krebil, Krebel

Krickau

von Krickau, Crigk, Crikow, Krieg

Kromayer

von Kromayer, Cromer, Cromair, Krameir

Kurn

Kurn, Kürn

Lausnitz

von Lausnitz, Lausitz

Lebe

Lemberg

Lemberg, Lewenberg, Löwenberg, Lewenberk, von Löwenberg, Lewinberk

Leubel

Leubel, Leubelius, von Loeben

Lindner

Lindner, Lindener, von Lindner

Maurer

Maurer, Mewerer, Maurerus

Mehl

Mehl von Strehlitz, Melh

Meisner

Meisner, Meissner, Meisener, Meißner, Meysener

Merboth

Merboth, Merbotho, von Merboth

Metzler

Metzler von Feldkirch, Metzler

Michelsdorf

von Michelsdorf, Michilstorff

Mollensdorf

von Mollensdorf, Molstorf, Möllendorff

Monau

von Monau, Monaw.

Morenberg

Morenberg (Schwab), von Morenberg

Mühlheim

von Mühlheim, Mulheym, Molheim

Müller

Müller, Müller von Malkwitz

Münsterberg

von Münsterberg, Munstirberg, Monsterbergk

Oppeln

von Oppeln, Opoln, Opul

Pasterwitz

Pasteriz, von Pasterwitz

Pfintzing

Pfintzig, Pfintzing, von Pfintzing, Pfitnzig von Lichtenhof

Poppel

Poppel, von Popplau, Poppelau, Popplow

Preuße

Preuße (Preusse), Prewsse

Promnitz

Protschky

Protschky, Pratschke, Proczky, Pratzky, Protzky

Pucher

Pucher, Pucher von der Puch

Rehdiger

Rehdiger, Rudinger, Rhödinger, von Rehidger, Rhediger, Witzendorff-Rehdiger

Reichel

von Reichel, Reychell, Richil

Reichenbach

von Reichenbach, Richinbach

Reusner

Reußner, Reusner, Reussner, von Reussner

Rothe

Rothe, Rote, Roth

Rothe

von Rothe, Rote, Roth, Ruffus, von Rotenhan gen. Rothe

Rulke

von Rulke, Rulconis, Ruelcke

Sachse

Sachse, Saxo

Sachwitz

Sachwitz, Zachewicz

Saffran

Saffran

Salmon

von Salomo, von Salmon

Saurman

Saurman, von Sauermann, Sawormann, von Sauerma, von Saurma

Schachmann

Schachmann, Tschachman, von Schachmann

Schebitz

von Schebitz, Schewitz

Scheuerlein

Scheuerlein, Schewirlin, Scheurl von Defersdorf

Schilling

Schilling, von Schilling

Schmidt

Schmidt, von Schmidt, Schmidt von Schmiedefeld

Scholtz

Althoff genannt Scholtz

Scholz

Scholz von Rosentahl, Scholz, Schultis

Schwab

Schwab, Schwab von Buchen, Schwab von Puchen

Schwarz

von Schwarz, Schwartz, zwany Niger

Schweidnitz

von Schweidnitz, Swidenicz

Schwobisdorf

von Schwobisdorf, Schwobisdrorff, Swobsdorff, Schwosdorf

Senitz

von Senitz, Senicz

Sitten

Sitten, von Sittin, Setten, Siczhen, de Zitschen

Skal

von Skal, Scal

Skopp

von Skopp, Scoppo, Schkop, Schkopp

Steinkeller

von Steinkeller, Steynkelir

Stengel

Stengel, Stengil

Stillevogt

Stillevoit, Stillvogt, von Waldau

Znaczący ród w początkach Wrocławia jako miasta powstającego na prawie niemieckim i kształtowania się jego samorządowego zarządu (XIII, XIV) w. Jego protoplasta Godinus był pierwszym "burmistrzem" wrocławskich niemieckich osadników już w 1214, a Heinrich zasadźcą podczas lokacji miasta w 1242 r. i został wójtem. Jeden z wrocławskich Stillevogtów (Gedko) był też zasadźcą Krakowa (1257) i jego wójtem. Samo nazwisko jest właściwie przydomkiem związanym z tymi zdarzeniami. Stillevogt oznacza zastępcę wójta (dialekt średnio-górno-niemiecki[5]. Kojeni Stillvogtowie w II poł. XIII i XIV w. zasiadali często w Radzie i ławie Wrocławia. Jeszcze w XIII w. jeden z synów wójta Heinricha, również Heinrich był właścicielem Waldau w regionie Brzegu. Ta gałąź rodziny pod nazwą von Waldau istniała do 1841 r., mając posiadłości głównie w okolicach Brzegu i Ząbkowic Śląskich.

Stolz

von Stolz, Stolcz

Stosch

Stosh

Strachwitz

von Strachwitz

Stronchen

von Stronchen, Stränchin, Strönichen

Sydenberg

Sydenberg, von Seidenberg, Zydinberg.

Themmritz

Themmritz, von Temritz

Thiele

Tinczmann

Tinczmann, von Tinzmann

Ungeraten

Ungeraten, Ungerathen, Ungerotin

Uthmann von Ransern

Uthmann von Ransern

Uthmann von Rathen

Uthmann von Schmolz

Wazenrode

von Wazenrode, Goblo

Willusch

Willusch, Willichius

Yban

Iban, Yban

Zacharias

von Zacharias, von Sachenkirch

Zindel

von Zindel, von Zindal, Zindalski, Cyndato

Przypisy

  1. ↑ Należy mieć na uwadze, że Wrocław był od lokacji po połowie XIII w. miastem faktycznie niemieckim zarówno pod względem językowym jak i niedługo potem przynależności państwowej. Mieszkała w nim trudna do określenia ilościowego grupa ludności polskiej. Był to jednak plebs niemający w ogóle praw miejskich, a wśród mieszczan Polacy stanowili głównie pospólstwo, czyli warstwę rzemieślników, drobnych kupców, kramarzy. Zajmowanie się niektórymi z tych zajęć groziło utratą szlachectwa (Adelsverlust). Władze miejskie zdominowane były przez praktycznie jednolicie niemiecki patrycjat, czyli warstwę najbogatszą, a więc wielcy kupcy (hurtowi, międzynarodowi), najbogatsi rzemieślnicy, bankierzy, właściciele gruntów miejskich. I to niemieckiego patrycjatu dotyczą herby szlacheckie. Mamy więc do czynienia z niemieckim prawem stanowym, w którym stan szlachecki nie był jednolity jak w Polsce, lecz składał się z wielu warstw.
  2. ↑ 2,000 2,001 2,002 2,003 2,004 2,005 2,006 2,007 2,008 2,009 2,010 2,011 2,012 2,013 2,014 2,015 2,016 2,017 2,018 2,019 2,020 2,021 2,022 2,023 2,024 2,025 2,026 2,027 2,028 2,029 2,030 2,031 2,032 2,033 2,034 2,035 2,036 2,037 2,038 2,039 2,040 2,041 2,042 2,043 2,044 2,045 2,046 2,047 2,048 2,049 2,050 2,051 2,052 2,053 2,054 2,055 2,056 2,057 2,058 2,059 2,060 2,061 2,062 2,063 2,064 2,065 2,066 2,067 2,068 2,069 2,070 2,071 2,072 2,073 2,074 2,075 2,076 2,077 2,078 2,079 2,080 2,081 2,082 2,083 2,084 2,085 2,086 2,087 2,088 2,089 2,090 2,091 2,092 2,093 2,094 2,095 2,096 2,097 2,098 2,099 2,100 2,101 2,102 2,103 2,104 2,105 2,106 2,107 2,108 2,109 2,110 2,111 2,112 2,113 2,114 2,115 2,116 2,117 2,118 2,119 2,120 2,121 2,122 2,123 2,124 2,125 2,126 2,127 2,128 2,129 2,130 2,131 2,132 2,133 2,134 2,135 2,136 Stein Rudolf. Der Rat und die Ratsgeschlechter des alten Breslau. Würzburg: Holzner-Verlag, 1963.
  3. ↑ Alfred Schellenberg. Schlesisches Wappenbuch Bd 1. Görlitz: 1938.
  4. ↑ Johann Siebmacher. Der abgestorbene Adel der Preussischen Provinz Schlesien. Zweiter Theil. oprac. Konrad Blážek. Nürnberg: 1890.
  5. ↑ Gedko Stilvogt w Polski Słownik Biograficzny, t. 7. 1948

Literatura