Tekst źródłowy strony Pomniki św. Jana Nepomucena autorstwa Georga Leonharda Webera

Pomniki [[Święty Jan Nepomucen|św. Jana Nepomucena]] autorstwa '''Georga Leonharda Webera''' (1672-1739), pochodzącego z  Frankonii rzeźbiarza śląskiego, mającego warsztat w Świdnicy. 

== Cieplice 1712 ==
Pomnik św. Jana Nepomucena z 1712 r. fundowany przez Hansa Antona von Schaffgotsch. Rzeźba wykonana na wzór wcześniejszej o rok figury w Jaworze (niezachowana). Figura nad rzeką Kamienną została uszkodzona przez powódź w 1750 r. Nowy cokół ufundował w 1758 r. Rafał Gurowski. W 2017 r. figura przeszła renowację. 

<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Cieplice Nepomucen twarz 2014.jpg|Św. Jan Nepomucen, Cieplice (fot. 2014)
Plik:Cieplice Nepomucen 2014.jpg|Pomnik św. Jana Nepomucena, Cieplice-Zdrój (fot. 2014)
Plik:Cieplice Nepomucen 2025.jpg|Pomnik św. Jana Nepomucena, Cieplice-Zdrój (fot. 2025)
Plik:Cieplice Nepomucen 2014 b.jpg|Św. Jan Nepomucen w Jeleniej Górze Cieplicach (fot. 2014)
Plik:Cieplice Nepomucen 2025 b.jpg|Św. Jan Nepomucen w Jeleniej Górze Cieplicach (fot. 2025)
</gallery>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Cieplice Nepomucen cokół 2014.jpg|Św. Jan Nepomucen, Cieplice; cokół przód (fot. 2014)
Plik:Cieplice Nepomucen cokół 2025.jpg|Św. Jan Nepomucen, Cieplice; cokół przód (fot. 2025)
Plik:Cieplice Nepomucen inskrypcja 2014.jpg|Św. Jan Nepomucen, Cieplice-Zdrój; inskrypcja przód (fot. 2014)
Plik:Cieplice Nepomucen inskrypcja 2025.jpg|Św. Jan Nepomucen, Cieplice-Zdrój; inskrypcja przód (fot. 2025)
Plik:Cieplice Nepomucen cokół l 2014.jpg|Św. Jan Nepomucen, Cieplice; cokół lewa strona widza (fot. 2014)
Plik:Cieplice Nepomucen cokół l 2015.jpg|Św. Jan Nepomucen, Cieplice; cokół lewa strona widza (fot. 2025)
Plik:Cieplice Nepomucen cokół r 2014.jpg|Św. Jan Nepomucen, Cieplice; cokół prawa strona widza (fot. 2014)
Plik:Cieplice Nepomucen cokół r 2025.jpg|Św. Jan Nepomucen, Cieplice; cokół prawa strona widza (fot. 2025)
Plik:Cieplice Nepomucen inskrypcja tył 2014.jpg|Św. Jan Nepomucen, Cieplice-Zdrój; inskrypcja tył (fot. 2014)
Plik:Cieplice Nepomucen inskrypcja tył 2025.jpg|Św. Jan Nepomucen, Cieplice-Zdrój; inskrypcja tył (fot. 2025)
</gallery>

== Chełmsko Śląskie ==
Pomnik św. Jana Nepomucena w Chełmsku Śląskim stoi w południowej części Rynku. Georg Leonhard Weber jest autorem czterech figur św. Jana Nepomucena, w których aniołek podaje świętemu na wysokości głowy krzyż do adoracji. Pozostałe rzeźby w tym typie znajdują się w: [[#Lewin Kłodzki 1717|Lewinie Kłodzkim (1717)]], [[#Świdnica 1718|Świdnicy (1718)]] oraz w [[#Kurowice 1726|Kurowicach pod Głogowem (1726)]].  Data pomnika w Chełmsku Śląskim jest niepewna, ale ze względu na datowanie właściwie bliźniaczej rzeźby w Lewinie Kłodzkim na  1717 rok można postawić hipotezę, że św. Jan w Chełmsku też powstał w 2. poł. drugiego dziesięciolecia XVIII w. Pozostałe dwie figury, zachowując ten sam układ przedstawienia, wykazują jednak większe różnice. Z datą 1717 r. wiąże się też studnia wybudowana przez pochodzącego z Lubawki Martina Urbana, przed którą stoi figura.   Na dolnym kartuszu można odczytać rok renowacji rzeźby - 1855.
 
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Chełmsko Śląskie e.jpg|Pomnik św. Jana Nepomucena, Chełmsko Śląskie
Plik:Chełmsko Śląskie Nepomucen.jpg|Figura św. Jana Nepomucena, Chełmsko Śląskim
Plik:Chełmsko Śląskie Nepomucen b.jpg|św. Jan Nepomucen w Chełmsku Śląskim
Plik:Chełmsko Śląskie d.jpg|Statua św. Jana Nepomucena, Chełmsko Śląskie
Plik:Chełmsko Śląskie Nepomucen c.jpg||Pomnik św. Jana Nepomucena, Chełmsko Śląskie
</gallery>

== Lewin Kłodzki 1717 ==
Pomnik św. Jana Nepomucena w Lewinie Kłodzkim z 1717 stoi w północnej części Rynku (Placu Kościuszki). Figura jest jedną z czterech podobnych rzeźb Georga Leonharda Webera (pozostałe są w Chełmsku Śląskim, Świdnicy i Kurowicach). W Lewinie jest jeszcze jedna statua [[:Plik:Lewin Kłodzki Nepomucen 2.jpg|św. Jana Nepomucen nad rzeczką Bystra]] <small>(50°24'21.1"N 16°17'06.5"E)</small>. Fundatorem był kupiec Georg Stanke (zdjęcie 5).  
  
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Lewin Kłodzki Nepomucen Rynek.jpg|Pomnik św. Jana Nepomucena w Lewinie Kłodzkim
Plik:Lewin Kłodzki Nepomucen Rynek b.jpg|Figura św. Jana Nepomucena w Lewinie Kłodzkim
Plik:Lewin Kłodzki Nepomucen Rynek c.jpg|Św. Jan Nepomucen, Lewin Kłodzki
</gallery>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Lewin Kłodzki Nepomucen Rynek d.jpg|Lewin Kłodzki, św. Jan Nepomucen
Plik:Lewin Kłodzki Nepomucen Rynek inskrypcja tył.jpg|Lewin Kłodzki, Św. Jan Nepomucen; inskrypcja na tylnej ścianie cokołu
</gallery>

== Świdnica 1718 ==

<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Świdnica Nepomucen Rynek.jpg|Świdnica; św. Jan Nepomucen w narożniku Ratusza
Plik:Nepomucen Świdnica Rynek b.jpg|Świdnica; św. Jan Nepomucen w Rynku
Plik:Świdnica Nepomucen Rynek c.jpg|Świdnica; figura św. Jan Nepomucen w narożniku Ratusza
Plik:Świdnica Nepomucen Rynek e.jpg|Świdnica; św. Jan Nepomucen, Rynek
</gallery>

== Mirsk ==
Barokowa rzeźba św. Jana Nepomucena z pierwszej połowy XVIII w. przy kościele Zwiastowania NMP w Mirsku. Jej autorem jest Georg Leonhard Weber lub pochodzi ona z jego warsztatu.  Fundatorami monumentu byli Schaffgotschowie. Ich herb rodowy jest  na postumencie (fot 4). Na 3 zdjęciu scena zrzucenia Jana z Pomuka do Wełtawy. 

<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Mirsk Nepomucen.jpg|Figura św Jana Nepomucena w Mirsku
Plik:Mirsk Nepomucen b.jpg|Św. Jan Nepomucen, Mirsk
Plik:Mirsk Nepomucen d.jpg|Herb Schaffgotschów, Mirsk
Plik:Mirsk Nepomucen c.jpg|Scena zrzucenia do Wełtawy na pomniku w Mirsku
</gallery>

== Świdnica Polska 1722 ==
Figura klęczącego św. Jana Nepomucena z 1722 r. 

<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Świdnica Polska pomnik Nepomucena.jpg|1. Kościół św. Jadwigi Śląskiej i pomnik św. Jana Nepomucena, Świdnica Polska
Plik:Świdnica Polska figura Nepomucen.jpg|2. Pomnik św. Jana Nepomucena w Świdnicy Polskiej
Plik:Świdnica Polska Nepomucen.jpg|3. Figura św. Jana Nepomucena w Świdnicy Polskiej
Plik:Świdnica Polska Nepomucen d.jpg|4. Św. Jan Nepomucen w Świdnicy Polskiej
Plik:Świdnica Polska Nepomucen c.jpg|5. Św. Jan Nepomucen, linie papilarne
Plik:Świdnica Polska Nepomucen b.jpg|6. Świdnica Polska, św. Jan Nepomucen
Plik:Świdnica Polska Nepomucen inskrypcja front.jpg|7. Inskrypcja z przodu na cokole pomnika św. Jana Nepomucena w Świdnicy Polskiej
Plik:Świdnica Polska Nepomucen inskrypcja lewa.jpg|8. Inskrypcja z lewej strony widza na cokole pomnika św. Jana Nepomucena w Świdnicy Polskiej
Plik:Świdnica Polska inskrypcja prawa.jpg|9. Inskrypcja z prawej strony widza na cokole pomnika św. Jana Nepomucena w Świdnicy Polskiej
Plik:Świdnica Polska Nepomucen inskrypcja tył.jpg|10. Inskrypcja z tyłu na cokole pomnika św. Jana Nepomucena w Świdnicy Polskiej
</gallery>

Pomnik w Świdnicy Polskiej ma pewną zagadkę. Święty trzyma otwartą na zewnątrz prawą dłoń, a na niej widoczne są linie papilarne (fot 4 i 5). Wygląda to dosyć nienaturalnie i sugeruje, że twórca chciał na tę dłoń zwrócić szczególną uwagę. Niekoniecznie był to Weber, który wykonywał rzeźby głównie w warsztacie w Świdnicy (mieście), nieraz tylko nadzorując pracę swoich pomocników. Przewożone były potem do miejsca przeznaczenia i ustawiane na cokołach, które często robił inny kamieniarz. Tak więc Weber mógł nawet nie wiedzieć o takim ułożeniu dłoni i liniach. Układ ręki i jej pewna toporność w stosunku do reszty rzeźby również może sugerować, że nie była ona wykuta przez samego mistrza. Na żadnym z ponad 10 pomników Nepomucena przypisywanych Weberowi nie ma podobnie przedstawionego układu. Nie widziałem chyba w ogóle figury z zaznaczonymi tak wyraźnie i specjalnie liniami dłoni. Chiromancja żywa i w starożytności, i średniowieczu odrodziła się mocno w II poł. XVII w. i była modna przez cały wiek XVIII, wykładana  nawet na uniwersytetach. Kościół nie uznawał jej jednak i uważał za jedną z ''artes incertae'' (sztuk zakazanych). Czemu więc bardzo promowany w tym czasie święty zwraca nam specjalnie uwagę na swoją dłoń, sugerując żebyśmy ją odczytali? Może zagadkę pozwoliłby rozwiązać układ linii odczytany przez chiromantę. Chociaż mogło zdarzyć się, że podczas któregoś z odnowień (ostatnie w 2012 r.) coś zostało zatarte lub zmienił się ich przebieg.

== Bolesławiec 1725 ==
Figura św. Jana Nepomucena z 1725 r. w grupie 4 figur przy schodach do zachodniego (głównego) wejścia bolesławieckiej fary (pierwsza z prawej na fot. 1). Rzeźba, podobnie jak pozostałe 3, a kakże 2 figury stojące przy wejściu południowym, powstały na balustrady mostów nad fosami prowadzących do miejskich bram. Górnej (od wschodu) i Dolnej (od zachodu). Św. Jan Nepomucen razem ze św. Józefem z 1723 (z lewej na pierwszym zdjęciu) stał na moście przez fosę przy Bramie Dolnej. Św. Józef widoczny w tym miejscu na zdjęciu sprzed 1867 r. (fot. 4), a św. Jan Nepomucen był na balustradzie po drugiej stronie. Most prowadzący do bramy wschodniej zdobiły rzeźby Marii z Dzieciątkiem,  św. Jadwigi Śląskiej oraz dwóch świętych patronów chroniących od zarazy: św. Sebastiana i św. Rocha.  Figury zostały zamówione u Georga L. Webera przy okazji zabiegów konserwacyjnych murów miejskich w latach 20. XVIII w. Obwarowań jeszcze wtedy nie likwidowano, ale ich obronny charakter stracił na znaczeniu. Zarządzający wówczas miastem burmistrz  Sebastian Josef Wolfgeil zamówił więc w celu upiększenia wjazdów do miasta i opieki nad nim sześć rzeźb. Ich program był przemyślany. Maria i św. Józef, oboje z Jezusem to Święta Rodzina; św. Jadwiga jest szczególnie czczona na Śląsku, trzech pozostałych świętych miało zapewniać ochronę grodowi przed plagami zarazy i powodzi. W tym czasie proboszcz bolesławieckiej fary Blutvogel zawarł również kontrakt ze świdnickim rzeźbiarzem na wykonanie nowego ołtarza głównego. Weber, mający jeszcze inne zlecenia, osobiście pracował tylko przy niektórych rzeźbach, a inne powstawały w jego warsztacie pod nadzorem mistrza, ale jednak wychodziły spod ręki rzeźbiarzy o różnym temperamencie twórczym i uzdolnieniach. W rezultacie poziom artystyczny bolesławieckich sześciu rzeźb sprzed bram wjazdowych jest zróżnicowany. Można w nich jednak dostrzec charakterystyczne cechy twórczości Webera, jak wyraźnie twardy modelunek kamiennych rzeźb. Być może św. Jan Nepomucen i św. Józef to nie tylko zamówienie burmistrza, ale i jego bezpośrednia fundacja, gdyż na cokołach obu figur znajduje się herb Wolfgeila (fot. 3). Na cokołach Marii i św. Jadwigi wykuto herb miasta, a na cokołach dwóch pozostałych figur są [[chronostych]]y. Można powiedzieć, że rzeźby te były symbolicznym zakończeniem procesu odbudowy i odradzania miasta po katastrofie wojny trzydziestoletniej. Zniszczeniu uległy wtedy zamek, kościół i większość miejskiej zabudowy.

W 1813 r. wycofujące się wojska francuskie wysadziły bramy miejskie i część przylegających do nich murów. Nie odtwarzano ich już potem, gdyż rozwój techniki wojennej uczynił takie fortyfikacje ostatecznie nieprzydatnymi. Mury w następnych latach wyburzano, a w ich miejscu powstawała Promenada. Trwało to kilkadziesiąt lat. W 1823 r. wyburzono resztki Górnej Bramy. Cztery rzeźby z mostu przy tej bramie w 1853 r. zostały ustawione przed wejściami zachodnim (święte) i południowym (święci) kościoła pw. Wniebowzięcia NMP i św. Mikołaja. Pozostałości zabudowań Dolnej bramy zlikwidowano ostatecznie w 1867 r. Zasypano też fosę, a rzeźby św. Józefa i św. Jana Nepomucena ustawiono przed zachodnim wejściem do kościoła, u podnóża schodów, poniżej rzeźb św. Barbary i Matki Boskiej ustawionych tu ponad 10 lat wcześniej (fot. 1). 

<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Bolesławiec Nepomucen 2017.jpg|1. Grupa rzeźba G. L. Webera przy zachodnim wejściu do fary, Bolesławiec
Plik:Bolesławiec Nepomucen 2014.jpg|2. Święty Jan Nepomucen, Bolesławiec
Plik:Bolesławiec Nepomucen 2014 b.jpg|3. Kartusz z herbem Sebastiana Józefa Wolfgeila, Bolesławiec
Plik:Bolesławiec most na fosie Brama Dolna.jpg|4. Św. Józef na moście nad fosą przy Bramie Dolnej w Bolesławcu, przed 1867
</gallery>

== Kurowice 1726 ==
Kurowice gm. Jerzmanowa, pow. głogowski
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Kurowice Nepomucen.jpg|Pomnik św. Jana Nepomucena w Kurowicach
Plik:Kurowice Nepomucen b.jpg|Święty Jan Nepomucen, Kurowice
Plik:Kurowice Nepomucen d.jpg|Święty Jan Nepomucen, Kurowice
Plik:Kurowice Nepomucen c.jpg|Święty Jan Nepomucen, Kurowice
</gallery>
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Kurowice Nepomucen herb.jpg|Herb na pomnik św. Jana Nepomucena w Kurowicach
Plik:Kurowice Nepomucen data.jpg|Święty Jan Nepomucen w Kurowicach; data 1726
</gallery>

Pomnik z 1726 roku. Data fundacji znajduje się na kartuszu z tyłu cokołu (patrz zdjęcie) -  ''Anno 1726, den 9 Nov.''

== Dobromierz 1728 ==
Pomnik św. Jana Nepomucena ufundowany w 1728 r. przez nowego, katolickiego, właściciela Dobromierza Christopha Ferdinanda von Nimptsch stał pierwotnie przed zamkową bramą. Po renowacji w 2010 r. ustawiono go w Rynku. 

<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Dobromierz Nepomucen 2014.jpg|Pomnik św. Jana Nepomucena w Dobromierzu
Plik:Dobromierz Nepomucen 2014 b.jpg|Św. Jan Nepomucen, Dobromierz
Plik:Dobromierz Nepomucen 2014 c.jpg|Inskrypcja na pomniku św. Jana Nepomucena w Dobromierzu, przód
Plik:Dobromierz Nepomucen 2014 d.jpg|Inskrypcja na pomniku św. Jana Nepomucena w Dobromierzu, lewa strona widza
Plik:Dobromierz Nepomucen 2014 e.jpg|Inskrypcja na pomniku św. Jana Nepomucena w Dobromierzu, prawa strona widza
</gallery>

== Kostomłoty 1729 ==
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Kostomłoty Nepomucen.jpg|Św. Jan Nepomucen w Kostomłotach
</gallery>

== Milin 1733 ==
Pomnik św. Jana Nepomucena z 1733 r. w Milinie (''Fürstenau''). 

<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Milin pomnik Nepomucena b.jpg|Pomnik św. Jana Nepomucena, Milin
Plik:Milin Nepomucen.jpg|Św. Jan Nepomucen w Milinie
Plik:Milin pomnik Nepomucena.jpg|Pomnik św. Jana Nepomucena w Milinie
Plik:Milin Nepomucen herby.jpg|Milin, herby fundatorów na cokole
Plik:Milin Nepomucen chronostych.jpg|Chronostych D+I+V+I+I+M+V+C+I+V+X+I+I+C+I+I = 1733
Plik:Milin Nepomucen scena a.jpg|Scena zrzucenia Jana z Pomuka z mostu Karola do Wełtawy, Milin
Plik:Milin Nepomucen scena b.jpg|Scena spowiedzi królowej Zofii na cokole pomnika św. Jana Nepomucena w Milinie
</gallery>

== Okrzeszyn 1726 ==
Figura św. Jana Nepomucena z 1726 r. na moście nad Beczkowskim Potokiem. Artykuł o pomniku: [[Figura św. Jana Nepomucena w Okrzeszynie]].

<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Okrzeszyn Nepomucen figura.jpg|Pomnik św. Jana Nepomucena w Okrzeszynie
Plik:Okrzeszyn Nepomucen.jpg|Figura św. Jana Nepomucena, Okrzeszyn
Plik:Okrzeszyn Nepomucen b.jpg|Św. Jan Nepomucen, Okrzeszyn
</gallery>



[[Kategoria:Barokowe figury]]
[[Kategoria: Figury z I poł. XVIII w.]]
[[kategoria:Nepomuki w województwie dolnośląskim]]