Karawaka w Nowym Kaczkowie: Różnice pomiędzy wersjami
Nie podano opisu zmian |
mNie podano opisu zmian |
||
| (Nie pokazano 2 wersji utworzonych przez jednego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
'''Nowe Kaczkowo''' gmina Brok, powiat ostrowski. | '''Nowe Kaczkowo''' gmina Brok, powiat ostrowski. | ||
Stojące kiedyś praktycznie w każdej miejscowości, nieraz po kilka, drewniane krzyże z podwójnym poprzecznym ramieniem są już rzadkością. Kiedyś wierzono, że chronią przed epidemiami. Nazywane [[karawaka]]mi od hiszpańskiej miejscowości Caravaca de la Cruz w Murcji, gdzie krzyż o takim kształcie zasłynął cudami już w XIII w. Od czasów soboru trydenckiego (1545-1563), podczas którego miał pomóc zwalczyć morowe powietrze, jego moc stała się znana w całej katolickiej Europie. Nazywany jest też krzyżem cholerycznym, krzyżem morowym, krzyżem św. Zachariasza, a regionalnie karawiką, karawikiem. | Stojące kiedyś praktycznie w każdej miejscowości, nieraz po kilka, drewniane krzyże z podwójnym poprzecznym ramieniem są już rzadkością. Kiedyś wierzono, że chronią przed epidemiami. Nazywane [[karawaka]]mi od hiszpańskiej miejscowości Caravaca de la Cruz w Murcji, gdzie krzyż o takim kształcie zasłynął cudami już w XIII w. Od czasów soboru trydenckiego (1545-1563), podczas którego miał pomóc zwalczyć morowe powietrze, jego moc stała się znana w całej katolickiej Europie. Nazywany jest też krzyżem cholerycznym, krzyżem morowym, krzyżem św. Zachariasza, a regionalnie karawiką, karawikiem. | ||
<gallery mode=packed heights=190px> | |||
Plik:Nowe kaczkowo karawaka 2001.jpeg|Karawaka w Nowym Kaczkowie, fot. 2001 | |||
Plik:Nowe kaczkowo krzyż morowy.jpeg|Krzyż morowy, Nowe Kaczkowo, fot. 2013 | |||
Plik:Nowe kaczkowo karawaka.jpeg|Karawaka w Nowym Kaczkowie, fot. 2013 | |||
Plik:Nowe Kaczkowo karawaka 2023.jpg|Nowa karawaka, fot. 2023 | |||
</gallery> | |||
Krzyż w Nowym Kaczkowie to pozostałość po epidemiach tyfusu, ostatnich poważnych epidemiach, które podczas II wojny światowej nękały ludność. Jest już bardzo zniszczony i możliwe, że niedługo jego następca nie będzie miał kształtu krzyża patriarchów wschodnich kościołów chrześcijańskich. Czasami zdarza się, że mieszkańcy, nawiązując do tradycji, w miejscu zniszczonej karawaki stawiają taki sam krzyż metalowy. Nie ma on już swojej mocy, gdyż prawdziwa karawaka powinna być postawiona z jednego drzewa, bez użycia żadnych metalowych części. Na zdjęciu nr 2 widać drewniane kołki (gwoździe) w miejscu łącznia belek. Najlepiej, żeby krzyż morowy był wykonany jednej nocy i postawiony przed świtem. Stawiało się je podczas zagrożenia zarazą na obrzeżach wsi i otaczało jej obszar nicią rozsnutą pomiędzy nimi, a mieszkańcy starali się nie wychodzić poza tak wyznaczoną granicę, ani też nikogo z zewnątrz do jej wnętrza nie wpuszczać do ustania niebezpieczeństwa. Tak działo się jeszcze podczas groźnych epidemii cholery w XIX w. dziesiątkujących kilkukrotnie ludność kongresowego Królestwa Polskiego. Krzyż z Nowego Kaczkowa powstał już nie w tak mocno zagrożonych zarazami czasach (prawdopodobnie 1944 r.), więc i rygory niezbędne niegdyś dla skuteczności zostały zapomniane. Stoi przy drodze pod koniec wsi (długa ulicówka rozłożona na lewym brzegu Broku naprzeciw bliźniaczego [[Stare Kaczkowo|Starego Kaczkowa]]), a z rozmów ze starszymi mieszkańcami wynika, że rozumieją go oni jako krzyż dziękczynny za uchronienie od zarazy, a nie mający od niej uchronić. | Krzyż w Nowym Kaczkowie to pozostałość po epidemiach tyfusu, ostatnich poważnych epidemiach, które podczas II wojny światowej nękały ludność. Jest już bardzo zniszczony i możliwe, że niedługo jego następca nie będzie miał kształtu krzyża patriarchów wschodnich kościołów chrześcijańskich. Czasami zdarza się, że mieszkańcy, nawiązując do tradycji, w miejscu zniszczonej karawaki stawiają taki sam krzyż metalowy. Nie ma on już swojej mocy, gdyż prawdziwa karawaka powinna być postawiona z jednego drzewa, bez użycia żadnych metalowych części. Na zdjęciu nr 2 widać drewniane kołki (gwoździe) w miejscu łącznia belek. Najlepiej, żeby krzyż morowy był wykonany jednej nocy i postawiony przed świtem. Stawiało się je podczas zagrożenia zarazą na obrzeżach wsi i otaczało jej obszar nicią rozsnutą pomiędzy nimi, a mieszkańcy starali się nie wychodzić poza tak wyznaczoną granicę, ani też nikogo z zewnątrz do jej wnętrza nie wpuszczać do ustania niebezpieczeństwa. Tak działo się jeszcze podczas groźnych epidemii cholery w XIX w. dziesiątkujących kilkukrotnie ludność kongresowego Królestwa Polskiego. Krzyż z Nowego Kaczkowa powstał już nie w tak mocno zagrożonych zarazami czasach (prawdopodobnie 1944 r.), więc i rygory niezbędne niegdyś dla skuteczności zostały zapomniane. Stoi przy drodze pod koniec wsi (długa ulicówka rozłożona na lewym brzegu Broku naprzeciw bliźniaczego [[Stare Kaczkowo|Starego Kaczkowa]]), a z rozmów ze starszymi mieszkańcami wynika, że rozumieją go oni jako krzyż dziękczynny za uchronienie od zarazy, a nie mający od niej uchronić. | ||
W 2022 roku stara drewniana karawaka została zamieniona na nową metalową (patrz fot. 2023). Według inskrypcji to "dar" rodziny Rucińskich z Jarzębiej Łąki. | |||
Niedaleko w [[Sumiężne|Sumiężnym]] (3 km drogą leśną skrajem Puszczy Białej) stoi taki sam krzyż morowy, też upamiętniający tyfus w czasie okupacji. | Niedaleko w [[Sumiężne|Sumiężnym]] (3 km drogą leśną skrajem Puszczy Białej) stoi taki sam krzyż morowy, też upamiętniający tyfus w czasie okupacji. | ||
| Linia 12: | Linia 18: | ||
[https://www.google.pl/maps/place/52%C2%B042'59.7%22N+21%C2%B055'46.4%22E/@52.716591,21.9273733,439m/data=!3m2!1e3!4b1!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d52.716591!4d21.929562?hl=pl Krzyż na mapie] | [https://www.google.pl/maps/place/52%C2%B042'59.7%22N+21%C2%B055'46.4%22E/@52.716591,21.9273733,439m/data=!3m2!1e3!4b1!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d52.716591!4d21.929562?hl=pl Krzyż na mapie] | ||
[[Kategoria:Krzyże drewniane]] | [[Kategoria:Krzyże drewniane]] | ||
[[Kategoria:Powiat ostrowski (mazowiecki)]] | [[Kategoria:Powiat ostrowski (mazowiecki)]] | ||
Aktualna wersja na dzień 14:44, 30 mar 2025
Nowe Kaczkowo gmina Brok, powiat ostrowski.
Stojące kiedyś praktycznie w każdej miejscowości, nieraz po kilka, drewniane krzyże z podwójnym poprzecznym ramieniem są już rzadkością. Kiedyś wierzono, że chronią przed epidemiami. Nazywane karawakami od hiszpańskiej miejscowości Caravaca de la Cruz w Murcji, gdzie krzyż o takim kształcie zasłynął cudami już w XIII w. Od czasów soboru trydenckiego (1545-1563), podczas którego miał pomóc zwalczyć morowe powietrze, jego moc stała się znana w całej katolickiej Europie. Nazywany jest też krzyżem cholerycznym, krzyżem morowym, krzyżem św. Zachariasza, a regionalnie karawiką, karawikiem.
-
Karawaka w Nowym Kaczkowie, fot. 2001
-
Krzyż morowy, Nowe Kaczkowo, fot. 2013
-
Karawaka w Nowym Kaczkowie, fot. 2013
-
Nowa karawaka, fot. 2023
Krzyż w Nowym Kaczkowie to pozostałość po epidemiach tyfusu, ostatnich poważnych epidemiach, które podczas II wojny światowej nękały ludność. Jest już bardzo zniszczony i możliwe, że niedługo jego następca nie będzie miał kształtu krzyża patriarchów wschodnich kościołów chrześcijańskich. Czasami zdarza się, że mieszkańcy, nawiązując do tradycji, w miejscu zniszczonej karawaki stawiają taki sam krzyż metalowy. Nie ma on już swojej mocy, gdyż prawdziwa karawaka powinna być postawiona z jednego drzewa, bez użycia żadnych metalowych części. Na zdjęciu nr 2 widać drewniane kołki (gwoździe) w miejscu łącznia belek. Najlepiej, żeby krzyż morowy był wykonany jednej nocy i postawiony przed świtem. Stawiało się je podczas zagrożenia zarazą na obrzeżach wsi i otaczało jej obszar nicią rozsnutą pomiędzy nimi, a mieszkańcy starali się nie wychodzić poza tak wyznaczoną granicę, ani też nikogo z zewnątrz do jej wnętrza nie wpuszczać do ustania niebezpieczeństwa. Tak działo się jeszcze podczas groźnych epidemii cholery w XIX w. dziesiątkujących kilkukrotnie ludność kongresowego Królestwa Polskiego. Krzyż z Nowego Kaczkowa powstał już nie w tak mocno zagrożonych zarazami czasach (prawdopodobnie 1944 r.), więc i rygory niezbędne niegdyś dla skuteczności zostały zapomniane. Stoi przy drodze pod koniec wsi (długa ulicówka rozłożona na lewym brzegu Broku naprzeciw bliźniaczego Starego Kaczkowa), a z rozmów ze starszymi mieszkańcami wynika, że rozumieją go oni jako krzyż dziękczynny za uchronienie od zarazy, a nie mający od niej uchronić.
W 2022 roku stara drewniana karawaka została zamieniona na nową metalową (patrz fot. 2023). Według inskrypcji to "dar" rodziny Rucińskich z Jarzębiej Łąki.
Niedaleko w Sumiężnym (3 km drogą leśną skrajem Puszczy Białej) stoi taki sam krzyż morowy, też upamiętniający tyfus w czasie okupacji.
