Gmerki mieszczan wrocławskich: Różnice pomiędzy wersjami
Z Silesiacum
Przejdź do nawigacjiPrzejdź do wyszukiwania
Nie podano opisu zmian |
|||
| (Nie pokazano 6 wersji utworzonych przez 2 użytkowników) | |||
| Linia 13: | Linia 13: | ||
Plik:Tauchen Jodokus.jpg|<div style='text-align:justify;>Gmerk Hansa Popplau, jednego z witryków fary elżbietańskiej. To jeden z aniołów z tarczami herbowymi fundatorów ([[Herby mieszczan#Scheuerlein|Scheuerlein]], Wrocław - św. Jan Chrzciciel, [[Herby mieszczan#Hörnig|Hörnig]] i [[Herby mieszczan#Popplau|Popplau]]).</div> | Plik:Tauchen Jodokus.jpg|<div style='text-align:justify;>Gmerk Hansa Popplau, jednego z witryków fary elżbietańskiej. To jeden z aniołów z tarczami herbowymi fundatorów ([[Herby mieszczan#Scheuerlein|Scheuerlein]], Wrocław - św. Jan Chrzciciel, [[Herby mieszczan#Hörnig|Hörnig]] i [[Herby mieszczan#Popplau|Popplau]]).</div> | ||
Plik:Popplau sklepienie pod emoprą.jpg|<div style='text-align:justify;>Gmerk [[Herby mieszczan#Popplau|Popplau na sklepieniu pod emporą w [[Epitafia_i_płyty_nagrobne_we_wrocławskiej_farze_elżbietańskiej#Sklepienie_pod_Chórem_Królewskim|zachodnim przęśle nawy głównej (XV w.)]] fary elżbietańskiej</div> | Plik:Popplau sklepienie pod emoprą.jpg|<div style='text-align:justify;>Gmerk [[Herby mieszczan#Popplau|Popplau na sklepieniu pod emporą w [[Epitafia_i_płyty_nagrobne_we_wrocławskiej_farze_elżbietańskiej#Sklepienie_pod_Chórem_Królewskim|zachodnim przęśle nawy głównej (XV w.)]] fary elżbietańskiej</div> | ||
Plik:Tauchen gmerk.jpg|<div style='text-align:justify;>Sakramentarium Tauchena w farze elżbietańskiej; na tarczy z lewej znak identyfikowany z gmerkiem [[Jost Tauchen|Josta Tauchena]]<ref name="Gromadzki">Gromadzki Jan. ''Sakramentarium w kościele św. Wawrzyńca i św. Elżbiety we Wrocławiu. Historia i ikonografia.'' Roczniki Sztuki Śląskiej, XXIV, Wrocław 2016, s. 27-59.</ref> | |||
</gallery> | </gallery> | ||
| Linia 19: | Linia 20: | ||
<gallery mode=packed heights=210px> | <gallery mode=packed heights=210px> | ||
Plik:Althoff genannt Scholtz na plakiecie herbowej 1580.jpg|<div style='text-align:justify;>Gmerk (herb?) [[Herby_mieszczan#Althoff|Georga von Althoff zwanego Scholtzem]] (1517-1604); plakieta pod [[Epitafium Krappów|epitafium Krappów]], ok. 1580</div> | Plik:Althoff genannt Scholtz na plakiecie herbowej 1580.jpg|<div style='text-align:justify;>Gmerk (herb?) [[Herby_mieszczan#Althoff|Georga von Althoff zwanego Scholtzem]] (1517-1604); plakieta pod [[Epitafium Krappów|epitafium Krappów]], ok. 1580</div> | ||
Plik:Beck Schellenberg.jpg|<div style='text-align:justify;>a. Beck(e) - gmerk w formie Schriftzeichen (znaki o charakterze pisma) <small>(Schellenberg 1938, tab. 36,93.)</small></div> | |||
Plik:Beck Adam gmerk.jpg|<div style='text-align:justify;>b. Gmerk na [[Kościół_św._Barbary#Elewacja_wschodnia|epitafium Adama Becka]] (zm. 1623); elewacja wschodnia kościoła św. Barbary. Adam Beck posługiwał się gmerkiem o charakterze pisarskim (Schriftzeichen), mającym formę znaku przypominającego cyfrę 4, z wpisanymi w nią literami AB. Patrz też poprzednie zdjęcie.</div> | |||
Plik:Hackner Christoph gmerk.jpg|Pieczęć architekta i budowniczego Christopha Hacknera (1663–1741) używana do 1705 r.; później stosował pieczęć z herbem (por. [[Herby mieszczan#Hackner|Herby mieszczan – Hackner]]). | |||
Plik:George Wutge.jpg|<div style='text-align:justify;>Gmerk sukiennika [[#Georg Wutge|Georga Wutge]] na [[Kościół_św._Barbary#Epitafium cechu sukienników|epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii]] (kościół św. Barbary)</div> | Plik:George Wutge.jpg|<div style='text-align:justify;>Gmerk sukiennika [[#Georg Wutge|Georga Wutge]] na [[Kościół_św._Barbary#Epitafium cechu sukienników|epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii]] (kościół św. Barbary)</div> | ||
Plik:Huber Johann.jpg|<div style='text-align:justify;>Gmerk sukiennika Johanna Hubera na [[Kościół_św._Barbary#Epitafium cechu sukienników|epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii]] (kościół św. Barbary)</div> | Plik:Huber Johann.jpg|<div style='text-align:justify;>Gmerk sukiennika Johanna Hubera na [[Kościół_św._Barbary#Epitafium cechu sukienników|epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii]] (kościół św. Barbary)</div> | ||
| Linia 29: | Linia 33: | ||
== Gmerki niezidentyfikowane == | == Gmerki niezidentyfikowane == | ||
<gallery mode=packed heights=210px> | <gallery mode=packed heights=210px> | ||
Plik:N.N. sklepienie pod emporą.jpg|<div style='text-align:justify;>Gmerk na sklepieniu pod emporą w | Plik:N.N. sklepienie pod emporą.jpg|<div style='text-align:justify;>Gmerk na sklepieniu pod emporą w zachodnim przęśle nawy głównej (XV w.) fary elżbietańskiej</div> | ||
Plik:N.N. 1507.jpg|Herb wrocławskiego mieszczanina o inicjałach W. H. (patrz obok) | |||
Plik:Epitafium W. H.jpg|Plac Dominikański. Fot. prawdopodobnie I poł. lat 20. XX w. Na prawo od wejścia do kościoła św. Wojciecha epitafium z 1507 r. mieszczanina o inicjałach W. H. Elementy tego epitafium: św. Anna Samotrzecia i zmarły jako orant w Muzeum Narodowym we Wrocławiu. Gmerk w tarczy herbowej był na zaginionej konsoli pod św. Anną. | |||
Plik:NN Rynek 3.jpg|<div style='text-align:justify;>Niezidentyfikowany gmerk (Hausmarke) na portalu kamienicy Rynek 3</div> | Plik:NN Rynek 3.jpg|<div style='text-align:justify;>Niezidentyfikowany gmerk (Hausmarke) na portalu kamienicy Rynek 3</div> | ||
</gallery> | </gallery> | ||
Aktualna wersja na dzień 19:43, 3 kwi 2026
Galeria gmerków
Średniowiecze
-
Znak handlowy na suknie importowanym przez Petera Beyera i Petera Schwarza (ok. 1360); zob. Katastrofa morska w pobliżu Helsingborgu ok. 1360 roku. -
W 1423 r. Hans Banke, jako skarbnik miejski (Kämmerer, kamlarz), pieczętował się jeszcze gmerkiem (Hausmarke). Rodzina przyjęła później herb. -
Gmerk na pieczęci (1423) Johannesa Benewicza seniora rady w 1423 r. Johannes Benewicz (Bennewitz) był bogatym kupcem; posiadał komorę w sukiennicach. Wieloletni rajca i ławnik. W latach 1421 1423 senior (starszy) rady i tym samym starosta księstwa wrocławskiego. -
![Znak użyty przez Dominika Dompniga w 1483 w prywatnym liście[1].](/w/images/thumb/0/05/Domnick.png/230px-Domnick.png)
-
Gmerk na sklepieniu Izby Seniora Rady (1484-1485) reprezentuje ławnika Mathiasa Foyta -
Gmerk Matthiasa Foyta na kapliczce Foyta z 1491 r. błędnie nazywanej kapliczką Dompniga -
Gmerk Hansa Hölczela (zm. 1512) na tarczy. -
Gmerk na płycie nagrobnej Alexiusa Popplau zm. 1429; kościół świętych Piotra i Pawła w Legnicy -
Gmerk Hansa Popplau, jednego z witryków fary elżbietańskiej. To jeden z aniołów z tarczami herbowymi fundatorów (Scheuerlein, Wrocław - św. Jan Chrzciciel, Hörnig i Popplau). -
Popplau na sklepieniu pod emporą w zachodnim przęśle nawy głównej (XV w.) fary elżbietańskiej -
![Sakramentarium Tauchena w farze elżbietańskiej; na tarczy z lewej znak identyfikowany z gmerkiem Josta Tauchena[2]](/w/images/thumb/4/46/Tauchen_gmerk.jpg/420px-Tauchen_gmerk.jpg)
Sakramentarium Tauchena w farze elżbietańskiej; na tarczy z lewej znak identyfikowany z gmerkiem Josta Tauchena[2]
![Znak użyty przez Dominika Dompniga w 1483 w prywatnym liście[1].](/Plik:Domnick.png)
![Sakramentarium Tauchena w farze elżbietańskiej; na tarczy z lewej znak identyfikowany z gmerkiem Josta Tauchena[2]](/Plik:Tauchen_gmerk.jpg)
Nowożytność
-
Gmerk (herb?) Georga von Althoff zwanego Scholtzem (1517-1604); plakieta pod epitafium Krappów, ok. 1580 -
a. Beck(e) - gmerk w formie Schriftzeichen (znaki o charakterze pisma) (Schellenberg 1938, tab. 36,93.) -
b. Gmerk na epitafium Adama Becka (zm. 1623); elewacja wschodnia kościoła św. Barbary. Adam Beck posługiwał się gmerkiem o charakterze pisarskim (Schriftzeichen), mającym formę znaku przypominającego cyfrę 4, z wpisanymi w nią literami AB. Patrz też poprzednie zdjęcie. -
Pieczęć architekta i budowniczego Christopha Hacknera (1663–1741) używana do 1705 r.; później stosował pieczęć z herbem (por. Herby mieszczan – Hackner).
-
Gmerk sukiennika Georga Wutge na epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii (kościół św. Barbary) -
Gmerk sukiennika Johanna Hubera na epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii (kościół św. Barbary) -
Gmerk sukiennika Johanna Schumanna na epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii (kościół św. Barbary) -
Gmerk N.N. sukiennika na epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii (kościół św. Barbary) -
Gmerk sukiennika Davida Hermanna na epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii (kościół św. Barbary) -
Gmerk sukiennika Johanna Straussa na epitafium sukienników z 1713 r. i jego kopii (kościół św. Barbary)
Gmerki niezidentyfikowane
-
Gmerk na sklepieniu pod emporą w zachodnim przęśle nawy głównej (XV w.) fary elżbietańskiej -
Herb wrocławskiego mieszczanina o inicjałach W. H. (patrz obok)
-
Plac Dominikański. Fot. prawdopodobnie I poł. lat 20. XX w. Na prawo od wejścia do kościoła św. Wojciecha epitafium z 1507 r. mieszczanina o inicjałach W. H. Elementy tego epitafium: św. Anna Samotrzecia i zmarły jako orant w Muzeum Narodowym we Wrocławiu. Gmerk w tarczy herbowej był na zaginionej konsoli pod św. Anną.
-
Niezidentyfikowany gmerk (Hausmarke) na portalu kamienicy Rynek 3
Przypisy
- ↑ Według Hermanna Luchsa w Heraldik eine Hülfswissenschaft der Kunstgeschichte. w: Jahresbericht der höheren Töchterschule am Ritterplatz zu Breslau 1864. Breslau: 1864, s. 15 jest to znak użyty przez Dominika Dompniga (Dominicus Domnick) w prywatnym liście (skrypcie dłużnym). Autor listu stwierdza, że jest to jego "prawa pieczęć". List pochodzi z 1483 r. i był przechowywany w Elisabeth-Kirchen-Archiv Nr. 466. Luchs uważa, że jest to starszy znak (gmerk, Hausmarke) Dompnigów, którego rodzina nadal nieraz używała obok swojego herbu. Herb w formie krokwi istniał jednak już co najmniej w początku XV w. Jest np. na zworniku sklepienia kaplicy Dompnigów w farze elżbietańskiej, a musiał tam powstać przed 1415 r., bo wtedy patronat kaplicy przestał należeć do Dompnigów. Według przekazów rodzina została uszlachcona w XIV w. przez Karola IV. Dominik (zm. 1526) jest bratem straconego seniora rady Heinza.
- ↑ Gromadzki Jan. Sakramentarium w kościele św. Wawrzyńca i św. Elżbiety we Wrocławiu. Historia i ikonografia. Roczniki Sztuki Śląskiej, XXIV, Wrocław 2016, s. 27-59.
