Silesiacum - Ostatnie zmiany [pl]

Warsztat lesicki

Michał Zalewski — Mon, 19 Oct 2026 16:50:38 GMT

Różanka

← poprzednia wersja		Wersja z 18:50, 19 paź 2026
(Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 93:		Linia 93:
	</gallery>		</gallery>
	Mladkov w kraju pardubickim (Czechy). Kolumna maryjna z I tercji XVIII w. na skwerze w centrum wsi <small>(50°05'49.7"N 16°37'36.8"E)</small>.		Mladkov w kraju pardubickim (Czechy). Kolumna maryjna z I tercji XVIII w. na skwerze w centrum wsi <small>(50°05'49.7"N 16°37'36.8"E)</small>.

			=== Różanka ===
			----
			<gallery mode="packed" heights=260px>
			Plik:Różanka Ecce Homo.jpg\|Różanka, Ecce Homo, 1722 (fot. 2023)
			Plik:Różanka Ecce Homo b.jpg\|Różanka, Ecce Homo, 1722 (fot. 2023)
			</gallery>
			Barokowa grupa figuralna Ecce Homo, wykonana w 1722 r. z polichromowanego piaskowca. Kompozycja o wysokości 197 cm przedstawia Chrystusa po ubiczowaniu i ukoronowaniu cierniem, w otoczeniu dwóch oprawców. Zbawiciel, z rękami związanymi sznurem i płaszczem narzuconym na ramiona, stoi pomiędzy dwiema postaciami: brodatym mężczyzną w turbanie oraz żołnierzem w zbroi. Po lewej stronie Chrystusa, na niewielkim postumencie, umieszczono koguta, symbolizującego zaparcie się św. Piotra. Na podstawie wyryto inskrypcję „17 ECCE HOMO 22”, zawierającą datę powstania rzeźby. Zachowały się pozostałości pierwotnej polichromii.

			Grupa znajdowała się pierwotnie w głównej niszy okazałej przydrożnej kapliczki, usytuowanej nad skarpą przy drodze łączącej Lesicę z Niemojowem. Kapliczka miała rozbudowany program ikonograficzny: poniżej przedstawienia Ecce Homo znajdowały się wyobrażenia dusz czyśćcowych w płomieniach, natomiast po bokach rozmieszczono osiem nisz z malowanymi scenami. W 1941 r., w związku z poszerzaniem drogi, kapliczkę usunięto. Sama grupa rzeźbiarska ocalała i znajduje się obecnie w Różance, w sąsiedztwie plebanii, ustawiona na wtórnym murowanym postumencie.

			Artur Heinke zwrócił uwagę na podobieństwa stylistyczne rzeźby do kolumny Trójcy Świętej w Międzylesiu. Cechy formalne kompozycji pozwalają wiązać ją z działalnością warsztatu lesickiego, jednego z lokalnych ośrodków rzeźbiarskich ziemi kłodzkiej w okresie baroku.

	=== Wilkanów ===		=== Wilkanów ===
	----		----
			<gallery mode="packed" heights=260px>
	====== Wazony z parku pałacowego w Wilkanowie<ref name="Katalog 2"/> ======		====== Wazony z parku pałacowego w Wilkanowie<ref name="Katalog 2"/> ======
	<gallery mode="packed" heights=260px>		<gallery mode="packed" heights=260px>

Plik:Różanka Ecce Homo.jpg

Michał Zalewski — Mon, 19 Oct 2026 16:39:03 GMT

← poprzednia wersja	Wersja z 18:39, 19 paź 2026
Linia 1:	Linia 1:
		Różanka gm. Międzylesie, pow. Kłodzki. Ecce Homo, 1722, warsztat lesicki. Fot. 2023.

		{{LMZ}}


		[[Kategoria:Powiat kłodzki]]
		[[Kategoria:Barokowe figury]]
		[[Kategoria:Figury z I poł. XVIII w.]]

Plik:Różanka Ecce Homo b.jpg

Michał Zalewski — Mon, 19 Oct 2026 16:38:55 GMT

← poprzednia wersja	Wersja z 18:38, 19 paź 2026
Linia 1:	Linia 1:
		Różanka gm. Międzylesie, pow. Kłodzki. Ecce Homo, 1722, warsztat lesicki. Fot. 2023.

		{{LMZ}}


		[[Kategoria:Powiat kłodzki]]
		[[Kategoria:Barokowe figury]]
		[[Kategoria:Figury z I poł. XVIII w.]]

Plik:Różana Ecce Homo b.jpg

Michał Zalewski — Mon, 19 Oct 2026 16:36:25 GMT

Michał Zalewski przeniósł(-osła) stronę Plik:Różana Ecce Homo b.jpg do Plik:Różanka Ecce Homo b.jpg, bez pozostawienia przekierowania pod starym tytułem

Nowa strona

Plik:Różana Ecce Homo b.jpg

Michał Zalewski — Mon, 19 Oct 2026 16:36:13 GMT

Michał Zalewski przesłał Plik:Różana Ecce Homo b.jpg

Nowa strona

Plik:Różanka Ecce Homo.jpg

Michał Zalewski — Mon, 19 Oct 2026 16:35:36 GMT

Michał Zalewski przesłał Plik:Różanka Ecce Homo.jpg

Nowa strona

Krzyż z Chrystusem z blachy na cmentarzu św. Maurycego we Wrocławiu

Anna Kowalczewska — Wed, 14 Oct 2026 13:48:36 GMT

← poprzednia wersja		Wersja z 15:48, 14 paź 2026
Linia 2:		Linia 2:
	'''Krzyż z Chrystusem z blachy''' na cmentarzu parafii pw. św. Maurycego we Wrocławiu. Cmentarz znajduje się na osiedlu Gaj przy ulicy Działkowej w pobliżu małego wzniesienia nazywanego Skowronią Górą. Od strony wschodniej bezpośrednio graniczy z Cmentarzem Żołnierzy Radzieckich. Nazywany przez mieszkańców Wrocławia cmentarzem na Skowroniej Górze.		'''Krzyż z Chrystusem z blachy''' na cmentarzu parafii pw. św. Maurycego we Wrocławiu. Cmentarz znajduje się na osiedlu Gaj przy ulicy Działkowej w pobliżu małego wzniesienia nazywanego Skowronią Górą. Od strony wschodniej bezpośrednio graniczy z Cmentarzem Żołnierzy Radzieckich. Nazywany przez mieszkańców Wrocławia cmentarzem na Skowroniej Górze.

	Wysokość [[Krzyże z Chrystusem wyciętym z blachy\|postaci Jezusa Chrystusa]] - 178 cm (z aureolą). Od palców stóp do gwoździa w perizonium - 83 cm. Krzyż wysoki na ok. 430 cm. Postać wymaga odnowienia~~. Odmalowania~~. Blacha jest w niezłym stanie (niewielka korozja). Ze względu na charakter materiału (cienka, stawiająca opór wiatrowi powierzchnia), blacha jest w kilku miejscach powyginana (stan na marzec 2019). Chrystus nie jest wycięty z jednego kawałka blachy. Dołączone zostało prawe ramię (w barku) oraz końcówka perizonium. Dokładne położenie krzyża - <small>51°04'44.1"N 17°01'49.7"E</small>. Cmentarz w tym miejscu powstał w 1940 r. (poświęcenie przez biskupa wrocławskiego Adolfa Bertrama miało miejsce w dniu 29 września 1940). Być może blaszana postać Chrystusa pochodzi z krzyża ustawionego wtedy. Możliwe jest też jednak, że została przniesiona z krzyża w innej, starszej części zespołu cmentarzy św. Maurycego. Zostały one zlikwidowane w 1967 r., a w ich miejscu jest Park Andersa i Park Skowroni.		Wysokość [[Krzyże z Chrystusem wyciętym z blachy\|postaci Jezusa Chrystusa]] - 178 cm (z aureolą). Od palców stóp do gwoździa w perizonium - 83 cm. Krzyż wysoki na ok. 430 cm. Postać wymaga odnowienia - odmalowania. Blacha jest w niezłym stanie (niewielka korozja). Ze względu na charakter materiału (cienka, stawiająca opór wiatrowi powierzchnia), blacha jest w kilku miejscach powyginana (stan na marzec 2019). Chrystus nie jest wycięty z jednego kawałka blachy. Dołączone zostało prawe ramię (w barku) oraz końcówka perizonium. Dokładne położenie krzyża - <small>51°04'44.1"N 17°01'49.7"E</small>. Cmentarz w tym miejscu powstał w 1940 r. (poświęcenie przez biskupa wrocławskiego Adolfa Bertrama miało miejsce w dniu 29 września 1940). Być może blaszana postać Chrystusa pochodzi z krzyża ustawionego wtedy. Możliwe jest też jednak, że została przniesiona z krzyża w innej, starszej części zespołu cmentarzy św. Maurycego. Zostały one zlikwidowane w 1967 r., a w ich miejscu jest Park Andersa i Park Skowroni.

	Aktualizacja 2026. Niestety nie odnowiono blaszanej figury lecz w jej miejsce umieszczono (między 2019 a 2026 r.) standardową, wykonaną ze sztucznego tworzywa.		Aktualizacja 2026. Niestety nie odnowiono blaszanej figury, lecz w jej miejsce umieszczono (między 2019 a 2026 r.) standardową, wykonaną ze sztucznego tworzywa.
	<gallery mode=packed heights=210px>		<gallery mode=packed heights=210px>
	Plik:Wrocław cmentarz Maurycego b.jpg\|Krzyż na cmentarzu św. Maurycego we Wrocławiu		Plik:Wrocław cmentarz Maurycego b.jpg\|Krzyż na cmentarzu św. Maurycego we Wrocławiu

Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie dolnośląskim

Michał Zalewski — Tue, 13 Oct 2026 08:38:21 GMT

Powiat wrocławski i Wrocław

← poprzednia wersja		Wersja z 10:38, 13 paź 2026
Linia 477:		Linia 477:
	<gallery mode="packed" heights=200>		<gallery mode="packed" heights=200>
	Plik:Wrocław_Osobowice_1.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z Jezusem z blachy\|[[Krzyż przydrożny na wale przeciwpowodziowym na Osobowicach we Wrocławiu\|''Wrocław Osobowice'']]		Plik:Wrocław_Osobowice_1.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z Jezusem z blachy\|[[Krzyż przydrożny na wale przeciwpowodziowym na Osobowicach we Wrocławiu\|''Wrocław Osobowice'']]
	Plik:Wrocław_Osobowice_2.jpg\|alt=Drewniany krzyż przydrożny z Chrystusem wyciętym z blachy, Wrocław Osobowice\|''Wrocław Osobowice''		Plik:Wrocław_Osobowice_2.jpg\|alt=Drewniany krzyż przydrożny z Chrystusem wyciętym z blachy, Wrocław Osobowice\|''Wrocław Osobowice (fot. 2013)''
	Plik:Poświętne Chrystus z blachy.jpg\|Wrocław Poświętne; kościół Bonifratrów		Plik:Poświętne Chrystus z blachy.jpg\|Wrocław Poświętne; kościół Bonifratrów (fot. 2023)
	Plik:Wrocław Pracze Odrzańskie.jpg\|''Wrocław Pracze Odrzańskie; krzyż w parku (były cmentarz ośrodka gruźliczego)''		Plik:Wrocław Pracze Odrzańskie.jpg\|''Wrocław Pracze Odrzańskie; krzyż w parku (były cmentarz ośrodka gruźliczego)''
	Plik:Pracze Widawskie Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż w Praczach Widawskich\|[[Drewniany krzyż z Chrystusem wyciętym z blachy przy kościele w Praczach Widawskich\|''Wrocław Pracze Widawskie'']]		Plik:Pracze Widawskie Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż w Praczach Widawskich\|[[Drewniany krzyż z Chrystusem wyciętym z blachy przy kościele w Praczach Widawskich\|''Wrocław Pracze Widawskie'']]
	Plik:Wrocław cmentarz Maurycego.jpg\|alt=Drewniany krzyż Chrystusem z blachy, Wrocław\|[[Krzyż z Chrystusem z blachy na cmentarzu św. Maurycego we Wrocławiu\|Wrocław Skowronia Góra]]		Plik:Wrocław cmentarz Maurycego.jpg\|alt=Drewniany krzyż Chrystusem z blachy, Wrocław\|''[[Krzyż z Chrystusem z blachy na cmentarzu św. Maurycego we Wrocławiu\|Wrocław Skowronia Góra]] (fot. 2019)''
	Plik:Czernica.jpg\|alt=Drewniany krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem Czernicy\|Czernica		Plik:Czernica.jpg\|alt=Drewniany krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem Czernicy\|Czernica
	Plik:Dobrzykowice.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem\|Dobrzykowice, gm. Czernica		Plik:Dobrzykowice.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem\|Dobrzykowice, gm. Czernica

Krzyż z Chrystusem z blachy na cmentarzu św. Maurycego we Wrocławiu

Michał Zalewski — Tue, 13 Oct 2026 08:37:51 GMT

← poprzednia wersja		Wersja z 10:37, 13 paź 2026
Linia 4:		Linia 4:
	Wysokość [[Krzyże z Chrystusem wyciętym z blachy\|postaci Jezusa Chrystusa]] - 178 cm (z aureolą). Od palców stóp do gwoździa w perizonium - 83 cm. Krzyż wysoki na ok. 430 cm. Postać wymaga odnowienia. Odmalowania. Blacha jest w niezłym stanie (niewielka korozja). Ze względu na charakter materiału (cienka, stawiająca opór wiatrowi powierzchnia), blacha jest w kilku miejscach powyginana (stan na marzec 2019). Chrystus nie jest wycięty z jednego kawałka blachy. Dołączone zostało prawe ramię (w barku) oraz końcówka perizonium. Dokładne położenie krzyża - <small>51°04'44.1"N 17°01'49.7"E</small>. Cmentarz w tym miejscu powstał w 1940 r. (poświęcenie przez biskupa wrocławskiego Adolfa Bertrama miało miejsce w dniu 29 września 1940). Być może blaszana postać Chrystusa pochodzi z krzyża ustawionego wtedy. Możliwe jest też jednak, że została przniesiona z krzyża w innej, starszej części zespołu cmentarzy św. Maurycego. Zostały one zlikwidowane w 1967 r., a w ich miejscu jest Park Andersa i Park Skowroni.		Wysokość [[Krzyże z Chrystusem wyciętym z blachy\|postaci Jezusa Chrystusa]] - 178 cm (z aureolą). Od palców stóp do gwoździa w perizonium - 83 cm. Krzyż wysoki na ok. 430 cm. Postać wymaga odnowienia. Odmalowania. Blacha jest w niezłym stanie (niewielka korozja). Ze względu na charakter materiału (cienka, stawiająca opór wiatrowi powierzchnia), blacha jest w kilku miejscach powyginana (stan na marzec 2019). Chrystus nie jest wycięty z jednego kawałka blachy. Dołączone zostało prawe ramię (w barku) oraz końcówka perizonium. Dokładne położenie krzyża - <small>51°04'44.1"N 17°01'49.7"E</small>. Cmentarz w tym miejscu powstał w 1940 r. (poświęcenie przez biskupa wrocławskiego Adolfa Bertrama miało miejsce w dniu 29 września 1940). Być może blaszana postać Chrystusa pochodzi z krzyża ustawionego wtedy. Możliwe jest też jednak, że została przniesiona z krzyża w innej, starszej części zespołu cmentarzy św. Maurycego. Zostały one zlikwidowane w 1967 r., a w ich miejscu jest Park Andersa i Park Skowroni.

			Aktualizacja 2026. Niestety nie odnowiono blaszanej figury lecz w jej miejsce umieszczono (między 2019 a 2026 r.) standardową, wykonaną ze sztucznego tworzywa.
	<gallery mode=packed heights=210px>		<gallery mode=packed heights=210px>
	Plik:Wrocław cmentarz Maurycego b.jpg\|Krzyż na cmentarzu św. Maurycego we Wrocławiu		Plik:Wrocław cmentarz Maurycego b.jpg\|Krzyż na cmentarzu św. Maurycego we Wrocławiu

Dyskusja:Nepomuceny Johanna Melchiora i Antona Österreichów

Michał Zalewski — Sat, 03 Oct 2026 14:17:09 GMT

Przykłady: nowa sekcja

Plik:Babice Chrystus z blachy.jpg

Anna Kowalczewska — Tue, 29 Sep 2026 17:02:21 GMT

← poprzednia wersja		Wersja z 19:02, 29 wrz 2026
Linia 3:		Linia 3:
	50°08'06.5"N 18°17'59.2"E		50°08'06.5"N 18°17'59.2"E

	{LMZ}}		{{LMZ}}
	[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim]]		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim]]
	[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy na Górnym Śląsku]]		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy na Górnym Śląsku]]

Plik:Lyski Chrystus z blachy.jpg

Michał Zalewski — Sat, 26 Sep 2026 20:48:51 GMT

← poprzednia wersja		Wersja z 22:48, 26 wrz 2026
Linia 3:		Linia 3:
	50°07'09.9"N 18°22'39.1"E		50°07'09.9"N 18°22'39.1"E

	{LMZ}}		{{LMZ}}
	[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim]]		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim]]
	[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy na Górnym Śląsku]]		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy na Górnym Śląsku]]

Plik:Nowa Wieś Chrystus z blachy.jpg

Michał Zalewski — Sat, 26 Sep 2026 20:42:40 GMT

← poprzednia wersja		Wersja z 22:42, 26 wrz 2026
Linia 3:		Linia 3:
	50°07'01.8"N 18°21'25.0"E		50°07'01.8"N 18°21'25.0"E

	{LMZ}}		{{LMZ}}
	[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim]]		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim]]
	[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy na Górnym Śląsku]]		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy na Górnym Śląsku]]

Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim

Michał Zalewski — Sat, 26 Sep 2026 20:34:36 GMT

Plik:Babice Chrystus z blachy.jpg

Michał Zalewski — Sat, 26 Sep 2026 20:20:08 GMT

← poprzednia wersja	Wersja z 22:20, 26 wrz 2026
Linia 1:	Linia 1:
		Babice gm. Nędza, pow. raciborski. Fot. 2026. Chrystus z blachy na froncie kapliczki domkowej z 1918 r.? (data na kapliczce) przy ul. Wyzwolenia.

		50°08'06.5"N 18°17'59.2"E

		{LMZ}}
		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim]]
		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy na Górnym Śląsku]]

Plik:Babice Chrystus z blachy.jpg

Michał Zalewski — Sat, 26 Sep 2026 20:17:48 GMT

Michał Zalewski przesłał Plik:Babice Chrystus z blachy.jpg

Nowa strona

Plik:Lyski Chrystus z blachy.jpg

Michał Zalewski — Sat, 26 Sep 2026 20:16:18 GMT

← poprzednia wersja		Wersja z 22:16, 26 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	Lyski, pow. rybnicki. Fot. 2026. Krzyż przy głównej drodze w zachodniej części wsi.		Lyski, pow. rybnicki. Fot. 2026. Krzyż przy głównej drodze w zachodniej części wsi.

	50°07'09.9"N 18°22'39.1"EE		50°07'09.9"N 18°22'39.1"E

	{LMZ}}		{LMZ}}
	[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim]]		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim]]
	[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy na Górnym Śląsku]]		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy na Górnym Śląsku]]

Plik:Bogunice.jpg

Michał Zalewski — Sat, 26 Sep 2026 20:16:09 GMT

← poprzednia wersja	Wersja z 22:16, 26 wrz 2026
Linia 1:	Linia 1:
		Bogunice gm. Lyski, pow. rybnicki. Fot. 2026. Krzyż przy drodze do wsi Lyski.

		50°07'51.4"N 18°22'23.1"E

		{LMZ}}
		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim]]
		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy na Górnym Śląsku]]

Plik:Bogunice.jpg

Michał Zalewski — Sat, 26 Sep 2026 20:14:47 GMT

Michał Zalewski przesłał Plik:Bogunice.jpg

Nowa strona

Plik:Lyski Chrystus z blachy.jpg

Michał Zalewski — Sat, 26 Sep 2026 20:13:38 GMT

← poprzednia wersja	Wersja z 22:13, 26 wrz 2026
Linia 1:	Linia 1:
		Lyski, pow. rybnicki. Fot. 2026. Krzyż przy głównej drodze w zachodniej części wsi.

		50°07'09.9"N 18°22'39.1"EE

		{LMZ}}
		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim]]
		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy na Górnym Śląsku]]

Plik:Lyski Chrystus z blachy.jpg

Michał Zalewski — Sat, 26 Sep 2026 20:12:35 GMT

Michał Zalewski przesłał Plik:Lyski Chrystus z blachy.jpg

Nowa strona

Plik:Nowa Wieś Chrystus z blachy.jpg

Michał Zalewski — Sat, 26 Sep 2026 20:11:11 GMT

← poprzednia wersja	Wersja z 22:11, 26 wrz 2026
Linia 1:	Linia 1:
		Nowa Wieś gm. Lyski, pow. rybnicki. Fot. 2026. Krzyż przy głównej drodze w zachodniej części wsi.

		50°07'01.8"N 18°21'25.0"E

		{LMZ}}
		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim]]
		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy na Górnym Śląsku]]

Plik:Nowa Wieś Chrystus z blachy.jpg

Michał Zalewski — Sat, 26 Sep 2026 20:09:38 GMT

Michał Zalewski przesłał Plik:Nowa Wieś Chrystus z blachy.jpg

Nowa strona

Plik:Dzimierz.jpg

Michał Zalewski — Sat, 26 Sep 2026 20:08:37 GMT

← poprzednia wersja	Wersja z 22:08, 26 wrz 2026
Linia 1:	Linia 1:
		Dzimierz gm. Lyski, pow. rybnicki. Fot. 2026. Krzyż we wschodniej części wsi, przy drodze do wsi Lyski.

		50°06'30.3"N 18°21'31.2"E

		{LMZ}}
		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim]]
		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy na Górnym Śląsku]]

Plik:Dzimierz.jpg

Michał Zalewski — Sat, 26 Sep 2026 20:03:18 GMT

Michał Zalewski przesłał Plik:Dzimierz.jpg

Nowa strona

Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim

Michał Zalewski — Fri, 25 Sep 2026 19:40:22 GMT

← poprzednia wersja		Wersja z 21:40, 25 wrz 2026
(Nie pokazano 1 pośredniej wersji utworzonej przez tego samego użytkownika)
Linia 35:		Linia 35:
	Plik:Pietraszyn.jpg\|Pietraszyn, Krzanowice, raciborski		Plik:Pietraszyn.jpg\|Pietraszyn, Krzanowice, raciborski
	Plik:Kuźnia Raciborska Chrystus z blachy.jpg\|alt=Jezus Chrystus na przydrożnym krzyżu w Kuźni raciborskiej\|Kuźnia Raciborska, raciborski, fot. 2013		Plik:Kuźnia Raciborska Chrystus z blachy.jpg\|alt=Jezus Chrystus na przydrożnym krzyżu w Kuźni raciborskiej\|Kuźnia Raciborska, raciborski, fot. 2013
			Plik:Kolonia Renerowska.jpg\|Rudy Kolonia Renerowska (fot. 2026)
	Plik:Babice.jpg\|''Babice, Nędza, raciborski, przed 2013''		Plik:Babice.jpg\|''Babice, Nędza, raciborski, przed 2013''
	Plik:Babice 2.jpg\|''Babice, Nędza, raciborski, przed 2013''		Plik:Babice 2.jpg\|''Babice, Nędza, raciborski, przed 2013''
			Plik:Nędza Piła.jpg\|Nędza Piła, raciborski (fot. 2026)
	Plik:Gródczanki.jpg\|Gródczanki, Pietrowice Wielkie, raciborski; Matka Bolesna wycięta z blachy		Plik:Gródczanki.jpg\|Gródczanki, Pietrowice Wielkie, raciborski; Matka Bolesna wycięta z blachy
	Plik:Pietrowice Wielkie.jpg\|Pietrowice Wielkie, raciborski		Plik:Pietrowice Wielkie.jpg\|Pietrowice Wielkie, raciborski
Linia 50:		Linia 52:
	Plik:Rybnik Raciborska.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem w Rybniku\|Rybnik Dworek (fot. 2019)		Plik:Rybnik Raciborska.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem w Rybniku\|Rybnik Dworek (fot. 2019)
	Plik:Rybnik Grabownia.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem\|Rybnik Grabownia (fot. 2019)		Plik:Rybnik Grabownia.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem\|Rybnik Grabownia (fot. 2019)
			Plik:Rybnik Chwałęcice.jpg\|Rybnik Chwałęcice (fot. 2026)
	Plik:Rybnik Kamień.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z Chrystusem wyciętym z blachy w Rybniku\|Rybnik Kamień (fot. 2019)		Plik:Rybnik Kamień.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z Chrystusem wyciętym z blachy w Rybniku\|Rybnik Kamień (fot. 2019)
			Plik:Rybnik Orzepowice.jpg\|Rybnik Orzepowice (fot. 2026)
	Plik:Rybnik Popielów.jpg\|\|alt=Krzyż przydrożny z Chrystusem wyciętym z blachy w Rybniku\|Rybnik Popielów (fot. 2019)		Plik:Rybnik Popielów.jpg\|\|alt=Krzyż przydrożny z Chrystusem wyciętym z blachy w Rybniku\|Rybnik Popielów (fot. 2019)
			Plik:Rybnik Skotnica.jpg\|Rybnik Skotnica (fot. 2026)
			Plik:Rybnik Smolna Wodzisławska.jpg\|alt=Rybnik Smolna, krzyż przydrożny\|Rybnik Smolna (fot. 2019)
	Plik:Rybnik Hallera.jpg\|alt=Rybnik Smolna, krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem\|Rybnik Smolna (fot. 2019)		Plik:Rybnik Hallera.jpg\|alt=Rybnik Smolna, krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem\|Rybnik Smolna (fot. 2019)
	Plik:Rybnik ~~Smolna Wodzisławska~~.jpg\|~~alt=~~Rybnik ~~Smolna, krzyż przydrożny\|Rybnik Smolna~~ (fot. ~~2019~~)		Plik:Rybnik Stodoły.jpg\|Rybnik Stodoły (fot. 2016)
	Plik:Rybnik Kamień Świerki.jpg\|alt=Krzyż przydrożny w Świerkach, Rybnik\|Rybnik Świerki (fot. 2019)		Plik:Rybnik Kamień Świerki.jpg\|alt=Krzyż przydrożny w Świerkach, Rybnik\|Rybnik Świerki (fot. 2019)
	Plik:Rybnik Wielopole Gliwicka.jpg\|alt=Krzyż przy ul. Gliwickiej w Rybniku\|Rybnik Wielopole (fot. 2019)		Plik:Rybnik Wielopole Gliwicka.jpg\|alt=Krzyż przy ul. Gliwickiej w Rybniku\|Rybnik Wielopole (fot. 2019)

Dyskusja:Nepomuceny Johanna Melchiora Österreicha. Barokowy święty z Górnego Śląska

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 12:45:40 GMT

Michał Zalewski przeniósł(-osła) stronę Dyskusja:Nepomuceny Johanna Melchiora Österreicha. Barokowy święty z Górnego Śląska do Dyskusja:Nepomuceny Johanna Melchiora i Antona Österreichów

Nepomuceny Johanna Melchiora Österreicha. Barokowy święty z Górnego Śląska

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 12:45:39 GMT

Michał Zalewski przeniósł(-osła) stronę Nepomuceny Johanna Melchiora Österreicha. Barokowy święty z Górnego Śląska do Nepomuceny Johanna Melchiora i Antona Österreichów

Nowa strona

<big>'''Nepomuceny Österreichów. Typ misyjny na Górnym Śląsku'''</big>
„(...) przestrzeń kulturową ‘Środkową Europę’ można zobrazować jako obszar, w którym szerzy się kult Jana Nepomucena. Innymi słowy: środkowa Europa jest tam, gdzie Jan Nepomucen jest znany, czczony i gdzie znajdują się obrazy i rzeźby tego świętego”.

Tak austriacki historyk sztuki Aldemar Schiffkorn próbował wyznaczyć granice trudnego do jednoznacznego zdefiniowania pojęcia Europy Środkowej. Określenie jest niezwykle trafne. Jeżeli bowiem istnieje święty, którego można uznać niemal za patrona środkowoeuropejskiego krajobrazu kulturowego, jest nim właśnie [[Święty Jan Nepomucen|św. Jan Nepomucen]].

Jego figury stoją przy mostach i drogach, przed kościołami, na rynkach i placach od Czech i Austrii, przez Morawy, Śląsk i kraje niemieckie, po ziemie dawnej Rzeczypospolitej — zarówno Korony, jak i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Ogromna popularność kultu przyniosła wiele sposobów przedstawiania świętego, jednak jeden z nich zdobył zdecydowaną przewagę. Jego wzorcem stała się figura ustawiona w 1683 roku na Moście Karola w Pradze. Nepomucen występuje w stroju kanonika, z biretem, palmą męczeńską, wieńcem pięciu gwiazd i przede wszystkim z krucyfiksem. Krzyż obejmuje lub przytrzymuje blisko ciała, najczęściej kierując ku niemu twarz w geście skupienia i adoracji.

Zestaw tych atrybutów oraz zasadniczy układ postaci powtarzano następnie tysiące razy. Literatura niemieckojęzyczna określa tę odmianę jako ''Brückentypus'' — typ mostowy. Można go zarazem uznać za klasyczny, kanoniczny typ przedstawienia świętego Jana Nepomucena. Na Śląsku, podobnie jak w innych regionach Europy Środkowej, to właśnie ta forma zdecydowanie przeważa. Nie trzeba przeprowadzać statystyki wszystkich zachowanych figur, by dostrzec skalę jego dominacji: Nepomucen pochylony nad krucyfiksem stał się niemal wizualnym znakiem rozpoznawczym świętego. Nie oznaczało to jednak całkowitej jednolitości. Barokowa ikonografia Jana Nepomucena znała również przedstawienia świętego w glorii, jako jałmużnika, kaznodzieję, uczestnika scen z własnej legendy, a także liczne rozwiązania pośrednie.

Szczególnie interesujący jest stosunkowo rzadki typ misyjny (niem. ''missionarischer Typus''; w literaturze występuje również określenie typu lub wariantu „misyjno-jezuickiego”). Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest zmiana sposobu prezentowania krucyfiksu. Święty nie przyciska go do piersi, lecz unosi w wyciągniętej ręce i eksponuje. Gest nabiera charakteru demonstracyjnego, triumfalnego, niekiedy niemal kaznodziejskiego. Literatura ikonograficzna wiąże go z przedstawieniami świętego Franciszka Ksawerego, wielkiego jezuickiego misjonarza, którego przedstawiano podczas głoszenia wiary z krzyżem uniesionym ku słuchaczom.

Dość wczesne przedstawienie Franciszka Ksawerego z wysoko uniesionym krucyfiksem widzimy na miedziorycie Gérarda Edelincka, wykonanym według Jérôme’a Sourlaya w latach 1665–1680 (patrz galeria). Święty został tu ukazany podczas kazania, ponad zgromadzonym tłumem, z krucyfiksem wzniesionym w prawej ręce i zwróconym ku słuchaczom. Taki sposób przedstawiania Ksawerego utrwalił się w ikonografii misyjnej świętego i pozostawał żywy także w XVIII wieku. Dobrym przykładem jest wrocławski kościół jezuitów pod wezwaniem Najświętszego Imienia Jezus. Franciszek Ksawery pojawia się tam jako misjonarz i kaznodzieja. W nawie głównej znajduje się jego grupa rzeźbiarska związana ze sceną chrztu, a na zachodniej ścianie obraz przedstawiający jego kazanie (patrz galeria). Co szczególnie interesujące, Małgorzata Wyrzykowska wskazuje, że dla tej sceny kaznodziejskiej jednym ze wzorów graficznych była właśnie rycina Gérarda Edelincka<ref>Wyrzykowska, ''Wybrane aspekty treści ideowych w dekoracji kaplicy św. Franciszka Ksawerego przy kościele pw. Najświętszego Imienia Jezus we Wrocławiu'', „Quart” 2024, nr 3 (73), s. 130–161.</ref>.

Granica pomiędzy typem klasycznym a misyjnym nie zawsze jest jednak mechaniczna. Samo odsunięcie krucyfiksu od piersi jeszcze jej nie wyznacza, podobnie jak skierowanie wzroku na Ukrzyżowanego nie musi oznaczać powrotu do typu mostowego. W części przedstawień należących do nurtu misyjnego gest eksponowania krzyża łączy się nadal z jego adoracją. Dobrym przykładem są figury w Rybniku i Januszkowicach: krucyfiks jest mocno wyeksponowany, lecz święty zwraca ku niemu głowę.

== Österreichowie i Górny Śląsk ==
Szczególne miejsce w dziejach tego wariantu na Górnym Śląsku zajmuje warsztat Johanna Melchiora i Antona Österreichów. Najważniejsze polskie badania nad ich twórczością prowadził Jerzy Gorzelik, który zweryfikował szereg wcześniejszych atrybucji, zaproponował nowe i znacznie poszerzył znany zespół prac, zwłaszcza Antona<ref>Gorzelik, ''Johann Melchior Österreich – rzeźbiarz górnośląski doby baroku. Stan badań i postulaty badawcze'', „Studia i materiały z dziejów Śląska”, t. XXIV, 1999, s. 34–46; tenże, ''Działalność Johanna Melchiora Österreicha dla opactwa cysterskiego w Rudach Wielkich'', „Rocznik Muzeum w Gliwicach”, t. XV, cz. 2, 2000, s. 1025–1052; tenże, ''Wolno stojąca rzeźba sakralna warsztatu Österreichów'', „Zeszyty Tarnogórskie”, t. XLIII, 2000, s. 116–131; tenże, ''Górnośląski warsztat Johanna Melchiora i Antona Österreichów'', „Rocznik Muzeum w Gliwicach”, t. XVII, 2002, s. 95–137; tenże, ''Nowe ustalenia w sprawie działalności warsztatu Österreichów'', „Rocznik Muzeum w Gliwicach”, t. XVIII, 2003, s. 171–183; tenże, ''Dziedzictwo górnośląskiego baroku: opactwo cysterskie w Rudach Wielkich 1648–1810'', Warszawa 2005.</ref>. Sam zwracał jednak uwagę na niedostateczny stan badań nad górnośląską rzeźbą barokową oraz jedynie częściową inwentaryzację zabytków po czeskiej stronie regionu. Korpus dzieł Österreichów trudno więc uważać za definitywnie zamknięty. Gorzelik podkreślał zresztą potrzebę ponownego podjęcia problematyki pracowni oraz weryfikacji atrybucji i chronologii poszczególnych dzieł.

W niniejszym artykule proponuje się rozszerzenie tego zespołu o dwa dalsze przedstawienia świętego Jana Nepomucena. Pierwszym jest rozbudowana grupa w Cierlicku (Těrlicko) na Śląsku Cieszyńskim, wiązana tutaj z Johannem Melchiorem Österreichiem lub jego warsztatem i datowana na drugą ćwierć XVIII wieku. Drugim jest figura w Jemielnicy z 1756 roku, którą na podstawie okoliczności fundacji oraz podobieństw do Nepomucena w Januszkowicach autor niniejszego tekstu skłonny jest wiązać z warsztatem Österreichów. Obie propozycje mają charakter atrybucyjny, a ich uzasadnienie przedstawiono w przypisach przy odpowiednich obiektach.

Wśród Nepomucenów związanych z Österreichami występują również realizacje całkowicie zgodne z klasycznym typem mostowym — jak Kuźnia Raciborska, Siedlec czy Leśnica — oraz wyjątkowy raciborski Nepomucen rozdający jałmużnę. Szczególnie liczna jest jednak grupa przedstawień typu misyjnego. W jej obrębie wyraźnie rysują się dwa zasadnicze rozwiązania kompozycyjne: monumentalne, wielofigurowe grupy oraz bardziej oszczędne, samodzielne statuy. Obok nich zachowały się również realizacje drewniane przeznaczone do wnętrz kościołów i kaplic, łączące elementy obu tych formuł.

Pierwsze rozwiązanie reprezentują Rybnik (1728), Racibórz-Ostróg (1733) i Wodzisław Śląski (1747–1749). Nie są to już tylko statuy świętego z uniesionym krucyfiksem. Nepomucen zostaje wyniesiony na spiętrzonych obłokach, towarzyszą mu putta i główki anielskie, a całość tworzy rozbudowaną, teatralną kompozycję ponad wysokim, bogato opracowanym cokołem. W Rybniku święty adoruje trzymany w wyciągniętej dłoni krucyfiks; w Raciborzu-Ostrogu układ zostaje rozwinięty i wzbogacony o atrybuty tajemnicy spowiedzi; w Wodzisławiu Österreich ponownie przetwarza ten sam schemat.

Kompozycje te można odczytać jako połączenie typu misyjnego z typem świętego w glorii. Ten ostatni przedstawia Nepomucena stojącego, klęczącego lub siedzącego na obłokach, często w towarzystwie aniołów; w literaturze wskazuje się na jego szczególne rozpowszechnienie w Czechach. U Österreicha motyw glorii zostaje zespolony z charakterystycznym misyjnym gestem eksponowania krucyfiksu. Rezultatem jest forma znacznie bardziej monumentalna niż zwykła statua świętego.

Nie był to schemat całkowicie nieznany poza Górnym Śląskiem. Najbardziej spektakularną analogię stanowi pomnik na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu z lat 1730–1732, gdzie misyjny gest połączono z niezwykle rozbudowaną apoteozą świętego. W Melku pomnik Petera Widerina z 1736 roku również łączy uniesiony krucyfiks z obecnością puttów. W dotychczas zebranym materiale porównawczym podobne kompozycje pojawiają się jednak pojedynczo. Na Górnym Śląsku natomiast ta sama zasadnicza formuła została powtórzona przez jeden warsztat w kilku realizacjach. To właśnie koncentracja, a nie samo istnienie takiego rozwiązania, wydaje się najbardziej charakterystyczna.

Do tej grupy można prawdopodobnie dołączyć również pomnik w Cierlicku (Těrlicko) na Śląsku Cieszyńskim. Czeska dokumentacja konserwatorska datuje go na 1778 rok i nie określa autora, jednak zarówno heraldyka cokołu, jak i przede wszystkim forma grupy — układ obłoków, puttów, centralnej główki anielskiej oraz wysoko uniesionego krucyfiksu — wykazuje uderzające podobieństwo do realizacji Österreicha w Rybniku, Raciborzu-Ostrogu i Wodzisławiu. Datowanie na drugą ćwierć XVIII wieku i związanie dzieła z Johannem Melchiorem Österreichiem lub jego warsztatem wydaje się hipotezą wartą rozważenia.

Druga odmiana jest znacznie bardziej oszczędna. Tarnowskie Góry i Januszkowice, a prawdopodobnie także Jemielnica, zachowują zasadniczy gest typu misyjnego, rezygnując zarazem z monumentalnej, wielofigurowej oprawy. Nepomucen staje się przede wszystkim samodzielną statuą z wysoko uniesionym krucyfiksem. W Tarnowskich Górach dodatkowo opiera stopę na globie — motywie również mającym analogie w ikonografii Franciszka Ksawerego. W Januszkowicach krzyż zostaje wysoko wyeksponowany, lecz święty kieruje ku niemu wzrok, co dobrze pokazuje możliwość połączenia misyjnego gestu z pasyjną adoracją.

Szczególnie interesująca jest figura w Jemielnicy z 1756 roku. Nie była dotąd przypisywana Österreichom, jednak powstała z inicjatywy tego samego opata Eugena Misury, który w tym samym roku ufundował Nepomucena w Januszkowicach, wiązanego z Antonem Österreichiem. Obie figury posługują się tym samym typem misyjnym i wykazują podobieństwa kompozycyjne. Związek jemielnickiego dzieła z warsztatem Österreichów pozostaje propozycją atrybucyjną, ale zbieżność fundatora, czasu, ikonografii i formy czyni ją wartą dalszego rozważenia.

Nieco odrębne miejsce zajmują dwie drewniane realizacje: figura w Stanicy z początku lat pięćdziesiątych XVIII wieku oraz Nepomucen w Ligockiej Kuźni, datowany około 1760 roku. W Stanicy święty stoi na obłoku z wysoko uniesionym krucyfiksem, a kompozycję uzupełniają trzy putta i uskrzydlone główki anielskie. Figura, wiązana z Antonem Österreichiem przy znaczącym udziale warsztatu, zachowuje więc rozbudowaną oprawę znaną z wcześniejszych realizacji, choć w znacznie bardziej zwartej skali.

Również późniejszy Nepomucen z Ligockiej Kuźni, pierwotnie znajdujący się w kościele cysterskim w Rudach Wielkich, nie jest pojedynczą figurą. Towarzyszą mu aniołki z atrybutami świętego, a tradycyjny cokół zastąpiła rozbudowana rokokowa podstawa z bujnych rocaille’ów. Krucyfiks został przy tym wysoko uniesiony, dzięki czemu zachowany pozostaje zasadniczy gest typu misyjnego.

Zestawienie wszystkich tych realizacji pozwala dostrzec zmianę zachodzącą w późniejszej fazie działalności pracowni, ale nie układa się ona w prosty, liniowy proces. Johann Melchior Österreich rozwijał typ misyjny przede wszystkim w postaci monumentalnych, wolno stojących grup figuralnych, w których zasadniczej postaci świętego towarzyszyły obłoki, putta i rozbudowana struktura cokołu. W późniejszych kamiennych pomnikach związanych z Antonem Österreichem — przede wszystkim w Tarnowskich Górach i Januszkowicach — kompozycja zostaje wyraźnie uproszczona. Znika rozbudowana strefa obłoków i anielskiej asysty, a Nepomucen staje się samodzielną, smukłą statuą ustawioną bezpośrednio na cokole. Uproszczenie dotyczy więc przede wszystkim sposobu kształtowania kamiennego pomnika wolno stojącego, nie zaś samej treści ikonograficznej.

Drewniane figury w Stanicy i Ligockiej Kuźni pokazują zarazem, że młodszy Österreich i jego warsztat nie zrezygnowali całkowicie z kompozycji wielofigurowych. Są one wprawdzie znacznie bardziej zwarte i mniej monumentalne niż grupy w Rybniku, Raciborzu-Ostrogu czy Wodzisławiu, zachowują jednak obłoki, putta lub rozbudowaną podstawę dekoracyjną. Można więc mówić raczej o współistnieniu różnych sposobów opracowania typu misyjnego, zależnych również od materiału, przeznaczenia i miejsca ekspozycji dzieła, przy jednoczesnym wyraźnym zwrocie ku prostszej formule w kamiennych, wolno stojących pomnikach Antona.

Na Górnym Śląsku typ misyjny św. Jana Nepomucena przybrał szczególnie wyrazistą postać. Nie powstał tutaj — jego źródła i analogie należą do szerszej, środkowoeuropejskiej tradycji — jednak warsztat Österreichów uczynił z niego jeden z powracających motywów swojej twórczości. Johann Melchior rozwinął go przede wszystkim w formie rozbudowanych, wielofigurowych kompozycji, łącząc wysoko uniesiony krucyfiks z obłokami, puttami i rozwiązaniami właściwymi przedstawieniom świętego w glorii. W późniejszych realizacjach związanych z Antonem Österreichiem typ ten uległ dalszemu zróżnicowaniu: w kamiennych pomnikach wolno stojących przybrał formę znacznie bardziej oszczędną, skupioną na samodzielnej figurze świętego i geście eksponowania krucyfiksu, podczas gdy w rzeźbach drewnianych nadal wykorzystywano putta, obłoki i dekoracyjne podstawy.

Nie wyjątkowość pojedynczych rozwiązań, lecz ich koncentracja, powtarzalność i rozwój w obrębie jednego warsztatu wyróżniają więc Górny Śląsk na tle większości innych obszarów, gdzie typ misyjny pojawia się znacznie bardziej sporadycznie. W tym sensie można mówić o charakterystycznej górnośląskiej odmianie misyjnego Nepomucena — nie jako o osobnym typie ikonograficznym, lecz jako o lokalnej redakcji szerszego wzorca środkowoeuropejskiego. W regionie, w którym — podobnie jak niemal wszędzie — dominował klasyczny Nepomucen z krucyfiksem przy piersi, grupa tych pomników tworzy wyjątkowo wyrazisty i łatwo rozpoznawalny zespół.
{{autor|Michał Zalewski}}
== Galeria ==
=== Pomniki św. Jana Nepomucena Johanna Melchiora i Antona Österreichów w typie misyjnym (missionarischer Typus) ===
<gallery heights=210px mode=packed caption="Rozbudowane kompozycje figuralne w typie misyjnym">
<gallery mode=packed heights=230px>
Plik:Rybnik Nepomucen 1728.jpg|Rybnik, Plac Kościelny; św. Jan Nepomucen, 1728; Johann Melchior Österreich, z udziałem warsztatu; typ misyjny — święty adoruje krucyfiks trzymany w wyciągniętej ręce, a kompozycję dopełniają putta.
Plik:Rybnik Nepomucen figura 1728.jpg|Rybnik, Plac Kościelny; św. Jan Nepomucen, detal; typ misyjny — krucyfiks odsunięty od ciała i wyraźnie wyeksponowany, przy jednoczesnym skierowaniu wzroku świętego ku Ukrzyżowanemu.
Plik:Racibórz Ostróg Nepomucen.jpg|Racibórz-Ostróg; św. Jan Nepomucen, 1733; Johann Melchior Österreich; fundacja Karola Henryka von Sobecka i Maksymiliany de Verdugo; typ misyjny — święty klęczy na obłokach, otoczony puttami.
Plik:Racibórz Ostróg Nepomucen figura.jpg|Racibórz-Ostróg; św. Jan Nepomucen, detal; typ misyjny — uniesiony krucyfiks, rozbudowana strefa obłoków i putta z atrybutami tajemnicy spowiedzi.
Plik:Wodzisław Śląski Nepomucen.jpg|Wodzisław Śląski; św. Jan Nepomucen, 1747–1749; Johann Melchior Österreich; fundacja Guidobalda von Dietrichstein; pierwotnie przed zamkiem, dziś przy kościele Wniebowzięcia NMP; typ misyjny.
Plik:Wodzisław Śląski Nepomucen figura.jpg|Wodzisław Śląski; św. Jan Nepomucen, detal; typ misyjny — wysoko uniesiony krucyfiks oraz rozbudowana kompozycja z obłokami i puttami.
Plik:Cierlicko Nepomucen.jpg|Cierlicko (Těrlicko), Śląsk Cieszyński, Czechy; św. Jan Nepomucen, II ćwierć XVIII w.; prawdopodobnie Johann Melchior Österreich lub jego warsztat; typ misyjny — rozbudowana kompozycja z puttami, obłokami i wysoko uniesionym krucyfiksem<ref>Atrybucja zaproponowana w niniejszym artykule. Czeski ''Památkový katalog'' datuje grupę na 1778 r. i pozostawia autora nieustalonego. Datowanie to pochodzi jednak z powojennej dokumentacji konserwatorskiej i nie wynika z zachowanej inskrypcji. Na cokole znajduje się herb aliancki Jana Franciszka Wilhelma Larischa i Marii Barbary Cosa z Hradiště, którzy pobrali się w Wiedniu w 1727 r.; Larisch zmarł w 1760 r., jego żona w 1770 r. Za wcześniejszym datowaniem przemawia także forma rzeźby: układ puttów, spiętrzonych obłoków, centralnej główki anielskiej, wyniesionej postaci świętego oraz wysoko uniesionego krucyfiksu jest bardzo bliski pomnikom Johanna Melchiora Österreicha w Rybniku, Raciborzu-Ostrogu i Wodzisławiu Śląskim. Autor niniejszego tekstu skłania się dlatego do przypisania grupy Johannowi Melchiorowi Österreichowi lub jego warsztatowi i datowania jej na II ćwierć XVIII w.</ref>.
Plik:Cierlicko Nepomucen figura.jpg|Cierlicko (Těrlicko), Śląsk Cieszyński, Czechy; św. Jan Nepomucen, detal; prawdopodobnie Johann Melchior Österreich lub jego warsztat; typ misyjny — układ postaci, obłoków i puttów wykazuje wyraźne podobieństwo do górnośląskich realizacji artysty.
</gallery>

<gallery heights=210px mode=packed caption="Samodzielne statuy w typie misyjnym">
Plik:Tarnowskie Góry Nepomucen.jpg|Tarnowskie Góry; św. Jan Nepomucen, koniec lat 50. XVIII w.; Anton Österreich; typ misyjny — święty z uniesionym krucyfiksem i stopą wspartą na globie.
Plik:Tarnowskie Góry Nepomucen figura.jpg|Tarnowskie Góry; św. Jan Nepomucen, detal; Anton Österreich; uniesiony krucyfiks i glob ziemski należą do elementów nawiązujących do ikonografii misyjnej.
Plik:Januszkowice Nepomucen.jpg|Januszkowice, pow. krapkowicki; św. Jan Nepomucen, 1756; Anton Österreich; typ misyjny — święty unosi krucyfiks i kieruje wzrok ku Ukrzyżowanemu.
Plik:Jemielnica Nepomucen.jpg|Jemielnica, pow. strzelecki; św. Jan Nepomucen, 1756; prawdopodobnie warsztat Österreichów; typ misyjny — święty z wysoko uniesionym krucyfiksem i księgą w drugiej ręce<ref>Atrybucja zaproponowana w niniejszym artykule.. Za związkiem figury z warsztatem Österreichów przemawia przede wszystkim okoliczność fundacji: opat jemielnicki Eugen Misura polecił w 1756 r. ustawić figury św. Jana Nepomucena równocześnie w Jemielnicy i w Januszkowicach. Figurę januszkowicką Jerzy Gorzelik, na podstawie analizy stylistycznej, wiąże z Antonem Österreichiem. Oba przedstawienia należą ponadto do tego samego wariantu typu misyjnego i wykazują podobieństwa w wertykalnej kompozycji postaci, sposobie eksponowania krucyfiksu oraz opracowaniu stroju. W świetle tych przesłanek autor niniejszego tekstu skłania się do przypisania figury w Jemielnicy warsztatowi Österreichów.</ref>
Plik:Jemielnica Nepomucen figura.jpg|Jemielnica, pow. strzelecki; św. Jan Nepomucen, detal; widoczny charakterystyczny dla typu misyjnego gest uniesienia i eksponowania krucyfiksu.
</gallery>

<gallery heights=260px mode=packed caption="Drewniane figury w typie misyjnym">
Plik:Boguszowice Nepomucen.jpg|Boguszowice (Rybnik)
Plik:Ligota Nepomucen.jpg|Ligota (Rybnik); św. Jan Nepomucen z aniołkami, ok. 1760; Anton Österreich; drewno; pierwotnie w kościele cysterskim w Rudach Wielkich, w 1810 r. przeniesiony do Boguszowic, następnie wraz z kościołem (1975) do Ligoty
Plik:Stanica Nepomucen.jpg|Stanica, pow. gliwicki; św. Jan Nepomucen, początek lat 50. XVIII w.; Anton Österreich, z udziałem warsztatu; drewno polichromowane; typ misyjny — święty z wysoko uniesionym krucyfiksem, na obłoku, w otoczeniu puttów.
</gallery>

=== Pomniki św. Jana Nepomucena w typie misyjnym (missionarischer Typus) ===
<gallery heights=210px mode=packed>
Plik:Würzburg.jpg|Würzburg, Dolna Frankonia, ok. 1730
Plik:Niederfellabrunn.jpg|Niederfellabrunn, Dolna Austria, 1731
Plik:Melk 1736.jpg|Melk, Dolna Austria, 1736
Plik:Wrocław Nepomucen Tumski.jpg|Wrocław Ostrów Tumski, 1732
Plik:Wrocław Nepomucen Tumski figura.jpg|Wrocław Ostrów Tumski, 1732
</gallery>

=== Inne przedstawienia ===
<gallery heights=230px mode=packed>
Plik:Franciszek Ksawery głoszący kazanie Edelinck Sourlay 1665-1680.jpg|Św. Franciszek Ksawery głoszący kazanie; Gérard Edelinck według Jérôme’a Sourlaya, 1665–1680; miedzioryt; British Museum<ref>Jedno z wcześniejszych znanych graficznych przedstawień misyjnego Ksawerego z wysoko uniesionym krucyfiksem, zwróconym ku słuchaczom. Kompozycja ta stała się wzorem dla licznych późniejszych przedstawień świętego i mogła należeć do tradycji ikonograficznej, z której wykształcił się później misyjny typ św. Jana Nepomucena.</ref>
Plik:Wrocław Franciszek Ksawery obraz.jpg|Johann Michael Rottmayr, ''Św. Franciszek Ksawery głoszący kazanie'', 1703–1706; fresk; kościół Najświętszego Imienia Jezus we Wrocławiu — święty z wysoko uniesionym krucyfiksem pośród zgromadzonych słuchaczy.
Plik:Wrocław kościół jezuitów św. Franciszek Ksawery.jpg|Wrocław, kościół Najświętszego Imienia Jezus; św. Franciszek Ksawery ze sceną chrztu, 1726; Johann Albrecht Siegwitz; stiuk — święty z wysoko uniesionym krucyfiksem.
</gallery>

* Zobacz artykuły: [[Figura św. Jana Nepomucena jako jałmużnika w Raciborzu]], [[Statua św. Jana Nepomucena na Ostrowie Tumskim]]

{{Przypisy}}

[[Kategoria:Górny Śląsk]]
[[Kategoria:Nepomuki w województwie śląskim]]
[[Kategoria:Święty Jan Nepomucen]]
[[Kategoria:Barokowe figury]]
[[Kategoria:Figury z I poł. XVIII w.]]

Użytkownik:Michał Zalewski/Notatki

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 12:44:20 GMT

Almanach

← poprzednia wersja		Wersja z 14:44, 24 wrz 2026
Linia 114:		Linia 114:
	* [[Płyta nagrobna Piotra Rothe młodszego]]		* [[Płyta nagrobna Piotra Rothe młodszego]]
	* '''<u>[[Maszkarony]]</u>'''		* '''<u>[[Maszkarony]]</u>'''
			* [[Nepomuceny Johanna Melchiora Österreicha. Barokowy święty z Górnego Śląska]] a właściwie [[Statua św. Jana Nepomucena na Ostrowie Tumskim]] w związku z tym typem co Österreichów i jezuicką proweniencją autora projektu tumskiego Nepomucena. Patrz rzeźby i obraz u jezuitów we Wrocławiu.

Nepomuceny Johanna Melchiora Österreicha. Barokowy święty z Górnego Śląska

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 12:33:58 GMT

Podgląd zmian

Plik:Boguszowice Nepomucen.jpg

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 12:13:42 GMT

← poprzednia wersja		Wersja z 14:13, 24 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	~~Rybnik Boguszowice. Grupa~~ św. Jana Nepomucena z ~~aniołkami, trzymającymi atrybuty świętego, rokokowa (fig. 53)~~, ~~przeniesiona 1810~~ z kościoła ~~pocysterskiego~~ w Rudach ~~Raciborskich~~. ~~Kościół przeniesiony~~ w ~~latach 70~~. do ~~Ligoty~~.		Figura św. Jana Nepomucena w Ligockiej Kuźni, wykonana z drewna i zbliżona rozmiarami do naturalnych, pochodzi z kościoła cysterskiego w Rudach Wielkich. W 1810 roku została przeniesiona do drewnianego kościoła w Boguszowicach, a wraz z nim w 1975 r. trafiła do Ligockiej Kuźni. Kompozycja powtarza schemat znany z kamiennych Nepomucenów warsztatu Österreichów, lecz zamiast typowego cokołu zastosowano tu rozbudowaną rokokową podstawę utworzoną z bujnych rocaille’ów. Świętemu towarzyszą aniołki trzymające jego atrybuty, dzięki czemu całość ma charakter rozbudowanej grupy figuralnej, a nie pojedynczej statuy. Typ fizjonomiczny Nepomucena i puttów, sposób opracowania szat oraz dekoracyjność kompozycji wiążą dzieło przede wszystkim z późną twórczością Antona Österreicha. Rzeźbę datuje się około 1760 roku.

Plik:Stanica Nepomucen.jpg

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 12:10:20 GMT

← poprzednia wersja	Wersja z 14:10, 24 wrz 2026
Linia 1:	Linia 1:
		Stanica gm. Przeworno, pow. gliwicki. Drewniana rzeźba św. Jana Nepomucena, datowana na początek lat pięćdziesiątych XVIII w kapliczce przydrożnej w Stanicy.

		Figura św. Jana Nepomucena w Stanicy, wykonana z drewna i pokryta naturalistyczną polichromią, ma rozmiary zbliżone do naturalnych. Święty stoi w lekkim kontrapoście na obłoku, ubrany w sutannę, komżę i almucję. Głowę odchyla nieco do tyłu i w prawo, kierując wzrok ku górze. W uniesionej diagonalnie prawej ręce trzyma długi krucyfiks, w lewej, opuszczonej ukośnie, palmę męczeńską. Układ ten należy do misyjnego wariantu przedstawienia św. Jana Nepomucena.

		Kompozycję uzupełniają trzy putta. Dwa siedzą u stóp świętego na obłoku: jedno trzyma biret i przykłada palec do ust, symbolizując tajemnicę spowiedzi, drugie unosi płonące serce i podtrzymuje otwartą księgę. Poniżej znajdują się dwie uskrzydlone główki anielskie. Trzecie putto unosi się nad postacią Nepomucena i pierwotnie trzymało zapewne koronę z pięciu gwiazd. Układ figuralny wpisuje się w trójkąt, którego podstawę tworzą dolne putta, podczas gdy sylwetka świętego zachowuje zdecydowanie wertykalny charakter. Rzeźbę datuje się na początek lat pięćdziesiątych XVIII wieku; jej wykonanie zdradza znaczny udział warsztatu

		[[Kategoria:Górnośląskie Nepomuki]]
		[[Kategoria:Województwo śląskie]]

Plik:Stanica Nepomucen.jpg

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 11:58:44 GMT

Michał Zalewski przesłał Plik:Stanica Nepomucen.jpg

Nowa strona

Plik:Boguszowice Nepomucen.jpg

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 11:57:38 GMT

← poprzednia wersja		Wersja z 13:57, 24 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	Grupa św. Jana Nepomucena z aniołkami, trzymającymi atrybuty świętego, rokokowa (fig. 53), przeniesiona 1810 z kościoła pocysterskiego w Rudach Raciborskich.		Rybnik Boguszowice. Grupa św. Jana Nepomucena z aniołkami, trzymającymi atrybuty świętego, rokokowa (fig. 53), przeniesiona 1810 z kościoła pocysterskiego w Rudach Raciborskich. Kościół przeniesiony w latach 70. do Ligoty.

Plik:Ligota Nepomucen.jpg

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 11:48:25 GMT

← poprzednia wersja	Wersja z 13:48, 24 wrz 2026
Linia 1:	Linia 1:
		Grupa św. Jana Nepomucena z aniołkami, trzymającymi atrybuty świętego, rokokowa (fig. 53), przeniesiona 1810 z kościoła pocysterskiego w Rudach Raciborskich do kościoła w Boguszowicach, a w 1975 r. kościół przeniesiono do Ligoty (Ligocka Kuźnia) - osiedle Rybnika.

		Autor zdjęcia Marek Klimurczyk - http://www.gliwiczanie.pl/Reportaz/rzezbiarze/osterreich/Oesterreich.html

		[[Kategoria:Górnośląskie Nepomuki]]
		[[Kategoria:Województwo śląskie]]

Plik:Ligota Nepomucen.jpg

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 11:41:19 GMT

Michał Zalewski przesłał Plik:Ligota Nepomucen.jpg

Nowa strona

Plik:Boguszowice Nepomucen.jpg

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 11:15:14 GMT

← poprzednia wersja	Wersja z 13:15, 24 wrz 2026
Linia 1:	Linia 1:
		Grupa św. Jana Nepomucena z aniołkami, trzymającymi atrybuty świętego, rokokowa (fig. 53), przeniesiona 1810 z kościoła pocysterskiego w Rudach Raciborskich.


		Zdjęcie z Katalogu zabytków sztuki. Tom VI województwo katowickie, zeszyt 11 powiat rybnicki. Katowice 1964. fot. 53.


		[[Kategoria:Województwo śląskie]]
		[[Kategoria:Górnośląskie Nepomuki]]

Plik:Boguszowice Nepomucen.jpg

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 11:09:37 GMT

Michał Zalewski przesłał Plik:Boguszowice Nepomucen.jpg

Nowa strona

Nepomuceny Johanna Melchiora Österreicha. Barokowy święty z Górnego Śląska

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 10:15:31 GMT

← poprzednia wersja		Wersja z 12:15, 24 wrz 2026
(Nie pokazano 1 pośredniej wersji utworzonej przez tego samego użytkownika)
Linia 1:		Linia 1:
	<big>'''Nepomuceny Österreichów. Typ misyjny na Górnym Śląsku'''</big>		<big>'''Nepomuceny Österreichów. Typ misyjny na Górnym Śląsku'''</big>

	„(...) przestrzeń kulturową ‘Środkową Europę’ można zobrazować jako obszar, w którym szerzy się kult Jana Nepomucena. Innymi słowy: środkowa Europa jest tam, gdzie Jan Nepomucen jest znany, czczony i gdzie znajdują się obrazy i rzeźby tego świętego”.		„(...) przestrzeń kulturową ‘Środkową Europę’ można zobrazować jako obszar, w którym szerzy się kult Jana Nepomucena. Innymi słowy: środkowa Europa jest tam, gdzie Jan Nepomucen jest znany, czczony i gdzie znajdują się obrazy i rzeźby tego świętego”.

Linia 11:		Linia 10:
	Szczególnie interesujący jest stosunkowo rzadki typ misyjny (niem. ''missionarischer Typus''; w literaturze występuje również określenie typu lub wariantu „misyjno-jezuickiego”). Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest zmiana sposobu prezentowania krucyfiksu. Święty nie przyciska go do piersi, lecz unosi w wyciągniętej ręce i eksponuje. Gest nabiera charakteru demonstracyjnego, triumfalnego, niekiedy niemal kaznodziejskiego. Literatura ikonograficzna wiąże go z przedstawieniami świętego Franciszka Ksawerego, wielkiego jezuickiego misjonarza, którego przedstawiano podczas głoszenia wiary z krzyżem uniesionym ku słuchaczom.		Szczególnie interesujący jest stosunkowo rzadki typ misyjny (niem. ''missionarischer Typus''; w literaturze występuje również określenie typu lub wariantu „misyjno-jezuickiego”). Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest zmiana sposobu prezentowania krucyfiksu. Święty nie przyciska go do piersi, lecz unosi w wyciągniętej ręce i eksponuje. Gest nabiera charakteru demonstracyjnego, triumfalnego, niekiedy niemal kaznodziejskiego. Literatura ikonograficzna wiąże go z przedstawieniami świętego Franciszka Ksawerego, wielkiego jezuickiego misjonarza, którego przedstawiano podczas głoszenia wiary z krzyżem uniesionym ku słuchaczom.

	Dość wczesne przedstawienie Franciszka Ksawerego z wysoko uniesionym krucyfiksem widzimy na miedziorycie Gérarda Edelincka, wykonanym według Jérôme’a Sourlaya w latach 1665–1680 (patrz galeria). Święty został tu ukazany podczas kazania, ponad zgromadzonym tłumem, z krucyfiksem wzniesionym w prawej ręce i zwróconym ku słuchaczom. Taki sposób przedstawiania Ksawerego utrwalił się w ikonografii misyjnej świętego i pozostawał żywy także w XVIII wieku. Dobrym przykładem jest wrocławski kościół jezuitów pod wezwaniem Najświętszego Imienia Jezus. Franciszek Ksawery pojawia się tam ~~wielokrotnie~~ jako misjonarz i kaznodzieja. W nawie głównej znajduje się jego grupa rzeźbiarska związana ze sceną chrztu, a ~~w kaplicy poświęconej świętemu przedstawiono między innymi~~ jego kazanie. Co szczególnie interesujące, Małgorzata Wyrzykowska wskazuje, że dla tej sceny kaznodziejskiej jednym ze wzorów graficznych była właśnie rycina Gérarda Edelincka<ref>~~Małgorzata~~ Wyrzykowska, ~~„Wybrane~~ aspekty treści ideowych w dekoracji kaplicy św. Franciszka Ksawerego przy kościele pw. Najświętszego Imienia Jezus we ~~Wrocławiu”~~, „Quart” 2024, nr 3 (73), s. 130–161.</ref>.		Dość wczesne przedstawienie Franciszka Ksawerego z wysoko uniesionym krucyfiksem widzimy na miedziorycie Gérarda Edelincka, wykonanym według Jérôme’a Sourlaya w latach 1665–1680 (patrz galeria). Święty został tu ukazany podczas kazania, ponad zgromadzonym tłumem, z krucyfiksem wzniesionym w prawej ręce i zwróconym ku słuchaczom. Taki sposób przedstawiania Ksawerego utrwalił się w ikonografii misyjnej świętego i pozostawał żywy także w XVIII wieku. Dobrym przykładem jest wrocławski kościół jezuitów pod wezwaniem Najświętszego Imienia Jezus. Franciszek Ksawery pojawia się tam jako misjonarz i kaznodzieja. W nawie głównej znajduje się jego grupa rzeźbiarska związana ze sceną chrztu, a na zachodniej ścianie obraz przedstawiający jego kazanie (patrz galeria). Co szczególnie interesujące, Małgorzata Wyrzykowska wskazuje, że dla tej sceny kaznodziejskiej jednym ze wzorów graficznych była właśnie rycina Gérarda Edelincka<ref>Wyrzykowska, ''Wybrane aspekty treści ideowych w dekoracji kaplicy św. Franciszka Ksawerego przy kościele pw. Najświętszego Imienia Jezus we Wrocławiu'', „Quart” 2024, nr 3 (73), s. 130–161.</ref>.


Linia 18:		Linia 17:
	== Österreichowie i Górny Śląsk ==		== Österreichowie i Górny Śląsk ==

	Szczególne miejsce w dziejach tego wariantu na Górnym Śląsku zajmuje warsztat Johanna Melchiora i Antona Österreichów. Najważniejsze polskie badania nad ich twórczością prowadził Jerzy Gorzelik, który zweryfikował szereg wcześniejszych atrybucji, zaproponował nowe i znacznie poszerzył znany zespół prac, zwłaszcza Antona<ref>~~Jerzy~~ Gorzelik, ''Johann Melchior Österreich – rzeźbiarz górnośląski doby baroku. Stan badań i postulaty badawcze'', ~~w: ''Studia~~ i materiały z dziejów ~~Śląska''~~, t. XXIV, ~~Katowice~~ 1999, s. 34–46; tenże, ''Działalność Johanna Melchiora Österreicha dla opactwa cysterskiego w Rudach Wielkich'', „Rocznik Muzeum w Gliwicach”, t. XV, cz. 2, ~~Gliwice~~ 2000, s. 1025–1052; tenże, ''Wolno stojąca rzeźba sakralna warsztatu Österreichów'', „Zeszyty Tarnogórskie”, t. XLIII, ~~Tarnowskie Góry~~ 2000, s. 116–131; tenże, ''Górnośląski warsztat Johanna Melchiora i Antona Österreichów'', „Rocznik Muzeum w Gliwicach”, t. XVII, ~~Gliwice~~ 2002, s. 95–137; tenże, ''Nowe ustalenia w sprawie działalności warsztatu Österreichów'', „Rocznik Muzeum w Gliwicach”, t. XVIII, ~~Gliwice~~ 2003, s. 171–183; tenże, ''Dziedzictwo górnośląskiego baroku: opactwo cysterskie w Rudach Wielkich 1648–1810'', Warszawa 2005.</ref>. Sam zwracał jednak uwagę na niedostateczny stan badań nad górnośląską rzeźbą barokową oraz jedynie częściową inwentaryzację zabytków po czeskiej stronie regionu. Korpus dzieł Österreichów trudno więc uważać za definitywnie zamknięty. Gorzelik podkreślał zresztą potrzebę ponownego podjęcia problematyki pracowni oraz weryfikacji atrybucji i chronologii poszczególnych dzieł.		Szczególne miejsce w dziejach tego wariantu na Górnym Śląsku zajmuje warsztat Johanna Melchiora i Antona Österreichów. Najważniejsze polskie badania nad ich twórczością prowadził Jerzy Gorzelik, który zweryfikował szereg wcześniejszych atrybucji, zaproponował nowe i znacznie poszerzył znany zespół prac, zwłaszcza Antona<<ref>Gorzelik, ''Johann Melchior Österreich – rzeźbiarz górnośląski doby baroku. Stan badań i postulaty badawcze'', „Studia i materiały z dziejów Śląska”, t. XXIV, 1999, s. 34–46; tenże, ''Działalność Johanna Melchiora Österreicha dla opactwa cysterskiego w Rudach Wielkich'', „Rocznik Muzeum w Gliwicach”, t. XV, cz. 2, 2000, s. 1025–1052; tenże, ''Wolno stojąca rzeźba sakralna warsztatu Österreichów'', „Zeszyty Tarnogórskie”, t. XLIII, 2000, s. 116–131; tenże, ''Górnośląski warsztat Johanna Melchiora i Antona Österreichów'', „Rocznik Muzeum w Gliwicach”, t. XVII, 2002, s. 95–137; tenże, ''Nowe ustalenia w sprawie działalności warsztatu Österreichów'', „Rocznik Muzeum w Gliwicach”, t. XVIII, 2003, s. 171–183; tenże, ''Dziedzictwo górnośląskiego baroku: opactwo cysterskie w Rudach Wielkich 1648–1810'', Warszawa 2005.</ref>. Sam zwracał jednak uwagę na niedostateczny stan badań nad górnośląską rzeźbą barokową oraz jedynie częściową inwentaryzację zabytków po czeskiej stronie regionu. Korpus dzieł Österreichów trudno więc uważać za definitywnie zamknięty. Gorzelik podkreślał zresztą potrzebę ponownego podjęcia problematyki pracowni oraz weryfikacji atrybucji i chronologii poszczególnych dzieł.

	W niniejszym artykule proponuje się rozszerzenie tego zespołu o dwa dalsze przedstawienia świętego Jana Nepomucena. Pierwszym jest rozbudowana grupa w Cierlicku (Těrlicko) na Śląsku Cieszyńskim, wiązana tutaj z Johannem Melchiorem Österreichiem lub jego warsztatem i datowana na drugą ćwierć XVIII wieku. Drugim jest figura w Jemielnicy z 1756 roku, którą na podstawie okoliczności fundacji oraz podobieństw do Nepomucena w Januszkowicach autor niniejszego tekstu skłonny jest wiązać z warsztatem Österreichów. Obie propozycje mają charakter atrybucyjny, a ich uzasadnienie przedstawiono w przypisach przy odpowiednich obiektach.		W niniejszym artykule proponuje się rozszerzenie tego zespołu o dwa dalsze przedstawienia świętego Jana Nepomucena. Pierwszym jest rozbudowana grupa w Cierlicku (Těrlicko) na Śląsku Cieszyńskim, wiązana tutaj z Johannem Melchiorem Österreichiem lub jego warsztatem i datowana na drugą ćwierć XVIII wieku. Drugim jest figura w Jemielnicy z 1756 roku, którą na podstawie okoliczności fundacji oraz podobieństw do Nepomucena w Januszkowicach autor niniejszego tekstu skłonny jest wiązać z warsztatem Österreichów. Obie propozycje mają charakter atrybucyjny, a ich uzasadnienie przedstawiono w przypisach przy odpowiednich obiektach.
Linia 83:		Linia 82:
	</gallery>		</gallery>

	== Inne przedstawienia ==		=== Inne przedstawienia ===
	<gallery heights=230px mode=packed>		<gallery heights=230px mode=packed>
	Plik:Franciszek Ksawery głoszący kazanie Edelinck Sourlay 1665-1680.jpg\|Św. Franciszek Ksawery głoszący kazanie; Gérard Edelinck według Jérôme’a Sourlaya, 1665–1680; miedzioryt; British Museum<ref>Jedno z wcześniejszych znanych graficznych przedstawień misyjnego Ksawerego z wysoko uniesionym krucyfiksem, zwróconym ku słuchaczom. Kompozycja ta stała się wzorem dla licznych późniejszych przedstawień świętego i mogła należeć do tradycji ikonograficznej, z której wykształcił się później misyjny typ św. Jana Nepomucena.</ref>		Plik:Franciszek Ksawery głoszący kazanie Edelinck Sourlay 1665-1680.jpg\|Św. Franciszek Ksawery głoszący kazanie; Gérard Edelinck według Jérôme’a Sourlaya, 1665–1680; miedzioryt; British Museum<ref>Jedno z wcześniejszych znanych graficznych przedstawień misyjnego Ksawerego z wysoko uniesionym krucyfiksem, zwróconym ku słuchaczom. Kompozycja ta stała się wzorem dla licznych późniejszych przedstawień świętego i mogła należeć do tradycji ikonograficznej, z której wykształcił się później misyjny typ św. Jana Nepomucena.</ref>
			Plik:Wrocław Franciszek Ksawery obraz.jpg\|Johann Michael Rottmayr, ''Św. Franciszek Ksawery głoszący kazanie'', 1703–1706; fresk; kościół Najświętszego Imienia Jezus we Wrocławiu — święty z wysoko uniesionym krucyfiksem pośród zgromadzonych słuchaczy.
			Plik:Wrocław kościół jezuitów św. Franciszek Ksawery.jpg\|Wrocław, kościół Najświętszego Imienia Jezus; św. Franciszek Ksawery ze sceną chrztu, 1726; Johann Albrecht Siegwitz; stiuk — święty z wysoko uniesionym krucyfiksem.
	</gallery>		</gallery>

Plik:Wrocław Franciszek Ksawery obraz.jpg

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 10:05:39 GMT

← poprzednia wersja	Wersja z 12:05, 24 wrz 2026
Linia 1:	Linia 1:
		Johann Michael Rottmayr, ''Św. Franciszek Ksawery głoszący kazanie'', 1703–1706; fresk; kościół Najświętszego Imienia Jezus we Wrocławiu. Święty został przedstawiony pośród grupy słuchaczy w orientalizowanych strojach, z wysoko uniesionym w prawej ręce krucyfiksem i szeroko otwartym gestem lewej dłoni. Krucyfiks jest tu wyraźnie eksponowany wobec zgromadzonych, stając się centralnym znakiem działalności kaznodziejskiej i misyjnej Ksawerego.

		[[Kategoria:Wrocław w XVIII wieku]]

Plik:Wrocław kościół jezuitów św. Franciszek Ksawery.jpg

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 10:03:16 GMT

← poprzednia wersja	Wersja z 12:03, 24 wrz 2026
(Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1:	Linia 1:
		Wrocław, kościół Najświętszego Imienia Jezus; św. Franciszek Ksawery ze sceną chrztu, 1726; Johann Albrecht Siegwitz; stiuk — święty z wysoko uniesionym krucyfiksem, poniżej scena chrztu. Fot. 2026.


		[[Kategoria:Wrocław w XVIII wieku]]

Plik:Wrocław Franciszek Ksawery kościół jezuitów.jpg

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 09:52:52 GMT

Michał Zalewski przeniósł(-osła) stronę Plik:Wrocław Franciszek Ksawery kościół jezuitów.jpg do Plik:Wrocław kościół jezuitów św. Franciszek Ksawery.jpg, bez pozostawienia przekierowania pod starym tytułem

Nowa strona

Plik:Wrocław Franciszek Ksawery kościół jezuitów.jpg

Michał Zalewski — Thu, 24 Sep 2026 09:51:56 GMT

Michał Zalewski przesłał Plik:Wrocław Franciszek Ksawery kościół jezuitów.jpg

Nowa strona

← poprzednia wersja		Wersja z 10:38, 13 paź 2026
Linia 477:		Linia 477:
	<gallery mode="packed" heights=200>		<gallery mode="packed" heights=200>
	Plik:Wrocław_Osobowice_1.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z Jezusem z blachy\|[[Krzyż przydrożny na wale przeciwpowodziowym na Osobowicach we Wrocławiu\|''Wrocław Osobowice'']]		Plik:Wrocław_Osobowice_1.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z Jezusem z blachy\|[[Krzyż przydrożny na wale przeciwpowodziowym na Osobowicach we Wrocławiu\|''Wrocław Osobowice'']]
	Plik:Wrocław_Osobowice_2.jpg\|alt=Drewniany krzyż przydrożny z Chrystusem wyciętym z blachy, Wrocław Osobowice\|''Wrocław Osobowice''		Plik:Wrocław_Osobowice_2.jpg\|alt=Drewniany krzyż przydrożny z Chrystusem wyciętym z blachy, Wrocław Osobowice\|''Wrocław Osobowice (fot. 2013)''
	Plik:Poświętne Chrystus z blachy.jpg\|Wrocław Poświętne; kościół Bonifratrów		Plik:Poświętne Chrystus z blachy.jpg\|Wrocław Poświętne; kościół Bonifratrów (fot. 2023)
	Plik:Wrocław Pracze Odrzańskie.jpg\|''Wrocław Pracze Odrzańskie; krzyż w parku (były cmentarz ośrodka gruźliczego)''		Plik:Wrocław Pracze Odrzańskie.jpg\|''Wrocław Pracze Odrzańskie; krzyż w parku (były cmentarz ośrodka gruźliczego)''
	Plik:Pracze Widawskie Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż w Praczach Widawskich\|[[Drewniany krzyż z Chrystusem wyciętym z blachy przy kościele w Praczach Widawskich\|''Wrocław Pracze Widawskie'']]		Plik:Pracze Widawskie Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż w Praczach Widawskich\|[[Drewniany krzyż z Chrystusem wyciętym z blachy przy kościele w Praczach Widawskich\|''Wrocław Pracze Widawskie'']]
	Plik:Wrocław cmentarz Maurycego.jpg\|alt=Drewniany krzyż Chrystusem z blachy, Wrocław\|[[Krzyż z Chrystusem z blachy na cmentarzu św. Maurycego we Wrocławiu\|Wrocław Skowronia Góra]]		Plik:Wrocław cmentarz Maurycego.jpg\|alt=Drewniany krzyż Chrystusem z blachy, Wrocław\|''[[Krzyż z Chrystusem z blachy na cmentarzu św. Maurycego we Wrocławiu\|Wrocław Skowronia Góra]] (fot. 2019)''
	Plik:Czernica.jpg\|alt=Drewniany krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem Czernicy\|Czernica		Plik:Czernica.jpg\|alt=Drewniany krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem Czernicy\|Czernica
	Plik:Dobrzykowice.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem\|Dobrzykowice, gm. Czernica		Plik:Dobrzykowice.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem\|Dobrzykowice, gm. Czernica

← poprzednia wersja		Wersja z 21:40, 25 wrz 2026
(Nie pokazano 1 pośredniej wersji utworzonej przez tego samego użytkownika)
Linia 35:		Linia 35:
	Plik:Pietraszyn.jpg\|Pietraszyn, Krzanowice, raciborski		Plik:Pietraszyn.jpg\|Pietraszyn, Krzanowice, raciborski
	Plik:Kuźnia Raciborska Chrystus z blachy.jpg\|alt=Jezus Chrystus na przydrożnym krzyżu w Kuźni raciborskiej\|Kuźnia Raciborska, raciborski, fot. 2013		Plik:Kuźnia Raciborska Chrystus z blachy.jpg\|alt=Jezus Chrystus na przydrożnym krzyżu w Kuźni raciborskiej\|Kuźnia Raciborska, raciborski, fot. 2013
			Plik:Kolonia Renerowska.jpg\|Rudy Kolonia Renerowska (fot. 2026)
	Plik:Babice.jpg\|''Babice, Nędza, raciborski, przed 2013''		Plik:Babice.jpg\|''Babice, Nędza, raciborski, przed 2013''
	Plik:Babice 2.jpg\|''Babice, Nędza, raciborski, przed 2013''		Plik:Babice 2.jpg\|''Babice, Nędza, raciborski, przed 2013''
			Plik:Nędza Piła.jpg\|Nędza Piła, raciborski (fot. 2026)
	Plik:Gródczanki.jpg\|Gródczanki, Pietrowice Wielkie, raciborski; Matka Bolesna wycięta z blachy		Plik:Gródczanki.jpg\|Gródczanki, Pietrowice Wielkie, raciborski; Matka Bolesna wycięta z blachy
	Plik:Pietrowice Wielkie.jpg\|Pietrowice Wielkie, raciborski		Plik:Pietrowice Wielkie.jpg\|Pietrowice Wielkie, raciborski
Linia 50:		Linia 52:
	Plik:Rybnik Raciborska.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem w Rybniku\|Rybnik Dworek (fot. 2019)		Plik:Rybnik Raciborska.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem w Rybniku\|Rybnik Dworek (fot. 2019)
	Plik:Rybnik Grabownia.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem\|Rybnik Grabownia (fot. 2019)		Plik:Rybnik Grabownia.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem\|Rybnik Grabownia (fot. 2019)
			Plik:Rybnik Chwałęcice.jpg\|Rybnik Chwałęcice (fot. 2026)
	Plik:Rybnik Kamień.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z Chrystusem wyciętym z blachy w Rybniku\|Rybnik Kamień (fot. 2019)		Plik:Rybnik Kamień.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z Chrystusem wyciętym z blachy w Rybniku\|Rybnik Kamień (fot. 2019)
			Plik:Rybnik Orzepowice.jpg\|Rybnik Orzepowice (fot. 2026)
	Plik:Rybnik Popielów.jpg\|\|alt=Krzyż przydrożny z Chrystusem wyciętym z blachy w Rybniku\|Rybnik Popielów (fot. 2019)		Plik:Rybnik Popielów.jpg\|\|alt=Krzyż przydrożny z Chrystusem wyciętym z blachy w Rybniku\|Rybnik Popielów (fot. 2019)
			Plik:Rybnik Skotnica.jpg\|Rybnik Skotnica (fot. 2026)
			Plik:Rybnik Smolna Wodzisławska.jpg\|alt=Rybnik Smolna, krzyż przydrożny\|Rybnik Smolna (fot. 2019)
	Plik:Rybnik Hallera.jpg\|alt=Rybnik Smolna, krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem\|Rybnik Smolna (fot. 2019)		Plik:Rybnik Hallera.jpg\|alt=Rybnik Smolna, krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem\|Rybnik Smolna (fot. 2019)
	Plik:Rybnik ~~Smolna Wodzisławska~~.jpg\|~~alt=~~Rybnik ~~Smolna, krzyż przydrożny\|Rybnik Smolna~~ (fot. ~~2019~~)		Plik:Rybnik Stodoły.jpg\|Rybnik Stodoły (fot. 2016)
	Plik:Rybnik Kamień Świerki.jpg\|alt=Krzyż przydrożny w Świerkach, Rybnik\|Rybnik Świerki (fot. 2019)		Plik:Rybnik Kamień Świerki.jpg\|alt=Krzyż przydrożny w Świerkach, Rybnik\|Rybnik Świerki (fot. 2019)
	Plik:Rybnik Wielopole Gliwicka.jpg\|alt=Krzyż przy ul. Gliwickiej w Rybniku\|Rybnik Wielopole (fot. 2019)		Plik:Rybnik Wielopole Gliwicka.jpg\|alt=Krzyż przy ul. Gliwickiej w Rybniku\|Rybnik Wielopole (fot. 2019)

← poprzednia wersja		Wersja z 22:34, 26 wrz 2026
Linia 6:		Linia 6:
	<center>		<center>
	<gallery mode="packed" heights=200px>		<gallery mode="packed" heights=200px>
	Plik:Bielsko-Biała Chrystus z blachy.jpg\|Bielsko Biała Krzywa, fot. 2019		Plik:Bielsko-Biała Chrystus z blachy.jpg\|Bielsko Biała Krzywa (fot. 2019)
	Plik:Bojszowy Dolne.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z Chrystusem malowanym na blasze, Bojszowy\|Bojszowy Dolne, Bojszowy, bieruńsko-lędziński (fot. 2019)		Plik:Bojszowy Dolne.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z Chrystusem malowanym na blasze, Bojszowy\|Bojszowy Dolne, Bojszowy, bieruńsko-lędziński (fot. 2019)
	Plik:Bojszowy Górne.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z Chrystusem malowanym na blasze, Bojszowy\|Bojszowy Górne, Bojszowy, bieruńsko-lędziński (fot. 2019)		Plik:Bojszowy Górne.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z Chrystusem malowanym na blasze, Bojszowy\|Bojszowy Górne, Bojszowy, bieruńsko-lędziński (fot. 2019)
	Plik:Nowe Bojszowy.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z Chrystusem malowanym na blasze\|Bojszowy Nowe, Bojszowy, bieruńsko-lędziński (fot. 2019)		Plik:Nowe Bojszowy.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z Chrystusem malowanym na blasze\|Bojszowy Nowe, Bojszowy, bieruńsko-lędziński (fot. 2019)
	Plik:Bytom Chrystus z blachy.jpg\|''Bytom (fot. 2013)''		Plik:Bytom Chrystus z blachy.jpg\|''Bytom (fot. 2013)''
	Plik:Kończyce Wielkie.jpg\|Kończyce Wielkie, Hażlach, cieszyński, fot. 2020		Plik:Kończyce Wielkie.jpg\|Kończyce Wielkie, Hażlach, cieszyński (fot. 2020)
	Plik:Zebrzydowice 2002.jpg\|Zebrzydowice, cieszyński, fot. 2002		Plik:Zebrzydowice 2002.jpg\|Zebrzydowice, cieszyński (fot. 2002)
	Plik:Gliwice Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż przydrożny w Gliwicach, ul. Mikołowska\|[[Krzyż przydrożny z Chrystusem malowanym na blasze w Gliwicach Ligocie Zabrskiej\|Gliwice]], fot. 2019. <!--Przydrożny krzyż z blaszanym Chrystusem, Gliwice ul. Mikołowska--!>		Plik:Gliwice Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż przydrożny w Gliwicach, ul. Mikołowska\|[[Krzyż przydrożny z Chrystusem malowanym na blasze w Gliwicach Ligocie Zabrskiej\|Gliwice]], fot. 2019. <!--Przydrożny krzyż z blaszanym Chrystusem, Gliwice ul. Mikołowska--!>
	Plik:Bycina.jpg\|Bycina gm. Rudziniec, pow. gliwicki		Plik:Bycina.jpg\|Bycina gm. Rudziniec, pow. gliwicki
	Plik:Sierakowice Sierakowiczki Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż z Chrystusem z blachy w Sierakowicach\|[[Krzyż przydrożny z Chrystusem wyciętym z blachy w Sierakowicach\|Sierakowice, Sośnicowice, gliwicki]], fot. 2013		Plik:Sierakowice Sierakowiczki Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż z Chrystusem z blachy w Sierakowicach\|[[Krzyż przydrożny z Chrystusem wyciętym z blachy w Sierakowicach\|Sierakowice, Sośnicowice, gliwicki]] (fot. 2013)
	Plik:Sośnicowice Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż przydrożny w Sośnicowicach\|Sośnicowice, gliwicki, fot. 2013		Plik:Sośnicowice Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż przydrożny w Sośnicowicach\|Sośnicowice, gliwicki (fot. 2013)
	Plik:Orzesze Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż cmentarny z blaszanym Chrystusem, Orzesze\|Orzesze, mikołowski, fot. 2020		Plik:Orzesze Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż cmentarny z blaszanym Chrystusem, Orzesze\|Orzesze, mikołowski (fot. 2020)
	Plik:Wisła Wielka Kolonia Przesiedleńców a.jpg\|alt=Wisła Wielka, krzyż z Chrystusem i Matką Boską Bolesną z blachy\|Wisła Wielka, Pszczyna, pszczyński, fot. 2016		Plik:Wisła Wielka Kolonia Przesiedleńców a.jpg\|alt=Wisła Wielka, krzyż z Chrystusem i Matką Boską Bolesną z blachy\|Wisła Wielka, Pszczyna, pszczyński (fot. 2016)
	Plik:Kornowac.jpg\|Kornowac, raciborski		Plik:Kornowac.jpg\|Kornowac, raciborski
	Plik:Bojanów 1.jpg\|Bojanów, Krzanowice, raciborski (fot. 2025)		Plik:Bojanów 1.jpg\|Bojanów, Krzanowice, raciborski (fot. 2025)
Linia 34:		Linia 34:
	Plik:Krzanowice 3.jpg\|Krzanowice, raciborski; Chrystus i Matka Bolesna z blachy z roku 1924		Plik:Krzanowice 3.jpg\|Krzanowice, raciborski; Chrystus i Matka Bolesna z blachy z roku 1924
	Plik:Pietraszyn.jpg\|Pietraszyn, Krzanowice, raciborski		Plik:Pietraszyn.jpg\|Pietraszyn, Krzanowice, raciborski
	Plik:Kuźnia Raciborska Chrystus z blachy.jpg\|alt=Jezus Chrystus na przydrożnym krzyżu w Kuźni raciborskiej\|Kuźnia Raciborska, raciborski, fot. 2013		Plik:Kuźnia Raciborska Chrystus z blachy.jpg\|alt=Jezus Chrystus na przydrożnym krzyżu w Kuźni raciborskiej\|Kuźnia Raciborska, raciborski (fot. 2013)
	Plik:Kolonia Renerowska.jpg\|Rudy Kolonia Renerowska (fot. 2026)		Plik:Kolonia Renerowska.jpg\|Rudy Kolonia Renerowska (fot. 2026)
	Plik:Babice.jpg\|''Babice, Nędza, raciborski, przed 2013''		Plik:Babice.jpg\|''Babice, Nędza, raciborski, przed 2013''
	Plik:Babice 2.jpg\|''Babice, Nędza, raciborski, przed 2013''		Plik:Babice 2.jpg\|''Babice, Nędza, raciborski, przed 2013''
			Plik:Babice Chrystus z blachy.jpg\|Babice, Nędza, raciborski (fot. 2026)
	Plik:Nędza Piła.jpg\|Nędza Piła, raciborski (fot. 2026)		Plik:Nędza Piła.jpg\|Nędza Piła, raciborski (fot. 2026)
	Plik:Gródczanki.jpg\|Gródczanki, Pietrowice Wielkie, raciborski; Matka Bolesna wycięta z blachy		Plik:Gródczanki.jpg\|Gródczanki, Pietrowice Wielkie, raciborski; Matka Bolesna wycięta z blachy
	Plik:Pietrowice Wielkie.jpg\|Pietrowice Wielkie, raciborski		Plik:Pietrowice Wielkie.jpg\|Pietrowice Wielkie, raciborski
	Plik:Pietrowice Wielkie 2a.jpg\|Pietrowice Wielkie, raciborski, fot 2011		Plik:Pietrowice Wielkie 2a.jpg\|Pietrowice Wielkie, raciborski (fot. 2011)
	Plik:Pietrowice Wielkie 2.jpg\|Pietrowice Wielkie, raciborski, poprzedni krzyż w 2025 r.		Plik:Pietrowice Wielkie 2.jpg\|Pietrowice Wielkie, raciborski, poprzedni krzyż w 2025 r.
	Plik:Brzezie.jpg\|''Racibórz Brzezie (po 2019 r. postać Chrystusa ze sztucznego tworzywa)''		Plik:Brzezie.jpg\|''Racibórz Brzezie (po 2019 r. postać Chrystusa ze sztucznego tworzywa)''
Linia 47:		Linia 48:
	Plik:Racibórz Cegielniana.jpg\|<div style='text-align:justify;>''Racibórz, ul Cegielniana; co najmniej od 2019 r. nie ma już blaszanej postaci Chrystusa''</div>		Plik:Racibórz Cegielniana.jpg\|<div style='text-align:justify;>''Racibórz, ul Cegielniana; co najmniej od 2019 r. nie ma już blaszanej postaci Chrystusa''</div>
	Plik:Książenice Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż przydrożny w Książenicach, ul. Mikołowska\|Książenice, Czerwionka-Leszczyny, rybnicki (fot. 2019)		Plik:Książenice Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż przydrożny w Książenicach, ul. Mikołowska\|Książenice, Czerwionka-Leszczyny, rybnicki (fot. 2019)
	Plik:Książenice na Mniszce.jpg\|alt=Krzyż przydrożny na Mniszce\|Książenice, Czerwionka-Leszczyny, rybnicki, fot. 2020		Plik:Książenice na Mniszce.jpg\|alt=Krzyż przydrożny na Mniszce\|Książenice, Czerwionka-Leszczyny, rybnicki (fot. 2020)
	Plik:Książenice Klimka.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem w Książenicach\|Książenice, Czerwionka-Leszczyny, rybnicki, fot. ~~2020~~		Plik:Książenice Klimka.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem w Książenicach\|Książenice, Czerwionka-Leszczyny, rybnicki (fot. 2020)
			Plik:Bogunice.jpg\|Bogunice, Lyski, rybnicki (fot. 2026)
			Plik:Dzimierz.jpg\|Dzimierz, Lyski, rybnicki (fot. 2026)
			Plik:Lyski Chrystus z blachy.jpg\|Lyski, rybnicki (fot. 2026)
			Plik:Nowa Wieś Chrystus z blachy.jpg\|Nowa Wieś, Lyski, rybnicki (fot. 2026)
	Plik:Rybnik Boguszowice Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem\|Rybnik Boguszowice (fot. 2019)		Plik:Rybnik Boguszowice Chrystus z blachy.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem\|Rybnik Boguszowice (fot. 2019)
	Plik:Rybnik Raciborska.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem w Rybniku\|Rybnik Dworek (fot. 2019)		Plik:Rybnik Raciborska.jpg\|alt=Krzyż przydrożny z blaszanym Chrystusem w Rybniku\|Rybnik Dworek (fot. 2019)
Linia 72:		Linia 77:
	Plik:Marklowice.jpg\|Marklowice Kąty, wodzisławski; krzyż przydrożny z Chrystusem i Matką Boską z blachy; w jego okolicy rozbił się w dniu 26 grudnia 1944 r. amerykański bombowiec B-17G.		Plik:Marklowice.jpg\|Marklowice Kąty, wodzisławski; krzyż przydrożny z Chrystusem i Matką Boską z blachy; w jego okolicy rozbił się w dniu 26 grudnia 1944 r. amerykański bombowiec B-17G.
	Plik:Zabrze.jpg\|''Zabrze; prawdopodobnie Maciejów lata 30. XX w.; to najpewniej ten sam krzyż co zdjęcie Zabrze Maciejów''		Plik:Zabrze.jpg\|''Zabrze; prawdopodobnie Maciejów lata 30. XX w.; to najpewniej ten sam krzyż co zdjęcie Zabrze Maciejów''
	Plik:Zabrze Maciejów.jpg\|<div style='text-align:justify;>''Zabrze Maciejów; krzyż z Chrystusem z blachy na cmentarzu cholerycznym, fot. 1928''</div>		Plik:Zabrze Maciejów.jpg\|<div style='text-align:justify;>''Zabrze Maciejów; krzyż z Chrystusem z blachy na cmentarzu cholerycznym (fot. 1928)''</div>
	Plik:Rogoźna.jpg\|<div style='text-align:justify;>Żory Rogoźna; krzyż przydrożny; blaszana Matka Boska Bolesna; Ukrzyżowany już ze sztucznego tworzywa</div>		Plik:Rogoźna.jpg\|<div style='text-align:justify;>Żory Rogoźna; krzyż przydrożny; blaszana Matka Boska Bolesna; Ukrzyżowany już ze sztucznego tworzywa</div>
	Plik:Łękawica Chrystus z blachy.jpg\|\|alt=Łękawica pow. żywiecki\|Łękawica, żywiecki, fot. 2015. <!--Łękawica, krzyż przydrożny--!>		Plik:Łękawica Chrystus z blachy.jpg\|\|alt=Łękawica pow. żywiecki\|Łękawica, żywiecki, fot. 2015. <!--Łękawica, krzyż przydrożny--!>
	Plik:Kuflowa Polana.jpg\|[[Krzyż z Chrystusem z blachy na Polanie Kuflówka\|Polana Kuflówka, gm. Łodygowice, pow. żywiecki, fot. 2019]]		Plik:Kuflowa Polana.jpg\|[[Krzyż z Chrystusem z blachy na Polanie Kuflówka\|Polana Kuflówka, gm. Łodygowice, pow. żywiecki (fot. 2019)]]
	Plik:Stary Żywiec Kościół Wszystkich Świętych.jpg\|<div style='text-align:justify;>''Żywiec; krzyż z Chrystusem z blachy na ścianie prezbiterium nieistniejącego kościoła w Starym Żywcu''</div>		Plik:Stary Żywiec Kościół Wszystkich Świętych.jpg\|<div style='text-align:justify;>''Żywiec; krzyż z Chrystusem z blachy na ścianie prezbiterium nieistniejącego kościoła w Starym Żywcu''</div>
	Plik:Żywiec Zabłocie.jpg\|Chrystus wycięty z blachy, Żywiec\|Żywiec, fot. ~~2015~~		Plik:Żywiec Zabłocie.jpg\|Chrystus wycięty z blachy, Żywiec\|Żywiec (fot. 2015_
	</gallery></center>		</gallery></center>
	[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim]]		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy w województwie śląskim]]
	[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy na Górnym Śląsku]]		[[Kategoria:Krzyże z Chrystusem z blachy na Górnym Śląsku]]
	[[Kategoria:Galerie]]		[[Kategoria:Galerie]]